II SA/Lu 739/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak,, Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Asyst. sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 154 §1 k.p.a. i art. 22 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...]października 2002 r. Nr [...] i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] o odmowie przyznania L.G. uprawnień kombatanckich. Ponownie rozpatrując sprawę na skutek wniosku strony Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]września 2004 r. Nr [...] na podstawie art. 127 §3 k.p.a. i art. 138 §1 pkt1 k.p.a. oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ administracyjny wskazał, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy o kombatantach, uprawnienia kombatanckie określone w ustawie przysługują osobom, które w czasie wojny i okresie powojennym podlegały represjom z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych przebywając na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR. Kierownik Urzędu, rozpatrując sprawę, ustalił, iż strona – L. G. urodziła się i przebywała na terenie ZSRR w okresie, w którym nie były stosowane wobec jej rodziców represje określone w art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy kombatanckiej. Jak wynika z akt sprawy strona urodziła się dnia 10.08.1949 r. podczas pobytu jej ojca w A.-A., gdzie zamieszkał on po zwolnieniu z obozu pracy. W ocenie organu nie zostało wykazane, by za uchyleniem przedmiotowych decyzji przemawiał słuszny interes społeczny labo też słuszny interes strony. Powyższą decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie L.G.. Zarzuciła jej błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a mianowicie uznanie, że pobyt ojca skarżącej w Rosji i jego rodziny miał charakter dobrowolny, podczas, gdy w jej ocenie analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do przeciwnego wniosku. Z zaświadczenia wydanego przez Komitet Bezpieczeństwa Publicznego Republiki K. wynika, że ojciec skarżącej J.G. został zatrzymany w 1926 r. przez Urząd Bezpieczeństwa Publicznego za przekroczenie granicy państwowej Polska-ZSRR i zesłany do T. na U. Zwolniono go stamtąd w 1932 r. Po zwolnieniu udał się do T., a następnie wyjechał na pobyt stały do A.-A.. Strona podnosi, iż do obu tych miejscowości udał się, gdyż nie pozwolono mu wrócić do Polski. Znając realia historyczne trudno mówić o dobrowolności pobytu rodziny skarżącej w ZSRR, zwłaszcza że była ona nadal represjonowana, czego najlepszym dowodem jest ponowne aresztowanie jej ojca w 1938 r. Powyżej przedstawiony fakt przymusowego pobytu rodziny skarżącej w jej ocenie stanowi podstawę do przyjęcia, iż za uwzględnieniem skargi przemawia słuszny interes społeczny, a przede wszystkim jej interes. L.G. podnosi również, iż nieporozumieniem jest stwierdzenie, że nie mają do niej zastosowania przepisy ustawy o kombatantach, gdyż fakt zamieszkiwania w K. przez jej ojca po opuszczeniu obozu nie był decyzja suwerenną, lecz efektem dalszych represji, na które składał się m. in. zakaz repatriacji, która okazała się możliwa dla skarżącej dopiero w latach 90-tych. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzją nie narusza prawa. W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym w oparciu o przepis art. 154 §1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie administracyjne, którego przedmiotem były uprawnienia kombatanckie skarżącej zostało zakończone decyzją ostateczną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2002 r. Nr [...], w którym odmówiono jej przyznania uprawnień kombatanckich. Zatem dla wzruszenia tej decyzji, w świetle powołanego przepisu art. 154 §1 k.p.a., koniecznym jest stwierdzenie, że za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, którą Sąd podziela, decyzja wydana w tym trybie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że do danego organu należy ocena, czy zgromadzony w sprawie materiał świadczy o konieczności zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej, ze względu na wskazane podstawy (por. wyrok NSA z 5 listopada 1998 r. III SA 1745/97, opubl. Lex nr 44723, czy teza pierwsza wyroku NSA z 12 kwietnia 2000 r. III SA 1388/99, opubl. Lex nr 47229). W ocenie Sądu organ administracyjny nie przekroczył w niniejszej sprawie granic uznania, oceniając, iż za uchyleniem bądź zmianą decyzji nie przemawia interes społeczny, ani słuszny interes strony. Nadto skarżąca nie wykazała w toku postępowania jakichkolwiek dowodów pozwalających na odmienną ocenę, poza stwierdzeniami natury ogólnej, wyrażonymi w skardze. W zakresie oceny merytorycznej wskazać należy, iż Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo ustalił stan faktyczny i właściwie dokonał oceny prawnej. Skarżąca swoje uprawnienia wywodzi z faktu, iż jej ojciec J.G. więziony był przez władze ZSRR w latach 1926-1932 oraz w latach 1938-1940. Następnie wyjechał do miejscowości A.-A., gdzie w 10 sierpnia 1949 r. urodziła się skarżąca. Okoliczność deportacji do ZSRR jest, zgodnie z przepisem art. 4 ust. 3 lit. b) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371), jedną z form represji. Wykazanie zaś tej okoliczności uprawnia, w świetle cyt. przepisu, do ubiegania się o świadczenia należne kombatantom. Zaznaczyć jednak trzeba dwie istotne okoliczności. Po pierwsze norma ta dotyczy bezpośrednio osób, które były deportowane oraz po drugie deportacja (czyli przymusowy pobyt na odległym terenie) musiał nastąpić z przyczyn politycznych, religijnych czy narodowościowych. W realiach niniejszej sprawy bezspornym jest, iż deportacja nie dotyczyła osoby skarżącej, a jedynie jej ojca J.G. (przy czym dotyczy to okresu, gdy był on więziony, a wiec lat 1926-1932 oraz 1938-1940). Urodziła się ona bowiem w czasie, kiedy jej rodzina przebywała w A.-A., zaś pobyt jej w tej miejscowości nie nosił cech deportacji. Nadto zauważyć należy, iż pobyt ojca skarżącej właśnie tam również nie nosił takich cech. Zgodnie bowiem z jej wyjaśnieniami (k. 40 akt administracyjnych) ówczesne władze ZSRR wyrażały zgodę na wyjazd ojca, jednakże bez rodziny. Zatem pobyt ojca nie nosił znamion przymusowego ze względów politycznych, religijnych, czy narodowościowych, (tak jak wymaga tego przedmiotowy przepis ustawy o kombatantach), lecz względów rodzinnych, te zaś nie są przesłankami uznania danej osoby za deportowaną. Podsumowując wskazać trzeba, iż skarżąca nie była osobą deportowaną, czego konsekwencją jest brak podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich, co również świadczy o braku podstaw do zmiany decyzji ostatecznej w świetle przepisu art. 154 §1 k.p.a. Podnoszone zaś okoliczności dotyczące losów jej ojca J.G. nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż dotyczy ono osoby L.G. Zatem decyzje administracyjne wydane w tej sprawie są zgodne z prawem, konsekwencją czego jest oddalenie skargi na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji.