II SA/Lu 726/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi H. i J. małż. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów oddala skargę. Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek H. G. i J. G. utrzymało w mocy decyzję własną - wydaną w wyniku wznowienia postępowania - z dnia [...]. stwierdzającą, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]. stwierdzająca nieważność decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...]. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi S., K. S. i A. gmina S. w części dotyczącej gospodarstwa rolnego będącego własnością spadkobierców G. i S. małżonków G. - została wydana z naruszeniem prawa, lecz nie podlega uchyleniu, ponieważ w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. We wniosku o wznowienie H. G. podnosiła, że jako współwłaścicielka działki nr [...], utworzonej z działek nr [...] i [...], objętych decyzją o scaleniu - nie brała udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Badając sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało następujących ustaleń: Decyzją z dnia [...]. Naczelnik Gminy dokonał scalenia m.in. gruntów wchodzących w skład gospodarstw: nr [...] - należącego do spadkobierców S. i G. małżonków G. oraz nr [...] - należącego do J. G. (będącego jednocześnie jednym ze spadkobierców S. i G. małżonków G.) i jego żony H. G . Scaleniem objęto więc m.in. grunty stanowiące 12 działek (w tym zabudowaną działkę nr [...]) o łącznej pow. 10,39 ha i wartości 363,33 jednostek szacunkowych, należące do spadkobierców G.y i S. małżonków G. oraz grunty stanowiące działki oznaczone nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej pow. 7,85 ha i wartości 243, 32 jednostek szacunkowych, należące do J. G. i jego żony H . W zamian za posiadane grunty spadkobiercom G. i S.małżonków G. wydzielono grunty zamienne w działkach oznaczonych nr [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej pow. 11,46 ha i wartości 385,24 j.sz., natomiast J. G. otrzymał grunty oznaczone nr [...], [...], [...]o łącznej pow. 10, 71 ha i wartości 361,79j.sz. Przedscaleniowe działki nr [...] i [...] weszły w skład poscaleniowej działki nr [...]. W toku postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze potwierdziło, że H. G. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ostatecznej decyzji z dnia [...]. stwierdzającej nieważność decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, pomimo iż jako współwłaścicielka działek, które zostały objęte scaleniem, a zatem jako osoba mająca interes prawny w tej sprawie miała prawo brać udział w tym postępowaniu. Niezapewnienie jej udziału w sprawie stanowi naruszenie przepisów postępowania, stanowiące niewątpliwie podstawę wznowienia postępowania. Kolegium przeprowadzeniu postępowania z udziałem H. G. uznało jednak, że brak udziału H. G. w postępowaniu nie miał wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem nawet gdyby skarżąca brała w nim udział, zapadłoby takie samo rozstrzygnięcie. Zdaniem Kolegium - uzasadnione było zatem stwierdzenie nieważności decyzji scaleniowej. Scaleniem objęto m.in. zabudowaną działkę nr [...] należącą do gospodarstwa spadkobierców G. i S.małżonków G., co było możliwe wyłącznie na zgodny wniosek wszystkich współwłaścicieli tej działki (wszystkich spadkobierców), którego jednak nie składała. Organ wskazał na art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu gruntów i podkreślił, że wniosek musiał być wyraźny, a nie domniemany. Okoliczność, iż działka nr [...] była zabudowana wynika m.in. z obowiązującego wówczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z [...]. zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej [...], w którym wskazano, że działka oznaczona obecnie nr [...] (przed scaleniem nr [...] i [...] na długości 100m od szosy znajdowała się w terenach oznaczonych symbolem 4 MR-N – teren zabudowy typu zagrodowego z możliwością budownictwa jednorodzinnego (potwierdza to pismo z Wójta Gminy z dnia 21 czerwca 2007r., k. 44/ Kolegium stwierdziło ponadto, że decyzja zatwierdzająca projekt scalenia rażąco naruszyła także art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scaleniu i wymianie gruntów, zgodnie z którym uczestnicy scalenia lub wymiany otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane, przy czym za wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nie przekraczającej 3%. Tymczasem w niniejszej sprawie J. G. otrzymał grunty zamienne z nadwyżką 118,57 j.sz. co stanowi 48,75 % wartości gruntów poddanych scaleniu, natomiast spadkobiercy G. i S.małżonków G. otrzymali grunty zamienne z nadwyżką 22, 02 j.sz., co stanowi 6, 06 % wartości gruntów poddanych scaleniu. Kolegium podniosło, że w aktach brak jest dowodów potwierdzających udział wszystkich spadkobierców S. i G. małżonków G. w postępowaniu scaleniowym, co również świadczy o wadliwość wydanej w nim decyzji scaleniowej. W tej sytuacji, uzasadnione było stwierdzenie nieważności decyzji scaleniowej, zaś udział skarżącej nie miałby wpływu na rozstrzygnięcie o nieważności, z tego względu Kolegium stwierdziło wydanie decyzji Naczelnika Gminy z naruszeniem prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli H. i J. małżonkowie G., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, że organy nie ustaliły bezspornie czy scaleniem została objęta działka zabudowana – wyjaśnili, że w dacie scalenia H. G. była współwłaścicielką gospodarstwa rolnego, które obejmowało działkę nr [...], ale niektóre budynki, a konkretnie stodoła była usytuowana na działce nr [...], która stanowiła własność spadkobierców G. i S. małżonków G.. Na działce nr [...] znajdował się wprawdzie stary dom drewniany, ale został on rozebrany przez L. H. jeszcze przed scaleniem. W miejsce tego budynku J. G. wraz z żoną wznieśli nowy budynek. W ocenie skarżących, zgoda na objęcie działki scaleniem była wyrażona przez L. H., ponieważ znała ona stan prawny zabudowań na działce nr [...]. Zdaniem skarżących decyzja o scaleniu wywołała na tyle daleko idące skutki, że nie powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Skarżący wyjaśnili, że aktualnie toczy się postępowanie o dział spadku po S. G. i G. G., a wyeliminowanie decyzji o scaleniu z obrotu prawnego spowoduje problemy w ustaleniu nakładów na gospodarstwo przed 1989r. - decyzja scaleniowa natomiast "sankcjonowała stan faktyczny". Zarzucili również, że dopłaty ustalone decyzją scaleniową były wadliwe, bowiem przekraczały 3% wartości gruntów poddanych scaleniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Została ona wydana w postępowaniu wznowieniowym toczącym się na wniosek H. G., która jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 §1 pkt 4 kpa, podnosząc że nie została powiadomiona o toczącym się postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...]., zatwierdzającej projekt scalenia, a zatem bez własnej winy nie brała w nim udziału, pomimo iż jest współwłaścicielką działek objętych scaleniem. Uznając wniosek o wznowienie za zasadny, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie zakończone wydaniem ostatecznej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji naczelnika Gminy z dnia [...]r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]. i przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W toku tego postępowania organ prawidłowo ustalił, że H. G. była uprawniona do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]. . Jak bowiem wynika z akt sprawy jest ona współwłaścicielką działki nr [...] powstałej w wyniku scalenia z działek nr [...] i [...], a zatem posiadała interes prawny w tym postępowaniu. Mimo jednak uznania przez organ, że skarżąca bez własnej winy nie brała w nim udziału, a więc, że zachodzą okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania, organ nie uchylił kwestionowanej przez skarżącą decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego z dnia [...]., a jedynie na podstawie art. 151 § 2 kpa w zw. z art. 146 § 2 kpa, stwierdził jej wydanie z naruszeniem prawa ograniczył się do wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Organ, stwierdził bowiem, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Stanowisko takie należy uznać za słuszne. Jak wynika z akt sprawy, skarżący kwestionują stwierdzenie przez Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nieważności decyzji Naczelnika Gminy zatwierdzającej projekt scalenia gruntów we wsi S., K. S. i A. G. S. w części dotyczącej gospodarstwa rolnego będącego własnością spadkobierców G. i S. małżonków G. - gospodarstwo nr [...], w skład którego wchodziła działka nr [...]. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżących w toku postępowania zarzutów stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Skarżący w szczególności zaprzeczają, by scaleniem została objęta działka zabudowana, na co była wymagana – z mocy art. - art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scaleniu i wymianie gruntów (Dz.U. Nr 11, poz.80) zgoda wszystkich właścicieli takiej działki. Z niewadliwych ustaleń organów administracji wynika, że stanowisko skarżących nie znajduje uzasadnienia w dowodach zgromadzonych aktach sprawy. Na granicy działki nr [...] i [...], znajdowała się stodoła J. G. i H. G.. Sami skarżący podnoszą to w skardze, stwierdzając: " H. G. była współwłaścicielką gospodarstwa rolnego, które obejmowało działkę nr 91, przy czym część budynków gospodarczych, a w zasadzie stodoła była usytuowana na działce nr [...]" Na usytuowanie stodoły na granicy tych dwóch działek wskazuje również L. H. w swoich pismach oraz J. J./oświadczenie, k.93/. Bezspornym jest, że na działce [...] był również drewniany dom, który następnie został wyburzony, a w jego miejsce zbudowano nowy. Na obu działkach – nr [...] i [...] istniały więc siedliska. W planie zagospodarowania przestrzennego zlokalizowane na przeznaczonym do tego celu terenie zabudowy typu zagrodowego z możliwością budownictwa jednorodzinnego (pismo z Wójta Gminy z dnia 21 czerwca 2007r., k. 44/ W konsekwencji do objęcia scaleniem tej działki wymagany był zgodny wniosek jej współwłaścicieli, a więc obydwojga spadkobierców gospodarstwa rolnego S. i G. małżonków G. tj. zarówno J. G., jak i L. H., dziedziczących zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Chełmie k. 37/. Wniosku tego - jak wynika z akt sprawy – nie złożono, zaś L. H.również obecnie kwestionuje dokonane scalenie. Słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że w świetle powołanego art. 8 ust. 1 ustawy o scaleniu gruntów wniosek o objęcie scaleniem zabudowanej działki powinien być wyrażony w sposób bezpośredni i wyraźny, czego w niniejszej sprawie nie było. Brak takiego wniosku stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 §1 pkt 2 kpa), skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji scaleniowej. Należy podzielić pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego , że decyzja scaleniowa jest również wadliwa w części dotyczącej przyznania gruntów zamiennych za grunty objęte scaleniem, co stanowiło naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, na co zresztą zwrócili uwagę sami skarżący w skardze do Sądu. Mając zatem na uwadze powyższe, za prawidłowe należy uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego , że decyzja scaleniowa wydana przez Naczelnika Gminy w części dotyczącej gospodarstwa będącego własnością spadkobierców S. i G. małżonków G., była dotknięta wadami powodującymi stwierdzenie jej nieważności. Pomimo iż w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności zakończonym ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]. nie brała udziału H. G., decyzja scaleniowa podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego co organ stwierdził po wznowieniu postępowania. Skutkiem takiego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest pozostawienie w obrocie prawnym decyzji stwierdzającej nieważność decyzji scaleniowej. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)