II SA/Lu 742/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2010 r. sprawy ze skargi F. F. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej z Państwowego Funduszu Kombatantów stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów - decyzją z dnia [....] – wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, uwzględnił skargę F. F. skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję tegoż organu z dnia [...] i przyznał skarżącemu doraźną pomoc pieniężną ze środków budżetu państwa w wysokości 600zł – na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że F. F. – kombatant w wieku 84 lat zwrócił się z wnioskiem o udzielenie mu pomocy pieniężnej na dofinansowanie kosztów leczenia. Badając wniosek organ ustalił, na podstawie opinii wydanej w formie postanowienia przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w dniu [...], że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Ich łączny miesięczny dochód wynosi 2484,92zł co na osobę stanowi 1242,46zł. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w lekkim stopniu, co potwierdza orzeczenie z dnia 31 stycznia 2008r. Żona wnioskodawcy po przebytym udarze mózgu wymaga opieki osób trzecich, a także systematycznych lekarskich wizyt kontrolnych. Ze względu na schorzenia rodzina przeznacza znaczne kwoty na leczenie i rehabilitację. Przy takich ustaleniach - decyzją z dnia [...] organ odmówił przyznania F. F. pomocy pieniężnej z uwagi na wysokość dochodu oraz na brak dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków. Rozpoznając wniosek F. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy organ ustalił na podstawie przedłożonych rachunków, że iż rodzina skarżącego przeznacza ok. 360 zł miesięcznie na utrzymanie mieszkania i wydał nową decyzję z dnia [...], którą utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] Decyzję tę F. F. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o przyznanie pomocy w kwocie 100 zł miesięcznie. Badając wstępnie skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał jej zasadność ze względu na wyjątkową sytuację skarżącego, pomimo iż jego dochód przekracza 150% najniższej emerytury tj. kwotę 1012,65zł, co uniemożliwia przyznanie mu pomocy na podstawie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 17 kwietnia 1998r. w sprawie kryteriów, form i trybu przyznawania i udzielania pomocy pieniężnej z Państwowego Funduszu Kombatantów i na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) przyznał wnioskodawcy pomoc pieniężną w kwocie 600zł. Od tej decyzji skargę do Sądu Administracyjnego wniósł F. F. W skardze wyjaśnił, że ze względu na wiek oraz stan zdrowia ponosi znaczne wydatki, dlatego zwraca się z prośbą do organu o przyznanie mu pomocy pieniężnej po 100 zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w myśl art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn, niż w niej podniesione, a które Sąd zgodnie z przywołanym wyżej art. 134 § 1 p.p.s.a. wziął pod uwagę z urzędu. Zaskarżona decyzja ma charakter autokontrolny, bowiem została wydana w oparciu o art. 54 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przepis ten nie określa jednak prawnych form, w jakich ma nastąpić przewidziane w tym przepisie "uwzględnienie skargi w całości". Rozstrzygnięcie to w każdym przypadku nie może jednak ograniczyć się wyłącznie do stwierdzenia, że organ ten "uwzględnia skargę", bowiem autokontrola ma na celu ponowne zajęcie się daną sprawą i ponowne jej merytoryczne rozstrzygnięcie. W związku z tym, decyzja wydana na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. powinna nie tylko rozstrzygać o losach zaskarżonej decyzji, ale również o decyzji wydanej w pierwszej instancji, a nowo wydane rozstrzygnięcie organu powinno odpowiadać rozstrzygnięciu, które byłoby konsekwencją ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ po uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości albo w części przez sąd administracyjny. Oznacza to, iż w razie zaskarżenia decyzji wydanej przez organ odwoławczy, rodzaje rozstrzygnięć dopuszczalne w trybie autokontroli należy konstruować, mając na względzie przepisy k.p.a. regulujące kompetencje orzecznicze organu odwoławczego (art. 138 k.p.a.). Zatem prawidłowo wydana decyzja autokontrolna może zawierać następujące rozstrzygnięcia: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub w części (w zależności od zakresu zaskarżenia) i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy; 2. uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji i orzeczenie o istocie sprawy; 3. uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania I instancji; 4. uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania odwoławczego. W niniejszej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję autokontrolną, którą uwzględnił w całości skargę F. F. i uchylił zaskarżoną decyzję własną z dnia 13 sierpnia 2009r., przyznając skarżącemu doraźną pomoc pieniężną w wysokości 600 złotych. Orzekł on zatem o istocie sprawy, jednakże nie uchylił decyzji wydanej w pierwszej instancji tj. decyzji z dnia [...] W konsekwencji w obrocie prawnym pozostają dwie decyzje wydane w tej samej sprawie, odmiennie regulujące sytuację prawną skarżącego: zarówno decyzja z dnia [...] odmawiająca przyznania mu doraźnej pomocy pieniężnej, jak i decyzja autokontrolna z dnia [....] przyznająca mu taką pomoc, co nie jest dopuszczalne. Prawidłowe orzeczenie autokontrolne wymagało uchylenia zarówno rozstrzygnięcia wydanego wskutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (decyzja z dnia [...]), ale i uchylenia rozstrzygnięcia wydanego w I instancji (decyzja z dnia [...]). W przedmiotowej sprawie organ nie dochował tego obowiązku, co oznacza, iż zaskarżona decyzja autokontrolna z dnia [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 54 § 3 p.p.s.a., co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnośnie zarzutów zgłoszonych w skardze należy stwierdzić, że organ rozważył trudną sytuację życiową skarżącego, zwłaszcza konieczność zwiększonych wydatków na leczenie i przyznał pomoc w kwocie 600zł, a wysokość kwoty szczegółowo uzasadnił. Przyznana pomoc ma charakter doraźny i jest uzależniona także od możliwości organu, który jest obowiązany posiadane środki rozdysponować między wszystkich uprawnionych do świadczeń. Fakt, iż przyznana pomoc nie spełnia oczekiwań skarżącego nie świadczy o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.