II SA/Lu 732/11
WyrokWSA w Lublinie2011-11-17
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Krystyna Sidor, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, oparta na art. 138 § 2 k.p.a., jest prawidłowa w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia robót budowlanych, a organ odwoławczy powziął wątpliwości co do konieczności uzgodnienia z konserwatorem zabytków oraz precyzyjnego określenia zakresu robót?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest prawidłowa, gdy organ odwoławczy ma uzasadnione podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W sytuacji, gdy wyjaśnienia konserwatora zabytków wymagają ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji, a zakres robót budowlanych nie został precyzyjnie określony, organ odwoławczy nie jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. P. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót remontowych w budynku wpisanym do ewidencji zabytków. Organ pierwszej instancji wezwał do przedłożenia uzgodnienia z konserwatorem zabytków, a po bezskutecznym upływie terminu wniósł sprzeciw. Organ odwoławczy uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając pismo konserwatora za podstawę do dalszych działań i wskazując na konieczność precyzyjnego określenia robót. Skarżący kwestionował konieczność uzgodnienia i zasadność sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę.
Decyzją z dnia ...Wojewoda po rozpoznaniu odwołania H. P. uchylił decyzję Starosty z dnia ...wnoszącą sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na pracach remontowych w budynku zlokalizowanym na działce nr ... położonym przy ul. L. w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że po dokonaniu przez H. P. zgłoszenia zamiaru wykonania przedmiotowej inwestycji, organ I instancji postanowieniem z dnia 13 maja 2011r. zobowiązał go m.in. do przedłożenia - w zakreślonym terminie - uzgodnienia planowanych robót budowlanych z Lubelskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków ze względu na to, że będący przedmiotem zgłoszenia budynek wpisany jest zarówno do gminnej ewidencji zabytków miasta P., jak i do wojewódzkiej ewidencji zabytków.
Po bezskutecznym upływie zakreślonego terminu i niewykonaniu nałożonego na wnioskodawcę obowiązku, organ wniósł sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego.
W odwołaniu H. P. podnosił, że przedmiotowy budynek dawnego kasyna wojskowego jest wpisany jedynie do ewidencji zabytków, natomiast nie podlega wpisowi do rejestru zabytków, a tylko w stosunku do takich obiektów istnieje obowiązek uzgodnienia planowanych robót budowlanych.
Organ odwoławczy nie podzielił tego stanowiska i stwierdził, że podstawę do nałożenia obowiązku uzgodnienia inwestycji z LWKZ stanowi § 13 uchwały Rady Miasta Puławy Nr X/90/2007 z dnia 28 czerwca 2007r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego CENTRUM USŁUGOWE cz. A (wschód) (Dz.Urz. Woj. Lub. z 2007r., nr 140, poz. 2620), który to przepis wprowadza ochronę obiektów wpisanych zarówno do rejestru zabytków, jak i do ewidencji zabytków, a więc wszelka działalność inwestycyjna dotycząca tych obiektów oraz na obszarach położonych w strefach ochrony konserwatorskiej oznaczonych na terenach planu wymaga uzgodnienia z LWKZ. Taka sytuacja zachodzi - zdaniem organów - w niniejszej sprawie, gdyż obiekt objęty zgłoszeniem usytuowany na działce nr ... w P. położony jest w terenie U (IS) 13, a jednocześnie znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków i figuruje w wykazie zabytków do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków, co wynika z pisma Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z dnia 1 lipca 2011r., przedłożonego organowi odwoławczemu wraz z pismem z dnia 5 lipca 2011r.
Organ odwoławczy potraktował jednocześnie powyższe pismo LWKZ z dnia 1 lipca 2011r. jako wymagane uzgodnienie, dlatego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, uwzględniającego "wstępne warunki konserwatorskie" zawarte w piśmie LWKZ z dnia 1 lipca 2011r. Organ odwoławczy wskazał również na konieczność wyszczegółowienia prac budowlanych objętych zgłoszeniem z uwagi na to, że niektóre z nich – w świetle tego pisma - mogą wymagać silniejszej ochrony konserwatorskiej, natomiast inne mogą być wykonywane niezależnie od stanowiska organów architektoniczno – budowlanych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł H. P. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżący podkreślił, że pismo LWKZ z dnia 1 lipca 2011r. nie stanowi uzgodnienia, gdyż Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdza w nim jednoznacznie, iż "brak jest podstaw prawnych do egzekwowania uzgodnień konserwatorskich w przedmiotowej sprawie przez Starostę Powiatu ...".
Poza tym skarżący podtrzymał swoje stanowisko, że w niniejszej sprawie nie było podstawy prawnej do wniesienia sprzeciwu przez organ I instancji (co naraziło skarżącego na straty finansowe i opóźniło realizację inwestycji), gdyż uzgodnienie z LWKZ nie było wymagane. Wbrew bowiem stanowisku organu, działka nr ... przed nabyciem jej przez skarżących w dniu 14 września 2010r. należała do Agencji Mienia Wojskowego i posiadała statut terenu zamkniętego, nie mogła więc być objęta wcześniej uchwalonym tj. w 2007r. planem miejscowym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Badając zaskarżoną decyzję pod względem legalności, a więc oceniając czy została ona wydana z zachowaniem obowiązujących przepisów, do czego sąd administracyjny jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) należy stwierdzić, że jest ona prawidłowa.
Podstawą jej wydania był przepis art. 138 § 2 kpa.
W świetle tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu ma charakter kasacyjny i stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozpoznawania sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy. Organ taki może więc uchylić decyzję organu I instancji, jeżeli ma istotne wątpliwości co do stanu faktycznego, a jednocześnie wyjaśnienie tego stanu nie jest możliwe po przeprowadzeniu jedynie postępowania uzupełniającego do czego jest uprawniony organ odwoławczy na podstawie art. 136 kpa.
Odnosząc powyższe do zaskarżonej decyzji Wojewody należy stwierdzić, że nie narusza ona przepisu art. 138 § 2 kpa – w ocenie Sądu – miał on bowiem uzasadnione podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji.
Słusznie organ ten wskazał na pismo Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 1 lipca 2011r. - sporządzone już po wniesieniu przez skarżącego odwołania i przedstawione organowi odwoławczemu wraz z pismem skarżącego z dnia 5 lipca 2011r. /k.3 akt II inst./. W piśmie tym Wojewódzki Konserwator Zabytków wyraził stanowisko, że brak jest podstaw prawnych do dokonania uzgodnień konserwatorskich w trybie art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jednocześnie organ ten podniósł, że przedmiotowy budynek kasyna wojskowego objęty jest ochroną konserwatorską z uwagi na wpis do wojewódzkiej ewidencji zabytków, dlatego inwestor jest zobowiązany do uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla planowanych prac i stwierdził, że postępowanie w powyższej sprawie toczyło się w uzgodnieniu z LWKZ (postanowienia z dnia 21 kwietnia 2010r. i z dnia 2 września 2010r.) Wojewódzki Konserwator Zabytków wyjaśnił również, że w świetle obowiązujących przepisów, na obecnym etapie, uzgodnienie z nim przedmiotowej inwestycji jest możliwe jedynie na podstawie art. 106 kpa na wniosek organu budowlanego. Konserwator wskazał również na szereg warunków konserwatorskich, jakie powinien wykonać inwestor przy realizacji niektórych z zamierzonych robót.
W związku z powyższym, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu odwoławczego, iż wskazane przez Konserwatora wyjaśnienia wymagają ponownego przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego i ponownej oceny czy zachodzą podstawy do wniesienia sprzeciwu, określone w art. 30 ust. 6 ustawy – Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli: 1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy;3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje.
Organ odwoławczy trafnie zauważył, że zamierzenie objęte zgłoszeniem nie zostało precyzyjnie określone poprzez wyszczegółowienie robót budowlanych, co jest niezbędne zarówno, gdy chodzi o zgodność inwestycji ze wskazanymi w piśmie LWKZ warunkami ochrony konserwatorskiej, co może wymagać zastosowania art. 30 ust. 7 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków. Prawidłowo organ odwoławczy zauważył również, że inwestor w wykazie prac ujął i takie, które w ogóle nie wymagają akceptacji przez organy architektoniczno – budowlane.
W sytuacji występującej w sprawie organ odwoławczy nie był uprawniony do samodzielnego rozstrzygnięcia, gdyż postępowanie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Obowiązkiem organu I instancji będzie więc także ustalenie - zgodnie z art.7 i 77 kpa – jakie dokładnie roboty budowlane objęte są zgłoszeniem, czy i które z nich wymagają spełnienia warunków konserwatorskich, a które mogą być prowadzone bez akceptacji organów architektoniczno – budowlanych - dopiero ustalenie tych okoliczności i zbadanie wniosku w zakresie zgodności z art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego pozwoli mu na prawidłową ocenę żądania skarżącego.
W świetle powyższego, zaskarżona decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania jest trafna - nie ma zatem przesłanek do uwzględnienia skargi.
Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło