II SA/Lu 73/12

WyrokWSA w Lublinie2012-05-17

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska, Joanna Cylc-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy przyznany w niższej wysokości niż wnioskowana przez osobę niepełnosprawną, która potrzebuje środków na leki, narusza prawo, jeśli organ administracji publicznej wykazał, że przyznał inne formy pomocy i uwzględnił możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Zasiłek celowy ma charakter uznaniowy i jego wysokość oraz forma powinny być dostosowane do indywidualnej sytuacji wnioskodawcy oraz możliwości finansowych organu pomocy społecznej. W sytuacji, gdy organ przyznał inne formy wsparcia, uwzględnił potrzeby wnioskodawcy i działał w ramach posiadanych środków, przyznanie zasiłku w kwocie niższej niż wnioskowana nie stanowi naruszenia prawa, nawet jeśli wydaje się stronie krzywdzące.
Stan faktyczny
Skarżący, S. P., posiadający umiarkowany stopień niepełnosprawności, złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji przyznał skarżącemu zasiłek celowy w wysokości 400 zł na pokrycie części kosztów leków, podczas gdy skarżący potrzebował 627,88 zł na leki ratujące życie. Skarżący zarzucił, że przyznana kwota jest niewystarczająca i narusza jego godność. Organy administracji wskazały na przyznanie innych form pomocy oraz możliwości finansowe ośrodka.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] E. O.-M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. II SA/Lu 73/12 U z a s a d n i e n i e Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania S. P. od decyzji z [...] października 2011 r. znak: [...] wydanej z up. Prezydenta Miasta L. przez Kierownika Filii nr 3 Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego z powodu bezrobocia w postaci zasiłku celowego w miesiącu październiku 2011 r. w wysokości 400,00 zł z przeznaczeniem na pokrycie w części kosztów zakupu leków i leczenia działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późno zm.) oraz art. 8 ust. 1 pkt 1, 3, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362 ze zm.) orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazało iż, na podstawie decyzji z 12.10.2011 r. przyznano S. P. zasiłek celowy w wysokości 400,00 zł z przeznaczeniem na pokrycie w części kosztów zakupu leków i leczenia. Wyjaśniono, że dochód strony wynosił w miesiącu poprzedzającym złożenie o wniosku 140,26 zł i nie przekraczał kryterium ustawowego. W ocenie organu I instancji sytuacja strony umożliwia przyznanie zasiłku w wysokości 400 zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. P. i podniósł, że decyzja o przyznaniu mu kwoty 400 zł uniemożliwia wykupienie leków ratujących życie, których koszt to 627,88 zł. Strona wyjaśniła, że od 10 sierpnia 2011 roku legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W zakończeniu wniósł o przyznanie zasiłku celowego w wysokości umożliwiającej wykupienie wszystkich leków zgodnie z zaleceniami lekarskimi. S. P. podkreślił, że brak możliwości właściwego leczenia narusza jego godność człowieka, co jest niezgodne z ustawą o pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że S. P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dodatku mieszkaniowego w wysokości 140,26 zł oraz świadczeń przyznawanych przez pomoc społeczną. Strona legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe i może podejmować zatrudnienie jedynie w warunkach pracy chronionej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie udzielił S. P. wszechstronnej pomocy przewidzianej w przepisach ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z ogólnymi uregulowaniami ustawy o pomocy społecznej (art. 3 ust. 2) rodzaj, forma i rozmiar świadczeń udzielanych osobom potrzebującym powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. W gestii organu pierwszej instancji leży uprawnienie do dostosowania udzielanej pomocy do sytuacji, w której znajduje się dana osoba. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie działając w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego przyznał S. P. na podstawie trzech decyzji z 12.10.2011 roku pomoc w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie w części zakupu leków i leczenia w wysokości 400 zł, a także na zaspokojenie innych potrzeb kwotę 150 zł oraz pomoc w postaci jednego gorącego posiłku dziennie. Ponadto na podstawie dwóch decyzji z 07.11.2011 r. przyznano stronie pomoc w postaci zasiłku stałego w wysokości 336,74 zł miesięcznie oraz zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w wysokości 120 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniając trudną sytuację S. P. stwierdza, że działanie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Wnioskowana przez stronę pomoc została mu udzielona. Jedną z form pomocy jest przewidziane wart. 39 ustawy o pomocy społecznej świadczenie w postaci zasiłku celowego. Przyznając decyzją z dnia 12 października 2011 roku znak: [...] owo świadczenie w formie pieniężnej w wysokości 400 zł Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie miał na uwadze potrzeby bytowe strony wyrażone w złożonym przez niego wniosku. Forma oraz wysokość przedmiotowej pomocy nie budzą zastrzeżeń organu odwoławczego tym bardziej, że S. P. uzyskuje również zasiłek stały, a także-nieodpłatnie jeden gorący posiłek dziennie. Ponadto strona we wniosku wskazała, że potrzebuje kwotę 627,88 zł na leki na okres trzech miesięcy, natomiast organ I instancji przyznał zasiłek, z zaznaczeniem, że dotyczy on tylko października 2011 r. Wszelkie działania pomocy społecznej pomimo tego, że nie są w stanie w pełni zaspokoić wszystkich potrzeb S. P. zmierzają do efektywnego przezwyciężenia jego trudnej sytuacji życiowej. Podkreślenia wymaga fakt, że niniejsza decyzja nie uniemożliwia stronie występowania z kolejnymi wnioskami o udzielenie pomocy społecznej, a organ pierwszej instancji nie pozostaje w bezczynności przy załatwianiu wniosków strony w przedmiocie udzielenia pomocy społecznej. Dodać trzeba ponadto, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji w swoim działaniu musi brać pod uwagę potrzeby wszystkich osób korzystających i oczekujących na pomoc, a istotnym czynnikiem wpływającym na wysokość przyznawanych świadczeń są jego możliwości finansowe. W związku z powyższym jest oczywiste, że udzielona pomoc nie zawsze zaspokaja potrzeby i oczekiwania osób, które wnioskują o jej przyznanie, jednak nie można uznać, że wydana decyzja narusza prawo, pomimo że wydaje się stronie krzywdząca i nie zaspokaja w pełni wszystkich jej potrzeb. Skargę od powyższej decyzji złożył S. P. wnosząc o jej uchylenie jako krzywdzącej. Podniósł iż ma orzeczony stopień niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Kontrola sądowo-administracyjna nad działalnością organów administracji publicznej sprawowana na podstawie art. 1 § 1 i §. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U. z 2002 Nr 153 poz. 1269/ oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2002 Nr 153 poz. 1270/ ze zm. Zwaną dalej " ppsa" pod względem zgodności z prawem. Ocena zgodności organów administracji publicznej polega na zbadaniu, czy organy w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa i czy skala ewentualnego naruszenia przepisów postępowania uzasadnia zastosowanie środków z art. 145 – 149 ppsa. Tak przeprowadzona kontrola wskazuje, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Nie noszą cech dowolności ustalenia organów, że S. P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze świadczeń przyznawanych przez pomoc społeczną oraz przyznawanego dodatku mieszkaniowego w wysokości 140,26 zł. Legitymuje się on orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe i może podejmować zatrudnienie jedynie w warunkach pracy chronionej. Miejski Ośrodek Pomocy przyznał S. P. na podstawie trzech decyzji z 12 października 2011r pomoc w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie w części zakupu leków i leczenia w wysokości 400 zł, a także na zaspokojenie innych potrzeb kwotę 150 zł oraz pomoc w postaci jednego gorącego posiłku dziennie. W miesiącu listopadzie 2011 r. na podstawie dwóch decyzji z 7 listopada przyznano stronie pomoc w postaci zasiłku stałego w wysokości 336,74 zł miesięcznie, oraz zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w wysokości 120 zł. Skarżący S. P. uzyskuje również zasiłek stały, oraz nieodpłatnie jeden posiłek dziennie. W ocenie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Lublinie orzekającego w sprawie zarzuty skargi w kontekście ustaleń stanu faktycznego nie znajduje uzasadnienia. Zasiłek celowy określony w art. 39 ust.1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12.03.2004 /Dz.Uz 2009 Nr 175, poz. 1362/ ma charakter uznaniowy, co oznacza, należy on do fakultatywnych form pomocy społecznej co oznacza, że organ może, ale nie musi go przyznać w przypadku ustalenia, że występują przesłanki wymienione w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowania rodzaju formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretne sprawy, jak również uwzględnienia innych potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do hierarchii zgłaszanych potrzeb, W ustalonym stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw do uznania dowolności organów przy wydawaniu decyzji. Organy wykazały, że w tej konkretnej sprawie istniały przesłanki uzasadniające podjęte rozstrzygnięcie. Podkreślenie przy tym wymaga fakt. Iż san skarżący we wniosku wskazywał, iż potrzebuje kwoty 627 zł 80 gr. na leki na okres trzech miesięcy, natomiast organ I instancji przyznając zasiłek w kwocie 400 zł zaznaczył, iż dotyczy on tylko października 2011 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy Sąd orzekł na mocy art. 250 powołanej ustawy oraz par. 19 pkt 1 w zw. Z par 18 ust. 1 pkt 1 lit " i" i 32 ust. 3 rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / Dz.U. Nr 163 poz. 1348 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło