II SA/Lu 725/18
PostanowienieWSA w Lublinie2018-08-27
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego podlega umorzeniu, a wniosek o ustanowienie radcy prawnego powinien być rozpoznany w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, ponieważ skarżący w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego powinno zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało wykazane.Stan faktyczny
Skarżąca M. R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżąca uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na niską emeryturę i wysokie koszty utrzymania. Starszy referendarz sądowy rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano M. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, o wyznaczenie którego wystąpiono do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego p o s t a n a w i a I. przyznać M. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie którego wystąpić do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca na druku PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w kwocie [...]złotych netto a na jej koszty utrzymania koniecznego składają się wydatki na mieszkanie – [...] złotych miesięcznie, energię elektryczną – [...] złotych co dwa miesiące ([...] miesięcznie), gaz – [...] złotych co dwa miesiące ([...] złotych miesięcznie), telefon – [...] złotych miesięcznie, pieliuchomajtki – [...] złotych miesięcznie, leki [...] – [...] złotych miesięcznie, opiekunkę z [...] – [...] złotych miesięcznie, opiekunka prywatna – [...] – [...] złotych miesięcznie oraz środki czystości – [...] złotych miesięcznie. Pozostałą kwotę około [...] złotych przeznacza na wyżywienie i zakup odzieży.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Artykuł 239 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi zaś, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie dotyczącej nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego jest sprawą z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zatem strona wnosząc skargę w sprawie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego jest wolna od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji zbędne jest rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego postępowanie o przyznanie skarżącej prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstanie art. 249a p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., o czym postanowiono w punkcie II sentencji.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być więc rozpoznany jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawane jest, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego skarżąca wykazał, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie nie jest w stanie ponieść minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru, które wynosi w niniejszej sprawie 480 złotych. Średnio miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącej wynoszą [...] złotych. Zatem koszty utrzymania koniecznego skarżącej w całości pochłaniają jej miesięczny dochód netto. Tym samym zobowiązanie skarżącej do poniesienia minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru wiązałoby się z koniecznością przeznaczenia na ten cel środków finansowych przeznaczanych na poniesienie miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego. To zaś spowodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, o czym postanowił na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w punkcie pierwszym sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło