II SA/Lu 736/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi J. D. – opiekuna prawnego I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Działu do Spraw Placówek Opiekuńczo - Wychowawczych oraz Integracji ze Środowiskiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie odmawiającą przyznania I. M. pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. W uzasadnieniu decyzji podano, że zgodnie z art.240 ust.1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej do pomocy dla rodzin usamodzielnianych , które przed dniem wejścia w życie ustawy opuściły rodzinę zastępczą albo placówkę opiekuńczo – wychowawczą albo pobierają pomoc przyznaną im na podstawie art. 88 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art.. 88 ust. 3 tej ustawy pomoc pieniężna na usamodzielnienie i pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki przysługuje osobie, która przebywała w domu pomocy społecznej , schronisku dla nieletnich, zakładzie poprawczym, specjalnym ośrodku szkolno – wychowawczym, specjalnym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii zapewniającym całodobową opiekę albo młodzieżowym ośrodku wychowawczym co najmniej rok. Wysokość pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki ustala się od kwoty 1 647 złotych. Według art. 89 ust.2 ustawy pomoc w tym zakresie w wysokości 30 % podstawy przysługuje osobie usamodzielnianej kontynuującej naukę w gimnazjum, szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej lub szkole wyższej. Pomoc ta przyznawana jest na czas nauki do czasu jej ukończenia, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę usamodzielniana 25 lat. Zgodnie natomiast z art. 89 ust.5 pkt.2 ustawy pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki przysługuje osobie usamodzielnianej w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza 200 % kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wniosek o przyznanie pomocy złożył w dniu 6 września 2011r. J. D., jej opiekun prawny. Ona sama legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a na mocy orzeczenia sądu została całkowicie ubezwłasnowolniona. Od 2007r. przebywała w rodzinie zastępczej jaką byli dla niej dziadkowie J. i T. D., natomiast od dnia 1 września 2011r. uczy się w Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w Z. Mieszka razem z dziadkami, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. W dacie złożenia wniosku dochód rodziny wynosił 2 344,36 złotych, na który składała się emerytura J. D. w wys. 922,72 zł, emerytura T. D. w wys. 1.268,64 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny I. M. w wys. 153,00 zł. Aktualizacja wywiadu z dnia 22 marca 2012 r. wykazała, że dochód rodziny wynosi 2.884, 98 zł (co daje dochód na osobę w rodzinie w wysokości 961,66 zł). Dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynoszące 702,00 zł. dlatego też nie jest możliwe przyznanie wnioskowanej pomocy. Kolegium podniosło również, że mając na uwadze definicję osoby samotnie gospodarującej, którą jest zgodnie z art. 6 pkt 10 ustawy o pomocy społecznej osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, akta sprawy wskazują, że nie ma podstaw do stwierdzenia, iż I. M. w okresie od 11 sierpnia 2011 r. do 7 marca 2012 r. była osobą samotnie gospodarującą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. D. wyjaśnił, że od dnia 11 sierpnia 2011r., kiedy jego podopieczna stała się pełnoletnia, do dnia 7 marca 2012r., kiedy została całkowicie ubezwłasnowolniona, organ zmieniał decyzje w sprawie przyznania zasiłku. Zażądał, aby sąd rozpatrzył sprawę rozstrzygniętą decyzją Kolegium z dnia 13 czerwca 2012 r. i zapoznał się z dokumentacją sprawy jego podopiecznej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, choć zawarta w niej argumentacja w żadnej mierze nie odnosi się do motywów, jakimi kierowało się Kolegium ponownie rozpoznając sprawę. Sąd jednak na mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. Poz. 270 ) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że jest zobowiązany do brania pod uwagę z urzędu wszystkich naruszeń prawa nawet nie podanych w skardze. Przy tak sformułowanej istocie kontroli legalności działania administracji publicznej wadliwość zaskarżonej decyzji znajduje uzasadnienie. Nie jest przede wszystkim zrozumiałe przekonanie organu o zastosowaniu w sprawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Wywodząc powyższy wniosek organ wskazał na art. 240 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej ( Dz.U. z 2011 r. Nr 149, poz. 887), według którego do pomocy dla osób usamodzielnianych, które przed dniem wejścia w życie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej opuściły rodzinę zastępczą albo placówkę opiekuńczo-wychowawczą, albo pobierają pomoc przyznaną im na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stosuje się przepisy dotychczasowe. Z uzasadnienia decyzji nie sposób jednak dopatrzeć się kiedy właściwie I. M. miała opuścić rodzinę zastępczą, którą są dla niej jej dziadkowie T. i J. D., będący także jej opiekunami prawnymi. Sam organ stwierdza natomiast, że prowadzi ona wspólnie z nimi wspólne gospodarstwo domowe, a co więcej stanowczo dowodzi, że nie ma podstaw do uznania jej za osobę samotnie gospodarująca w okresie od 11 sierpnia 2011r. , a więc od daty uzyskania pełnoletności do 7 marca 2012r., kiedy została całkowicie ubezwłasnowolniona. Znajdujący się w aktach sprawy indywidualny program usamodzielnienia w pkt. VI. Pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych również podaje, że jej miejsce zamieszkania jest u byłej rodziny zastępczej. Takie samo stwierdzenie zawiera informacja o wychowanku zamierzającym się usamodzielnić z dnia 10 czerwca 2011r. Podczas wywiadu rodzinnego przeprowadzonego w dniu 9 września 2011r. ustalono, że właśnie w domu opiekunów ma własny pokój, czysty, funkcjonalnie wyposażony, w którym posiada odpowiednie warunki do nauki i wypoczynku. Zwrócić ponadto należy uwagę, że wprawdzie zgodnie z art. 37 ust.1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej objęcie dziecka jedną z form pieczy zastępczej następuje na okres nie dłuższy, niż do osiągnięcia pełnoletności, to stosownie do art. 37 ust.2 pkt.2 lit. a) ustawy osoba, która osiągnęła pełnoletność pozostając w pieczy zastępczej, może przebywać w dotychczasowej rodzinie zastępczej, nie dłużej jednak, niż do ukończenia 25 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i uczy się w szkole. W sprawie nie jest kwestionowane, że I. M. orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 9 września 2009r. została zaliczona do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, natomiast od dnia 1 września 2011r. jest uczennicą Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego w Z. Według zaświadczenia Dyrektora Ośrodka przebywa tam od poniedziałku do piątku, natomiast na weekendy zabierana jest przez opiekuna do domu rodzinnego. Podkreślić należy również oczywistą niekonsekwencję Kolegium, które dowodząc opuszczenia rodziny zastępczej przez I. M. ustala jej dochód z uwzględnieniem dochodu jej rodziców zastępczych, co sugeruje, że traktuje ją jako pozostającą w rodzinie zastępczej. Jeśli tak, to organ powinien zastosować przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, a nie ustawy o pomocy społecznej. Uzasadnione w tej sytuacji jest przekonanie, że Kolegium nie wyjaśniło stanu faktycznego sprawy, a rozstrzygnięcie zapadło bez rzetelnej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co narusza art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 80 Kpa. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) należało uchylić zaskarżoną decyzję.