II SA/Lu 731/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata; postanawia: przyznać Z.B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Z.B. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od wniesionej skargi na decyzję Wojewody złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy zakreślając żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z uzasadnienia wskazującego na trudną sytuację materialną strony, co należy podkreślić stanowi jedyną przesłanką do zastosowania wobec wnioskodawcy instytucji prawa pomocy wynika, iż skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnią córką. Jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie strony z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł netto (po uwzględnieniu potrąceń). Wynika to z akt innej sprawy o sygn. II SA/Lu [...], na które strona powołuje się w niniejszym postępowaniu. Dotyczy to zwłaszcza zaświadczenia o zarobkach oraz informacji dotyczących miesięcznych kosztów utrzymania. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (bądź referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 3 ppsa. W niniejszej sprawie instytucja prawa pomocy obejmuje swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie instytucję "zwolnienia od kosztów sądowych" i "ustanowienia adwokata". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy Państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie szczególnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Zakres prawa pomocy powinien być kształtowany również obiektywnymi potrzebami podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu. Przedstawione przez stronę skarżącą oświadczenie i włączone do akt sprawy dokumenty wskazujące na obecną sytuację finansową dają podstawy do przyjęcia, iż strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść zarówno kosztów sądowych jak i kosztów postępowania związanych z ustanowieniem adwokata. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.