II SA/Lu 727/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A.S. i A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. S. i A. C. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. Dz.U. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 18, art. 23 § 1 oraz art. 23 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 2002 r. Dz.U. Nr 110, poz. 986 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia A. S. i A. C. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] w sprawie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych wobec A. C. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji orzekł o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych wobec A. C.. Natomiast z treści złożonego przez A. S. i A.C. zażalenia na powyższe postanowienie wynika, że ich zdaniem organ egzekucyjny nieprawidłowo orzekł o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych. Ponadto skarżący podnoszą, że argumenty wskazane w postanowieniu, na których oparł się organ I instancji są nieprzekonywujące. W ich ocenie skarżących powołane przepisy "nie zostały wypełnione" przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Rozpatrując zażalenie organ II instancji podkreślił, że w tej sprawie organ I instancji występuje jako wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym. Oznacza to, że zobowiązany jest do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego z chwilą gdy decyzja administracyjna stanie się ostateczna. Obowiązek ten wynika z art. 6 § 1 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszym przypadku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. występuje w podwójnej roli w prowadzonym przez siebie postępowaniu egzekucyjnym. Jest bowiem wierzycielem, którego obowiązkiem jest doprowadzenie do wykonania decyzji czyli nakazu rozbiórki samowoli budowlanej wydanego w zakończonym uprzednio postępowaniu administracyjnym, jeśli decyzje te posiadają walor decyzji ostatecznych w rozumieniu art. 16 § 1 Kpa. Ponadto, organ I instancji jest organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zdaniem organu odwoławczego, powiatowy inspektor przystępując do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, przed jego wszczęciem powinien zbadać z urzędu, dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej. W tej sprawie, po przeprowadzonej analizie zgromadzonych dokumentów należy stwierdzić, że tytuł wykonawczy jest zgodny z treścią art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast odnosząc się do zarzutów skarżących, organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 1 a/ pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie działania, które są podejmowane przez organ egzekucyjny, a zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wstrzymanie czynności egzekucyjnych związane więc będzie ze wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego na skutek wniesienia zażalenia lub w przypadku wstrzymania postępowania w rozumieniu art. 56. Natomiast przesłanki wstrzymania postępowania uregulowane są w sposób ścisły, czyli nie podlegają rozszerzeniu. Ustawodawca nie przewidział możliwości wstrzymania postępowania egzekucyjnego z wniosku zobowiązanego, a więc brak jest podstaw do wstrzymania czynności egzekucyjnych. Stanowisko takie wyrażone zostało wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak również w doktrynie prawa. Dlatego też chybiony jest zarzut naruszenia treści art. 27, a w szczególności art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sytuacji, gdy w dniu 13 września 2007 r. wierzyciel wydał upomnienie A. S. jak również A. C.. Upomnienia doręczone zostały za zwrotnym potwierdzeniem odbioru: A. S. w dniu 17 września 2007 r., zaś A. C. w dniu 17 września 2007 r. poprzez odbiór osobisty pisma (upomnienia) na zwrotce oznaczonej jako duplikat. Wynika to z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (k. 61 i k. 63). Oznacza to, że nie można uwzględnić zarzutów podnoszonych przez zobowiązanych, gdyż nie znajdują one potwierdzenia w dokumentach, będących w aktach sprawy, orzekł organ II instancji. W skardze do Sądu skarżący tj. A. S. i A. C. podnieśli podstawowy zarzut "obrazy" przepisów art. 33 i art. 27 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tego powodu wnoszą o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z dnia 28 sierpnia 2008 r. i wstrzymanie wobec nich czynności egzekucyjnych. Ponadto na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 powołanej powyżej ustawy, wnieśli o odroczenie terminu wykonania obowiązku na okres 2 miesięcy, z uwagi na nasilenie prac polowych i brak środków finansowych koniecznych do pokrycia kosztów rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego będącego tzw. samowolą budowlaną. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Kontrola dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny, stosownie do unormowania art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwana p.p.s.a.) oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad uznawania określonych faktów za udowodnione. Sąd, dokonując oceny zaskarżonego aktu, rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek - uwzględnić również zarzuty i wnioski, nawet nie wskazane w skardze, ale mające wpływ na tę ocenę. W przedmiotowej sprawie oznacza to , że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] w zakresie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych zostało wydane bez podstawy prawnej. Wynika to z tego, że z jednej strony przepis art. 83 ust. 1 cyt. ustawy Prawo budowlane ma charakter wyłącznie kompetencyjny, ponieważ określa tylko właściwość organu I instancji. Z drugiej strony, powołany także w podstawie prawnej postanowienia wydanego przez organ I instancji art. 34 § 1 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym reguluje wyłącznie kwestię postępowania w sprawie zarzutów wniesionych przez zobowiązanego. Z kolei również powołany w podstawie prawnej art. 34 § 2 tejże ustawy stanowi tylko, że na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Także w uzasadnieniu prawnym powyższego postanowienia organ I instancji jednoznacznie stwierdził, że rozpatruje zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego wniesione przez A. C. w zakresie art. 33 pkt 10, gdyż stwierdził, że tytuł wykonawczy nie spełnia jego zdaniem wymogów określonych w art. 27 tejże ustawy jak i brak było upomnienia. Stąd, organ I instancji orzekł, że oba powyższe zarzuty są całkowicie chybione co wynika z akt sprawy. Natomiast organ II instancji czyli Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone przedmiotowe postanowienie organu I instancji orzekając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Jednocześnie, z pisma z dnia 23 czerwca 2008 r. skierowanego do organu I instancji wynika, że przesłał zażalenie A. C. oraz akta organu I instancji w celu rozpatrzenia przez ten organ zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów do tytułu wykonawczego z dnia 8 maja 2008 roku, które sformułował w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny. Ponadto także w tym piśmie, na podstawie art. 36 § 2 k.p.a. przesłał kopię tego pisma zobowiązanemu A. C. informując, że jego zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny zostanie rozpatrzone po "ustosunkowaniu się" przez organ I instancji "do zawartych w nim zarzutów do tytułu wykonawczego z dnia 8 maja 2008 r." ( karta nr 108 akt administracyjnych). W przedmiotowej sprawie oznacza to, że organ I instancji na podstawie prawnej dotyczącej postępowania w sprawie zarzutów (art. 34 § 1 i § 2) wydał postanowienie w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych, chociaż brak jest w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji takiej instytucji prawnej. Nie można jej bowiem oczywiście utożsamiać z instytucją prawną zawieszenia postępowania egzekucyjnego w świetle dyspozycji art. 56 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tym zakresie, co wynika z konstytucyjnej zasady praworządności unormowanej w art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku, także każdy organ egzekucyjny musi działać na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego. W tej sprawie oznacza to, że nie może stosować instytucji prawnej dotyczącej odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnej, której nie normuje ustawodawca. Dlatego też takie działanie organu egzekucyjnego wypełnia dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 126 k.p.a. w związku z art. 18 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast stwierdzenie nieważności postanowienia organu II instancji wynikało z tej przyczyny, że nie wyeliminował z obrotu prawnego postanowienia wydanego przez organ I instancji bez podstawy prawnej czyli z rażącym naruszeniem prawa procesowego. Ubocznie Sąd pierwszej instancji zwraca także uwagę, że przedmiotowe postanowienie organu I instancji zostało skierowane tylko do jednego adresata tj. A. C., zaś zażalenie na powyższe postanowienie wniósł nie tylko A. C., lecz także A. S. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.