II SA/Lu 740/11

WyrokWSA w Lublinie2011-11-08

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Joanna Cylc - Malec, Grażyna Pawlos - Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy w ramach uznania administracyjnego, naruszył przepisy postępowania lub przekroczył granice uznania, jeśli przyznana kwota jest niższa niż oczekiwana przez stronę, mimo że jej sytuacja materialna i zdrowotna uzasadnia przyznanie świadczenia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest władny do oceny celowości przyznania zasiłku celowego w ramach uznania administracyjnego, a jedynie do kontroli zgodności postępowania organu z prawem. W sytuacji, gdy organ przeprowadził prawidłowo postępowanie wyjaśniające, zebrał materiał dowodowy i wydał decyzję w granicach przysługującego mu uznania, uwzględniając wniosek strony, nie można zarzucić mu naruszenia przepisów postępowania, nawet jeśli przyznana kwota nie spełnia w pełni oczekiwań strony. Pomoc społeczna ma na celu wspieranie w trudnościach, a nie zastępowanie stałego źródła utrzymania.
Stan faktyczny
E. B. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznaniu jej zasiłku celowego w wysokości 100 zł w czerwcu 2011r. Skarżąca podniosła, że przyznane świadczenia są niższe niż wcześniej i jej trudna sytuacja materialna oraz zdrowotna wymaga większego wsparcia. Organy obu instancji ustaliły, że wnioskodawczyni jest osobą samotnie gospodarującą, bez dochodu, zarejestrowaną jako bezrobotna, z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, i przyznały jej zasiłek celowy na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 listopada 2011r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania E. B. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia ... przyznającą jej zasiłek celowy w wysokości 100 zł w czerwcu 2011r. W toku postępowania wszczętego na wniosek E. B. organ przeprowadził wywiad środowiskowy, na podstawie którego ustalił, że wnioskodawczyni jest osobą samotnie gospodarującą, bez dochodu, zarejestrowaną jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z., bez prawa do zasiłku, posiadającą orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia 26 stycznia 2009r.; od 13 lat korzysta z pomocy społecznej, a ostatnią decyzją z dnia 23 maja 2011r. przyznano jej na okres od 1 maja do 31 lipca 2011r. zasiłek okresowy w wysokości 238,50 zł miesięcznie. Organy obu instancji stwierdziły, że trudna sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie jej - na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej - zasiłek celowy w wysokości 100 zł w czerwcu 2011r. na zaspokojenie niezbędnych potrzeb. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła E. B., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła, że przyznawane jej obecnie świadczenia z pomocy społecznej są znacznie niższe niż wcześniej, gdy otrzymywała zasiłki celowe w wysokości 250 zł. Podkreśliła, że jej sytuacja materialna jest bardzo trudna, gdyż nie osiąga żadnych dochodów, a jej stan zdrowia pogarsza się i wymaga leczenia, na co ją nie stać. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Jakkolwiek Sąd rozumie trudną sytuację życiową skarżącej i jej zły stan zdrowia, to jednak trzeba wyjaśnić skarżącej, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona i dotyczy wyłącznie oceny czy organy wydając decyzję administracyjną postępowały zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ograniczenie roli sądu administracyjnego wyłącznie do oceny działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem wynika wprost z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 12 69 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie badając niniejszą sprawę nie stwierdził jednak żadnych naruszeń prawa przez organy administracji obu instancji, dlatego nie może uwzględnić skargi. Należy wyjaśnić skarżącej, że jej wniosek rozpoznawany był w oparciu o przepis art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.), który stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu może być przyznany zasiłek celowy; przyznanie na tej podstawie takiego świadczenia uzależnione jest jednak od wysokości dochodów, które nie mogą być wyższe niż ustalone w ustawie kryterium dochodowe (art. 8 ust.1). Przyznanie tego świadczenia oparte jest w każdym przypadku na tzw. uznaniu administracyjnym przysługującym organowi pomocy społecznej, które pozwala mu na wybór rozstrzygnięcia. Uznanie oznacza przyznanie pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. O tym, jaka ma być treść wydawanej decyzji decyduje wyobrażenie organu o celowości wydania decyzji konkretnej treści. Najistotniejsze jest jednak to, że decyzja taka nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia owej celowości. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.), lecz sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. W niniejszej sprawie organ I instancji przeprowadził należycie postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia sytuacji materialnej E. B., w szczególności przeprowadził z nią aktualizacyjny wywiad środowiskowy w dniu 21 czerwca 2011r., a w konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało podstaw do przeprowadzania postępowania uzupełniającego na podstawie art. 136 kpa. Organowi odwoławczemu nie można więc zarzucić naruszenia przepisów postępowania i wydania wadliwego rozstrzygnięcia. Organ prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i działając w granicach przysługującego mu uznania stwierdził, że sytuacja E. B. uzasadnia jej przyznanie zasiłku celowego w wysokości 100 zł w miesiącu czerwcu 2011r. W sytuacji występującej w sprawie nie ma więc podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż wniosek skarżącej o przyznanie pomocy został uwzględniony, a jednocześnie organom nie można zarzucić przekroczenia granic przysługującego mu uznania, skoro skarżąca od kilkunastu lat jest objęta opieką Ośrodka Pomocy Społecznej i jednocześnie ma możliwość podejmowania, choćby dorywczo, pracy zarobkowej, odpowiedniej do jej stanu zdrowia. Celem pomocy społecznej jest bowiem jedynie wspieranie osób potrzebujących w ich wysiłkach zmierzających do przezwyciężania okresowych trudności, natomiast pomoc społeczna nie może stanowić i zastępować źródła stałego utrzymania. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło