II SA/Lu 730/17

PostanowienieWSA w Lublinie2018-04-20

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli strona uzyskała już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, nawet jeśli strona uzyskała już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Sąd, przyznając prawo pomocy w zakresie całkowitym, występuje do właściwej korporacji prawniczej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wcześniej uzyskała już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jako zbędne i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną skarżącej.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano I. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. M. o przyznanie prawa pomocy z dnia 3 kwietnia 2018 r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi I. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy urządzenia reklamowego postanawia : I. Przyznać I. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II. Umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 września 2017 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie z jej żądaniem zawartym w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonym 14 sierpnia 2017 r. W dniu 3 kwietnia 2018 r. skarżąca złożyła na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego A. F. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych na podstawie postanowienia referendarza z dnia 28 września 2017 r. obejmuje całkowite zwolnienie z wszelkich kosztów sądowych w toku postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej, jak i drugiej instancji. Zgodnie z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z powodu przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, rozpoznanie ponownego wniosku skarżącej z dnia 3 kwietnia 2018 r. o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, co obliguje referendarza na podstawie art. 249a p.p.s.a. do umorzenia postępowania o prawo pomocy w tym zakresie (pkt II postanowienia). Do rozpoznania pozostaje zatem wniosek o ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Wniosek o ustanowienie radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. Oceniając zakres żądania wniosku z dnia 3 kwietnia 2018 r. należy mieć jednak na uwadze, że poprzednio złożony przez stronę wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych i strona uzyskała prawo pomocy w tym zakresie. Zatem do skarżącej ubiegającej się obecnie o ustanowienie radcy prawnego, a uprzednio zwolnionej od kosztów sądowych (postanowieniem referendarza sądowego z 28 września 2017 r.), zastosowanie będzie miał przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., dotyczący przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze aktualną sytuację materialną skarżącej, przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 3 kwietnia 2018 r. stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca jest samotną matką wychowującą kilkuletnie dziecko. Zamieszkuje w starym, wymagającym remontu domu, stanowiącym własność brata, który ponosi koszty jego utrzymania. W skład jej majątku wchodzi udział wynoszący [...] części w nieruchomości o pow. [...] ha. Udział ten został przez skarżącą wydzierżawiony, z czego otrzymuje [...] zł rocznie. Bieżące utrzymanie skarżącej i jej dziecka finansuje ojciec dziecka. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności (brak zatrudnienia, brak stałych dochodów) uznać należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia należnego radcy prawnemu za prowadzenie sprawy. Odnośnie wyrażonego we wniosku żądania ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego A. F. podnieść należy, że działanie sądu w tym zakresie, zgodnie z art. 253 § 1 p.p.s.a., sprowadza się do wystąpienia do organu właściwej korporacji prawniczej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu dla strony, której przyznano prawo pomocy w tym zakresie. Jednakże, jeśli strona we wniosku wskazała konkretnego radcę prawnego, to właściwa rada okręgowa izby radców prawnych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym wyznaczy radcę prawnego wskazanego przez stronę (art. 244 § 3 p.p.s.a.). Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło