II SA/Lu 736/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Jednostki Wojskowej Nr [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Jednostki Wojskowej Nr [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie wymagań ochrony środowiska p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca Jednostka Wojskowa Nr [...] na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPPr wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Do wniosku strona skarżąca dołączyła zawiadomienie Nr [...] o zmianie planu wydatków w części dotyczącej dysponenta środków budżetowych państwa, trzeciego stopnia na 2007 r. W związku z brakiem formalnym złożonego przez stronę skarżącą urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wezwano stronę do jego uzupełnienia w terminie tygodnia od dnia otrzymania wezwania. W zakreślonym terminie strona uzupełniła brak formalny. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej sformułowane w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Jednak użycie w przepisie art. 246 § 2 p.p.s.a. sformułowanie "może być przyznane" wskazuje na to, że przyznanie prawa pomocy w oparciu o ten przepis nie zależy jedynie od oszacowania możliwości finansowych strony. Użycie sformułowania "może być przyznane" oznacza, że o zasadności wniosku o przyznaniu prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prócz realnych możliwości finansowych istniejących w czasie składania wniosku decydują również okoliczności niewystępujące w czasie składania wniosku a dotyczące możliwości płatniczych jak na przykład wykorzystanie istniejących możliwości pozyskania środków finansowych. Na koszty sądowe niniejszego postępowania składają się wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 100.000,00 złotych (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i pozostałe koszty sądowe, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust.1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; §1 i §2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192) za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego w niniejszej sprawie 50.000,00 złotych (§ 3 w związku z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z oświadczenia strony skarżącej złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że jest ona państwową jednostką budżetową finansującą swoją działalność ze środków budżetowych określonych w rocznym planie finansowym jednostki budżetowej. Obecnie obowiązujący roczny plan wydatków strony skarżącej nie zawiera paragrafu 461, który uwzględnia środki przeznaczone na pokrycie kosztów postępowań sądowych. Paragrafu takiego nie przewiduje również aktualne zawiadomienie o zmianie planu wydatków w związku, z czym strona skarżąca nie ma środków na pokrycie kosztów niniejszego postępowania sądowego. Strona skarżąca nie posiada własnego majątku ani dochodów zaś na rachunku bankowym posiada środki przeznaczone na wydatki bieżące, które przekazywane są transzami – kilkanaście razy w roku – przez dysponenta środków finansowych. Strona skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej w związku, z czym nie posiada innych niż budżetowe rachunków bankowych. Mienie Skarbu Państwa, z którego korzysta strona skarżąca pozostaje w trwałym zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca nie wykazała zasadności swojego wniosku. Podstawą gospodarki finansowej jednostki budżetowej jest plan dochodów i wydatków – art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych – Dz. U. z 2005 Nr 249, poz. 2104 ze zm. Dysponenci części budżetowych, w terminie do dnia 25 października, przekazują informacje jednostkom podległym - o kwotach dochodów i wydatków, w tym wynagrodzeń, oraz limitach zatrudnienia osób objętych mnożnikowymi systemami wynagrodzeń przyjętych w projekcie ustawy budżetowej (art. 125 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych). W terminie do dnia 1 grudnia jednostki podległe opracowują i przekazują właściwym dysponentom części budżetowych projekty planów finansowych na następny rok budżetowy, zgodnie z projektem ustawy budżetowej (art. 125 ust. 2 ustawy o finansach publicznych). Podlegające kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszym postępowaniu postępowanie administracyjne w ramach, którego adresatem decyzji administracyjno – kierowniczego stosowania prawa była strona skarżąca rozpoczęło się w dniu [...] kwietnia 2006 r. a zakończyło się wydaniem decyzji przez organ administracji II instancji w dniu [...] czerwca 2007 r. W ramach toczącego się ponad rok postępowania administracyjnego obie decyzje wydane przez organ I instancji były dla strony skarżącej niekorzystne i podjęte zostały przed dniem 01 grudnia 2006 r. Okoliczności te a zwłaszcza to, że pierwsza decyzja organu administracji I instancji była niekorzystna dla strony skarżące powinny skłonić stronę skarżącą do wzięcia pod uwagę ewentualności konieczności prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego i zabezpieczenia, choć części środków niezbędnych dla jego prowadzenia. Czas trwania postępowania administracyjnego jak i termin zgłaszania projektu planu finansowego dawały stronie skarżącej możliwość zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych na prowadzenie ewentualnego postępowania sądowoadministracyjnego. Strona skarżąca nie zadbała - mimo tego, iż miała takie możliwości i powinna to uczynić biorąc pod uwagę przebieg postępowania administracyjnego - o zabezpieczenie w planie swoich wydatków na rok 2007 środków finansowych na ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne. Brak zapobiegliwości w pozyskaniu środków finansowych, które choć w części pozwoliłyby na sfinansowanie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy prowadzenie tego postępowania należało brać pod uwagę i można było pozyskać środki finansowe nie świadczy o zasadności żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Nie może, bowiem skutecznie żądać zwolnienia od kosztów sądowych strona, która brakiem swojego działania pozbawiła się możliwości pozyskania środków umożliwiających, choć w części pokrycie kosztów sądowych postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego powodu referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.