II SA/Lu 739/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 listopada 2011r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania E. B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia ...przyznającą jej zasiłek okresowy w wysokości 238, 50 zł w okresie od 1 maja 2011r. do 31 lipca 2011r. W toku postępowania wszczętego na wniosek E. B. z dnia 4 maja 2011r., organ przeprowadził wywiad środowiskowy, na podstawie którego ustalił, że wnioskodawczyni jest osobą samotnie gospodarującą, bez dochodu, zarejestrowaną jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z., bez prawa do zasiłku, posiadającą orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia 26 stycznia 2009r. Organ I instancji stwierdził, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania jej zasiłku okresowego na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i przyznał jej – działając w ramach uznania administracyjnego - taki zasiłek w najniższej wysokości stanowiącej 50% różnicy między ustawowym kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (wynoszącym aktualnie 477zł) a dochodem tej osoby, co w niniejszej sprawie daje kwotę 238, 50 zł. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji stwierdzając dodatkowo, że - jak wynika z pisma GOPS z dnia 14 czerwca 2011r. – E. B. nie współdziała z pracownikiem socjalnym w celu przezwyciężenia swojej trudnej sytuacji życiowej – odmówiła bowiem w 2010r. uczestnictwa w projekcie systemowym, który umożliwiał jej nabycie nowych umiejętności, podniesienie kwalifikacji i kompetencji zawodowych, stosownie do jej możliwości zdrowotnych. Organ podkreślił, że z orzeczenia o niepełnosprawności nie wynika, że wnioskodawczyni jest całkowicie niezdolna do pracy, a zatem może ona podjąć zatrudnienie. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że oprócz zasiłku okresowego wnioskodawczyni w dniu ...2011r. otrzymała zasiłek celowy w wysokości 200 zł na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Organ wskazał, że - jak wynika z zaświadczenia z dnia 11 maja 2011r. - w okresie od 1 stycznia 2010r. do 11 maja 2011r. udzielono jej pomocy w łącznej kwocie 7057, 10 zł. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła E. B., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniu organów, nigdy nie odmawiała współpracy z organem, a sama we własnym zakresie poszukuje szkoleń zawodowych i w okresie od 3 listopada do 10 grudnia 2010r. ukończyła kurs w zakresie przygotowania do pracy jako bukieciarz – florysta. Podkreśliła, że jej sytuacja materialna jest bardzo trudna, gdyż nie osiąga żadnych dochodów, a jej stan zdrowia wymaga leczenia, na co ją nie stać. Wskazała, że obecnie otrzymuje niższe zasiłki celowe, niż wcześniej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Jakkolwiek Sąd rozumie trudną sytuację życiową skarżącej i jej zły stan zdrowia, to jednak trzeba wyjaśnić skarżącej, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona i dotyczy wyłącznie oceny czy organy wydając decyzję administracyjną postępowały zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ograniczenie roli sądu administracyjnego wyłącznie do oceny działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem wynika wprost z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie badając niniejszą sprawę nie stwierdził jednak żadnych naruszeń prawa przez organy administracji obu instancji, dlatego nie może uwzględnić skargi. Należy wyjaśnić skarżącej, że jej wniosek rozpoznawany był w oparciu o przepis art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362), zwanej dalej ustawą. W świetle tego przepisu zasiłek taki organ przyznaje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, jeżeli wnioskodawca spełnia odpowiednie kryterium dochodowe. Wysokość tego świadczenia (podobnie jak zasiłku celowego) ustalana jest w oparciu o tzw. uznanie administracyjne przysługujące organowi pomocy społecznej, które pozwala mu na wybór rozstrzygnięcia, z tym że – jak wynika z ust. 3 i 4 tego przepisu – kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby i nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. O tym, jaka ma być treść wydawanej decyzji decyduje wyobrażenie organu o celowości wydania decyzji konkretnej treści. Najistotniejsze jest jednak to, że decyzja taka nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia owej celowości. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.), lecz sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. W niniejszej sprawie organ I instancji przeprowadził należycie postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia sytuacji materialnej E. B., w szczególności przeprowadził z nią aktualizacyjny wywiad środowiskowy w dniu 17 maja 2011r., a w konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało podstaw do przeprowadzania postępowania uzupełniającego na podstawie art. 136 kpa. Organowi odwoławczemu nie można więc zarzucić naruszenia przepisów postępowania i wydania wadliwego rozstrzygnięcia. Organ prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i działając w granicach przysługującego mu uznania stwierdził, że sytuacja E. B. uzasadnia jej przyznanie zasiłku okresowego w wysokości stanowiącej 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. W sytuacji występującej w sprawie nie ma więc podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż wniosek skarżącej o przyznanie pomocy został uwzględniony, a jednocześnie organom nie można zarzucić przekroczenia granic przysługującego mu uznania, skoro skarżąca od kilkunastu lat jest objęta opieką Ośrodka Pomocy Społecznej i jednocześnie ma możliwość podejmowania, choćby dorywczo, pracy zarobkowej, odpowiedniej do jej stanu zdrowia. Celem pomocy społecznej jest bowiem jedynie wspieranie osób potrzebujących w ich wysiłkach zmierzających do przezwyciężania okresowych trudności, natomiast pomoc społeczna nie może stanowić i zastępować źródła stałego utrzymania. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze. zm.).