II SA/Lu 727/03
WyrokWSA w Lublinie2004-09-10
Skład orzekający: Krystyna Sidor, Wiesława Achrymowicz, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest wydzielenie działki gruntu pod poszerzenie istniejącej drogi wojewódzkiej w trybie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nawet jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie określa precyzyjnie przebiegu i szerokości tej drogi, a jedynie linie regulacyjne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wskazanie linii regulacyjnych drogi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest wystarczające do stwierdzenia zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu, nawet jeśli plan nie określa precyzyjnie przebiegu i szerokości drogi. Brak szczegółowych rozwiązań w planie nie stanowi wady samego podziału. Wydzielenie działki pod poszerzenie drogi publicznej, w tym drogi wojewódzkiej, jest zgodne z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli plan przewiduje taki przebieg drogi w dacie orzekania.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości stanowiącej część drogi wojewódzkiej, z której dwie działki przeznaczono pod poszerzenie ulicy S. i miały przejść na własność Województwa L. Zarząd Województwa złożył skargę, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji, argumentując, że plan zagospodarowania przestrzennego nie określał precyzyjnie przebiegu drogi, a podział miał na celu sprzedaż działek, a nie poszerzenie ulicy. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, (spr), Protokolant Referent Beata Basak, po rozpoznaniu w dniu 10 września 2004 sprawy ze skargi Zarządu Województwa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Województwa utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2003 r. znak: [...] zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonej w L. przy ulicy S. stanowiącej część ciągu drogi wojewódzkiej Nr [...] ( Uchwała Nr [...] Zarządu Miasta z dnia [...] grudnia 2001 r. ) składającej się z działek nr. [..] i [...] , ark.2, obręb 8 – D. Kolegium ustaliło, iż na wniosek M.P. powyższe nieruchomości zostały na mocy wzmiankowanej decyzji Prezydenta Miasta podzielone na cztery działki , z których dwie o nr.[...] oraz [...] przeznaczono pod poszerzenie ulicy S.. Decyzja stanowiła, iż działki te przechodzą z mocy prawa na własność Województwa L. z dniem , w którym stała się ona ostateczna. W ocenie organu odwoławczego projekt podziału jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Obszaru Funkcjonalnego Zespołu Miejskiego zatwierdzonego Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1986 nr [...] ze zmianami zatwierdzonymi Uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...] października 1993 r Nr [...] , który wydzielone działki [...] oraz [...] przeznacza pod poszerzenie i modernizację istniejącej ulicy S . Projekt podziału pozostaje także w zgodności z postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia [...]maja 2002 r znak :[...], a także decyzją " warunkową " z dnia [...] października 1999 r. znak: [...] Zarówno postanowienie jak i decyzja określają w załącznikach graficznych linie rozgraniczające drogę na przedmiotowym odcinku. Według organu odwoławczego prawidłowo orzeczono o przejściu własności wzmiankowanych działek na rzecz Województwa gdyż wynika to z art.98 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skargę na decyzję Kolegium złożył Zarząd Województwa wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji ,wydanych z rażącym naruszeniem art.98 ust.1 w związku z art.10 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W motywach skargi podkreślono, iż niezbędna przesłanką podziału nieruchomości w trybie art.98 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonywanego w celu wydzielenia działki pod drogi publiczne i orzeczenia o przejściu na rzecz jednostki samorządu terytorialnego prawa własności nieruchomości jest , by wydzielane działki były przeznaczone pod drogi publiczne. O takim wydzieleniu decydować mogą postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określające dokładnie przebieg dróg publicznych, a nie postanowienia planu określające linie regulacyjne ulicy, a w przypadku braku takich postanowień planu, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo decyzja o pozwoleniu na budowę. Zdaniem skarżącego w planie zagospodarowania przestrzennego powinny znaleźć się postanowienia określające dokładnie przebieg drogi, ze wskazaniami linii rozgraniczających projektowaną drogę wraz z urządzeniami pomocniczymi, oraz liniami rozgraniczającymi od innego terenu. Plan na który powołuje się organ odwoławczy , stanowiąc , iż w liniach regulacyjnych 35 m, obszaru 056 Kzo planowana jest adaptacja istniejącej ulicy S. , nie określa jednak jej przebiegu i jej szerokości, zaś linie rozgraniczające , określenie zatok, pasa zieleni i inne urządzenia związane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu określone zostaną w momencie realizacji projektowanej inwestycji. Skarżący dowodził, iż w takiej sytuacji nie ma więc do czynienia z postanowieniami planu rozgraniczającymi ulicę od innego terenu, to jest określającymi przebieg drogi ( pasa drogowego ) w liniach określających większą jego szerokość od szerokości drogi wydzielonej do korzystania przed podziałem nieruchomości .Tylko wówczas, według skarżącego Województwo zobowiązane jest z mocy prawa do przejęcia części nieruchomości na własność przy jej podziale na podstawie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, iż w sprawie naruszono art.98 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co czyni skargę zasadną .W dodatkowym piśmie z dnia 28 maja 2004 r skarżący podniósł, iż aktem notarialnym z dnia 5 marca 2004 r Rep: A Nr. [...] M.P. sprzedał M. i Z. K. działki oznaczone nr [...] oraz [...] , których podział zatwierdzono zaskarżoną decyzją. Zdaniem skarżącego dokonana transakcja potwierdza tezę, iż dokonany podział miał na celu nie wydzielenie nieruchomości pod drogę wojewódzką, ale sprzedaż wydzielonych działek.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art.93 ust.1 ustawy z dnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U z 2000 r Nr.46, poz.543 ze zmianami ) podstawową przesłanką podziału nieruchomości jest jego zgodność z ustaleniami planu miejscowego. Z ust.2 powołanego przepisu wynika natomiast, iż zgodność z planem dotyczy zarówno przeznaczenia terenu jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Oznacza to, iż podział nieruchomości powinien odpowiadać przeznaczeniu terenu oraz możliwości jego realizacji. Z tekstu planu zagospodarowania przestrzennego Obszaru Funkcjonalnego Zespołu Miejskiego zatwierdzonego Uchwalą Nr [...] Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1986 ze zmianami zatwierdzonymi Uchwałą Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...] października 1993 r. wynika, iż przedmiotowe działki znajdują się częściowo w obszarze oznaczonym symbolem III B RO przewidzianym pod uprawy ogrodnicze z dopuszczeniem realizacji gospodarstw ogrodniczych oraz częściowo pod adaptację ulicy S. oznaczonej symbolem 056 KZo. Według zapisu planu droga ta określana jest jako ulica zbiorcza, o dwu pasach ruchu, o szerokości w liniach regulacyjnych 35 m. Ulica o szerokości jezdni 5,5 m. Przyjąć zatem należy , iż poszerzenie jej jest zgodne z ustaleniami planu, co potwierdza także Postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] października 1999 r znak : [...] pozytywnie opiniujące możliwość dokonania omawianego podziału. Konsekwentnie także podział nieruchomości uznać należy za wyczerpujący przesłanki art. 93 ust.1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 1996 r sygn. akt III ARN 28/96 OSNP 1997/5/65). Przy takiej ocenie poprawności przeprowadzonego podziału zarzuty skargi nie mogą zostać uwzględnione. W istocie dotyczą one bowiem nie wykazania niezgodności podziału z ustaleniami planu, ale wytykają jego nieprecyzyjność, ogólnikowe sformułowania i braki uniemożliwiające ścisłe określenie przebiegu ulicy S. i lokalizację urządzeń związanych z jej obsługą techniczną. Okoliczności te nie mają jednak wpływu na stwierdzenie wadliwości rozstrzygnięcia. Nie jest rzeczą organów administracji poprawianie planu zagospodarowania przestrzennego , który jest przepisem gminnymi. Z reguły jest on tworzony w sposób ogólny co umożliwia szeroką interpretację i możliwość realizacji różnorodnych inwestycji bez konieczności każdorazowej jego zmiany. Zbyt szczegółowe ustalenia w sposób oczywisty taką wykładnię niweczą. Wskazanie linii regulacyjnych drogi jest w ocenie Sądu wystarczające dla określenia zgodności jej przebiegu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak szczegółowych rozwiązań planu nie oznacza wadliwości dokonanego samego podziału. W świetle art.98 ust.1 wydzielenie działki gruntu pod drogę możliwe jest wówczas, gdy z wnioskiem o podział wystąpi właściciel nieruchomości, droga musi być drogą publiczną i jej przebieg przewiduje w dacie orzekania plan zagospodarowania przestrzennego. Skoro brak jest podstaw do kwestionowania którejkolwiek z tych przesłanek, wydzielenie działki gruntu pod drogę i przeniesienie jej własności na rzecz Województwa L. jest zgodne z powołanym przepisem. Nie jest trafny także zarzut oparty na wykazaniu, iż podział miał na celu sprzedaż wydzielonych działek, a nie przeznaczenie ich na poszerzenie ulicy. Dokonanie podziału zależy bowiem od woli właściciela , który nie jest obowiązany wykazywać zamierzonego przez siebie celu podziału ( por. Uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 1993 r sygn .akt PG/92 orz.T.K 1993 Nr.1, poz.1, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1993 r sygn .akt III ARN 21/ 93 ).
Sąd nie będąc związany granicami skargi ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) rozważył prawidłowość wydzielenia gruntów z nieruchomości objętej podziałem na wniosek właściciela pod poszerzenie drogi już istniejącej. Przypomnieć należy, iż Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 29 marca 1993 r ( sygn.akt W.13/ 92 ) stwierdził, iż sformułowanie użyte w przepisie art.10 ust.5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości " pod budowę ulic " oznacza, że wydzielenie gruntów z nieruchomości objętej podziałem na wniosek właściciela następuje pod budowę nowych ulic przeznaczonych do obsługi działek powstałych w wyniku tego podziału. Pogląd ten podzielił Sąd Najwyższy w cytowanym wyroku z dnia 7 sierpnia 1996 r. ( Sygn. akt III ARN 28/ 96 ). Również w obecnym stanie prawnym ocena Trybunału nie jest kwestionowana ( G.B., A.H., Z.M. , E.M., Ryszard Źróbek – Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami Warszawa – Zielona Góra T.2 str.51 ).
Sąd podzielił jednak stanowisko , wyrażone w podobnym stanie faktycznym jak będący przedmiotem skargi, Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 18 listopada 2003 r. ( sygn. akt II SA/ Lu 417 / 02 ), według którego dopuszczalne jest wydzielenie gruntów z nieruchomości objętej podziałem także pod
poszerzenie drogi wojewódzkiej.
Z powodów wyżej podanych na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U nr 153, poz.1270 ) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło