II SA/Lu 74/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz ( sprawozdawca ),, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2005 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]. [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. K. kwotę 500 ( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Lu 74 / 05 UZASADNIENIE Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając jako organ drugiej instancji, po rozpatrzeniu odwołania S.K., decyzją z dnia [...] listopada 2004r. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004r. o nakazaniu odwołującemu się rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach 8 m x 5 m, zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce o numerze ewidencyjnym 44, położonej w Z. W uzasadnieniu organ powołał się na ustalenie, że S.K. zrealizował opisany w osnowie decyzji obiekt budowlany przy odstąpieniu od warunków dokonanego przezeń zgłoszenia, które dotyczyło zamiaru realizowania budynku gospodarczego o wymiarach 4,80 m x 7,20 m, a odsuniętego od granicy z działką o numerze ewidencyjnym 43 na odległość 3 m, gdy faktyczne usytuowanie kontrolowanego obiektu na gruncie tej minimalnej odległości nie zachowuje, stanowiąc w rzeczywistości wymiar zaledwie 1,70 m. W kontekście stwierdzonych miar, organ rozstrzygający jednoznacznie przesądził wymóg uprzedniego uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, skoro przekraczają progowe wielkości, stanowione mocą art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane. Brak pozwolenia na budowę skutkuje zastosowaniem rygoru z art. 48 ust. 1 ostatnio przywołanej ustawy, w postaci nakazu rozbiórki, gdy nie zachodzą podstawy do zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej, uwarunkowanej przesłankami zawartymi w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, w pierwszym rzędzie z racji braku aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy. W dalszej kolejności wywiódł, w świetle obowiązujących przepisów prawa budowlanego, brak możliwości nakazania wykonania określonych prac dla doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z dokonanym zgłoszeniem, odmawiając jurydycznej racji także pozostałym argumentom podnoszonym przez S.K.. Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożył S.K., wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 48 rozważanej w sprawie ustawy Prawo budowlane, poprzez stwierdzenie, że zrealizowana budowa narusza postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego, skoro aktualnie taki plan nie obowiązuje, a w dalszej kolejności stwierdzenie o braku podstaw do legalizacji wzniesionego budynku; § 12 ust. 1 obowiązujących warunków technicznych poprzez niezgodne ze stanem faktycznym ustalenie odnośnie usytuowania otworów okiennych w ścianie równoległej do granicy z działką sąsiednią, gdy w rzeczywistości znajdują się one w ścianach południowej i północnej; przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy działki, co pozbawiło skarżącego informacji o dopuszczalności zrealizowanej zabudowy bez konieczności zmian planu; przepisów proceduralnych poprzez nie zapewnienie mu czynnego udziału w procedowaniu administracyjnym, polegającym na braku informacji o charakterze objętej kwestionowaną zabudową działki. W uzasadnieniu podnosił, iż odstępstwo od zgłaszanych wymiarów obiektu nastąpiło bez jego wiedzy, a właściciele nieruchomości sąsiedniej o numerze ewidencyjnym 43 nie zgłaszają sprzeciwu wobec zbyt bliskiego usytuowania wzniesionego budynku, gdy nadto planuje nabyć ich nieruchomość. Akcentował stanowisko o możliwości legalizacji kwestionowanego obiektu, jako zgodnego z założeniami planu, który zostanie uchwalony. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wraz z jego faktyczną i prawną argumentacją, wyrażone w zaskarżonej decyzji, odmawiając jurydycznej racji zarzutom formułowanym w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy badane niniejszym , objęte skargą decyzje powzięte w toku instancji, tego rozstrzygającego wymogu nie realizują, co podlegało stwierdzeniu ponad granicami zarzutów formułowanych w skardze, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W badanym postępowaniu administracyjnym przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. bezwzględnie należy przypisać właścicielom nieruchomości sąsiedniej o numerze ewidencyjnym 43, gdy zważyć zbliżenie zakwestionowanego obiektu budowlanego w wymiarze 1,70 m do jej granicy , który to wymóg w istocie został pominięty, skoro zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz dalsza w jego toku korespondencja, kierowane były do osób już nieżyjących. Natomiast obowiązkiem organu rozstrzygającego było ustalenie aktualnych uprawnionych do tej nieruchomości pod tytułem właścicielskim, w kontekście zweryfikowania aktualności zapisów ewidencji gruntów, w szczególności skoro każdorazowo administracyjną korespondencję odbierali krewni. W dalszej kolejności, gdy rozważać ustawowo zakreślone interesem prawnym, grono stron postępowania administracyjnego, w tym inwestora i właściciela, a to wobec jurydycznej racji alternatywnego skierowania nakazu rozbiórki do właściciela, podlegał obligowi jednoznacznego wyjaśnienia status inwestora oraz właściciela nieruchomości objętej kwestionowaną inwestycją, przede wszystkim w kontekście realizowania proceduralnego obligu prawidłowego określenia adresata decyzji nakładającej oblig rozbiórki, któremu to obowiązkowi organy rozstrzygające w toku instancji nie uczyniły zadość, pomijając w pierwszym rzędzie wyjaśnienie czy S.K. ma status jedynego inwestora, czy też jest to grono podmiotowo szersze, w szczególności gdy zważyć podpisanie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do realizacji robót budowlanych również przez A.K., a dalej czy nieruchomość stanowi przedmiot majątku odrębnego jednego z małżonków, czy też jest objęta małżeńską wspólnością ustawową, gdy małżonkom ten status przynależy w sposób łączny, bezudziałowy, przez czas trwania małżeńskiej wspólności majątkowej i w odniesieniu do składników tą wspólnością objętych. Wskazane okoliczności, o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy organ administracji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, nie zostały wyjaśnione w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, w świetle twierdzeń skarżącego, gdy dodatkowo notatka służbowa z dnia 14 września 2004 r. pozbawiona jest waloru dokumentu, stwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości gruntowej, stanowiącej przedmiot kontrolowanego postępowania administracyjnego. W tym zakresie organ winien zgromadzić dokumenty źródłowe, które legły u podstaw stosownych zapisów w ewidencji gruntów, po czym dokonać ich jurydycznej oceny w aspekcie omawianej prawnej okoliczności, co zostało pominięte. Każdorazowo prawidłowo ustalone grono podmiotów o statusie inwestora oraz właściciela, a w dalszej kolejności uprawnionych do nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej, wobec zbliżenia usytuowania obiektu przy niezachowaniu minimalnej miary trzech metrów dla ściany bez otworów , winno mieć przyznany status stron postępowania administracyjnego, zważywszy bezsprzecznie przynależny im interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., jak też o charakterze bezwzględnie obowiązującym wymóg prawidłowego określenia adresata rygoru rozbiórki, w sposób realizujący przepis art. 52 przywołanej wyżej ustawy Prawo budowlane. Konkludując, stwierdzone wadliwości w instancyjnym procedowaniu w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego stanowią naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., mogące w swych następstwach istotnie wpływać na wynik sprawy w aspekcie wykonalności zaskarżonej decyzji w świetle przesłanki wymienionej mocą art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. , jak też w kontekście przesłanki dającej asumpt do wznowienia postępowania administracyjnego, formułowanej treścią hipotezy art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Dopiero materialnoprawna ocena powzięta ze strony organów rozstrzygających w toku instancji, poprzedzona zrealizowaniem ustawowych wymogów administracyjnego procedowania w sposób wyczerpujący, podlegać będzie mogła już w tym właśnie aspekcie kontroli legalności w trybie sądowoadministracyjnym, stosownie do ewentualnego wyczerpania inicjatywy ze strony osób zainteresowanych, a legitymowanych, Z tych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c oraz przy zastosowaniu dyspozycji art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, gdy obowiązek zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego ze strony organu administracji na rzecz strony skarżącej znajduje podstawę w art. 200 ostatnio przywołanej ustawy.