II SA/Lu 744/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha Protokolant Specjalista Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2025 r., znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Zaskarżoną do sądu decyzją z 22 kwietnia 2025 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania B. S. (dalej jako: skarżący), L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: L. WINB), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB) w O. L. z 21 listopada 2024 r., w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych i orzekł co do istoty sprawy, określając na nowo treść nakazu. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: W październiku 2024 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie budowy budynku gospodarczego na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości L.. W toku postępowania ustalono (m.in. w oparciu o przeprowadzone w dniu 29 października 2024 r. oględziny), że na ww. działce znajduje się budynek gospodarczy o wymiarach 22,01 m x 6,47 m i wysokości 5,05 m. Budynek zlokalizowany jest przy granicy z działką nr [...]. Budynek ma konstrukcję murowaną (cegła silikatowa), z dachem jednospadowym. Ściana od strony działki nr [...] wykonana jest jako pełna bez otworów. Na odcinku 4,56 m od strony wschodniej, ściana jest ocieplona styropianem o gr. 10 cm, do wysokości ok. 3 m. Budynek został wybudowany na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w O. L. z 21 lipca 1989 r., udzielającej E. pozwolenia na budowę przechowalni owoców. Od strony zachodniej do budynku przylega szopa, zrealizowana na podstawie zgłoszenia dokonanego w 1996 r. Budynek wyposażony jest w rynny i rury spustowe. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego decyzją z 21 listopada 2024 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (aktualnie: Dz. U. z 2025 r., poz. 418, ze zm.; dalej jako: P.b.), PINB w O. L. nałożył na skarżącego obowiązek wykonania robót budowlanych przy ww. budynku gospodarczym, w terminie do dnia 30 kwietnia 2025 r., polegających na doprowadzeniu ściany zlokalizowanej bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...] do wymagań ściany oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej REI 60 przez usunięcie ocieplenia ze styropianu gr. 10 cm, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.) oraz Prawa budowlanego. Istota zarzutów koncentrowała się na wadliwym przyjęciu, że wykonanie docieplenia niewielkiego fragmentu ściany zewnętrznej budynku gospodarczego stanowi odstępstwo do wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, w szczególności wobec nieustalenia, jakiego rodzaju styropianu użyto do wykonania docieplenia. W toku postępowania odwoławczego ustalono, że doszło do zmiany właściciela działki sąsiadującej nr [...] (następstwo prawne) oraz do jej podziału na działki nr [...] i [...]. Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z 21 października 2024 r. L. WINB uchylił w całości decyzję PINB w O. L. i nałożył na skarżącego obowiązek wykonania robót budowlanych przy ww. budynku gospodarczym, w terminie do dnia 31 lipca 2025 r., polegających na doprowadzeniu ściany zlokalizowanej bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...] do wymagań ściany oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej REI 60 przez usunięcie ocieplenia ze styropianu gr. 10 cm w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu decyzji L. WINB podzielił ustalenia organu I instancji, że sporny budynek gospodarczy został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z 1989 r. udzielonego E. S.. Z treści pozwolenia na budowę wynika m.in., że ścianę w granicach działki należało wykonać jako mur ogniowy z cegły pełnej. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, że rzeczywiste wymiary przedmiotowego budynku różnią się od tych ujętych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Zmniejszono szerokość w stosunku do projektowanej o 2,13 m, zwiększono długość o 4,02 m. Na skutek zmiany wymiarów, zmianie uległa również powierzchnia zabudowy (zmniejszenie powierzchni zabudowy o 4,45 m2; zmiana o 3,60 %). Ponadto podczas realizacji budynku dokonano zmiany w konstrukcji budynku poprzez wykonanie zamiast stropu drewnianego mocowanego do więźby dachowej, strop na belkach stalowych z wypełnieniem z płyt betonowych. Dodatkowo wykonano ocieplenie ze styropianu gr. 10 cm części ściany, usytuowanej w granicy z działką nr [...]. L. WINB podzielił stanowisko organu I instancji, że zmiany skutkujące zmniejszeniem powierzchni zabudowy, które nie wpłynęło na możliwość zabudowy działki sąsiedniej, jak również zmiana konstrukcji stropu nie stanowiły odstępstw które można by było zakwalifikować, jako istotne. Jednakże późniejsze ocieplenie styropianem ściany budynku, od strony działki nr [...], spowodowało naruszenie przepisów przeciwpożarowych. Zgodnie z pozwoleniem na budowę z 1989 r. ściana budynku gospodarczego, od strony działki nr [...] (obecnie nr [...]), w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 21 lipca 1989 r. znak: [...], powinna być usytuowana w granicy działki i wykonana jako mur ogniowy z cegły pełnej grubości minimum 25 cm i wyprowadzona 30 cm ponad dach. Tymczasem ściana została ocieplona styropianem o gr. 10 cm. na odcinku 4,56 m do wysokości ok. 3,00 m. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.; dalej jako: r.w.t.; § 271 i § 232 ust. 1) ściana oddzielenia przeciwpożarowego powinna zostać wykonana z materiałów niepalnych, przy czym wymóg ten dotyczy wszystkich elementów takiej ścienny, w tym także jej ocieplenia. Oznacza to, że także ocieplenie ściany oddzielenia przeciwpożarowego musi zostać wykonane z materiałów niepalnych. O tym, które z materiałów budowalnych można zaliczyć do materiałów niepalnych, decydują regulacje zawarte w załączniku nr [...] do ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dotyczącego palności wyrobów budowalnych. Styropian nie może zostać zaliczony do grupy materiałów niepalnych. Zasadniczo jest on klasyfikowany w najniższej klasie reakcji na ogień F, a przy zastosowaniu odpowiednich dodatków do klasy E. Styropian jest wprawdzie materiałem samogasnącym, ale palnym. Nie został zatem spełniony zasadniczy warunek legalności wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, tj. użycie do jej wykonania materiału niepalnego. Wobec powyższego, w ocenie L. WINB, prawidłowo nałożono na skarżącego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b. nakaz doprowadzenia przedmiotowej ściany oddzielenia przeciwpożarowego do stanu zgodnego z prawem poprzez usunięcie ocieplenia ze styropianu. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu L. WINB stwierdził, że styropian jako materiał izolacyjny nie spełnia wymogów ściany oddzielenia pożarowego. Przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej nie są przedmiotem zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, a zgłoszenie wykonania remontu stanowiące załącznik do złożonego odwołania nie odnosi się do wykonanego ocieplenia ściany budynku gospodarczego w granicy z działką nr [...] (obecnie [...]), a dotyczy prac podjętych wewnątrz budynku. Z uwagi na zmianę stanu faktycznego i prawnego w odniesieniu do działki sąsiedniej – podział działki nr [...], jak również na fakt, że termin wykonania obowiązku powinien być realny i możliwy do zrealizowania, w ocenie organu odwoławczego należało wyznaczyć nowy termin jego realizacji, do dnia 31 lipca 2025 r. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję L. WINB z 22 kwietnia 2025 r. (sprawa zarejestrowana pierwotnie pod sygn. II SA/Lu [...]) B. S. podniósł zarzuty naruszenia: (1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art 80 k.p.a. poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i niepodjęcie w sposób prawidłowy czynności mających na celu ustalenie, jakiego rodzaju styropianu użyto do ocieplenia niewielkiego fragmentu ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a w konsekwencji przyjęcie a priori przez organ, że już sam fakt użycia styropianu do ocieplenia ściany zewnętrznej budynku stanowi odstępstwo od przepisów, bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, w sytuacji gdy powszechnym jest w budownictwie używanie do ocieplania ścian zewnętrznych budynków styropianu spełniającego wysokie normy pożarowe, a zatem wbrew temu co przyjął organ budowlany styropian może mieć zastosowanie do docieplenia ściany, przy założeniu że spełnia odpowiednie wymagania; (2) art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie przez organ odwoławczy postępowania w sposób burzący zaufanie stron do władzy publicznej przejawiające się w nieprawidłowym zastosowaniu przez organ przepisów budowlanych i zaniechanie sięgnięcia przez organ do tzw. klasyfikacji ognioodporności materiałów budowlanych, która to przewiduje różną reakcję na ogień materiałów budowlanych, w tym poszczególnych rodzajów samego styropianu, a w następstwie błędne i arbitralne przyjęcie, że ścianę budynku wzniesiono z materiału łatwopalnego, czym naruszono przepisy budowlane; (3) zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 81a § 1 k.p.a.) w sytuacji, gdy w odniesieniu do kwestii klasy ognioodporności styropianu organ powinien rozstrzygnąć je na korzyść skarżącego i w następstwie tego odstąpić od nakładania jakichkolwiek obowiązków; (4) art. 2 Konstytucji RP z 1997 r., poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych skarżącego, wynikającej z zasady demokratycznego państwa prawa, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, oraz nałożenie na skarżącego obowiązku, w sytuacji gdy powstały na gruncie stan faktyczny istnieje już od wielu lat i w najmniejszym stopniu nie oddziałuje negatywnie na nieruchomość sąsiednią, nie było do tej pory żadnych skarg oraz uwag ze strony właścicieli działki sąsiedniej odnośnie sposobu wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, na które co więcej właściciel nieruchomości sąsiedniej (nr [...]) wyraził zgodę, a ponadto nałożenie na skarżącego obowiązku będącego konsekwencją zastanego przez niego na gruncie stanu faktycznego stworzonego przez działania jego poprzednika prawnego; (5) § 28 ust. 1 r.w.t., poprzez niewłaściwą wykładnię i najpierw przyjęcie przez organ że budynek gospodarczy wzniesiony bezpośrednio przy granicy działki powinien posiadać ściany z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, by następnie przyjąć, że ściana budynku gospodarczego w granicy działki wykonana została z materiału łatwopalnego (styropianu), przez co wykonano ją w sposób istotnie odbiegający od ustaleń warunków określonych w przepisach; (6) § 272 ust. 3 w zw. z § 232 ust. 4 i 5 r.w.t., poprzez zbyt pochopne przyjęcie, że ściana oddzielenia przeciwpożarowego budynku gospodarczego usytuowana w granicy działki nie posiada właściwej klasy odporności ogniowej, w sytuacji gdy w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego organ nie ustalił jakiego rodzaju styropianu użyto do ocieplenia niewielkiego fragmentu przedmiotowej ściany, z góry zakładając, że sam fakt użycia styropianu jest niedopuszczalny; organowi umknęło, że styropian posiada różną tzw. klasyfikację ognioodporności, tj. różną reakcję na ogień według właściwej normy technicznej; (7) art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w konsekwencji bezpodstawnego przyjęcia, że odstępstwo ściany oddzielenia przeciwpożarowego od przepisów budowlanych ma charakter istotny; (8) błąd w ustaleniach faktycznych stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji polegający na: (a) przyjęciu przez organ, że już sam fakt zastosowania styropianu w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego w budynku gospodarczym wzniesionym w granicy działki, a priori stanowi odstępstwo od przepisów budowlanych, w sytuacji gdy powszechnym jest w budownictwie używanie do ocieplania ścian zewnętrznych budynków styropianu spełniającego wysokie normy pożarowe, a zatem wbrew temu co przyjął organ budowlany styropian może mieć zastosowanie do ocieplenia ściany, przy założeniu że spełnia on odpowiednie wymagania; (b) ustaleniu, że odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę przy wznoszeniu budynku gospodarczego nosi przymiot odstępstwa istotnego, oraz stwierdzeniu, że wykonano ścianę oddzielenia przeciwpożarowego z materiału palnego, w sytuacji gdy w rzeczywistości został wykonany ze styropianu (organ nie wykazał o jakiej klasie ogniotrwałości i czy rzeczywiście jest to materiał palny) jedynie niewielki fragment ściany obejmujący niespełna 15 % powierzchni zabudowy ściany, w wyniku czego trudno mówić o istotnym odstępstwie od projektu, a zatem należało odstąpić od nakładania na skarżącego obowiązku i umorzyć postępowanie administracyjne; (c) ustaleniu, że to skarżący dopuścił się odstępstwa od zatwierdzonego projektu w zakresie wzniesienia ściany oddzielenia przeciwpożarowego, w sytuacji gdy jest właścicielem budynku dopiero od 2014 r., natomiast budynek został wzniesiony niemal 25 lat wstecz, tj. w 1989 r. na podstawie ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. W kontekście tego zarzutu skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci zgłoszenia wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu remontu budynku przechowalni owoców z 2014 r. na okoliczność zgłoszenia przez właściciela nieruchomości nr [...] zamiaru przeprowadzenia robót budowlanych w postaci m.in. ocieplenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego styropianem oraz milczącej zgody organu na przeprowadzenie tego rodzaju remontu przez poprzednika prawnego skarżącego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę L. WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W dniu 24 lipca 2025 r. skarżący złożył pismo procesowe z dołączonymi kopiami protokołów przesłuchań świadków (pracowników PINB w O. L.) przez Policję, co w ocenie skarżącego ma dowodzić wystąpienia okoliczności skutkujących koniecznością wyłączenia pracowników organu. Postanowieniem z 6 sierpnia 2025 r. Sąd odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego – postanowieniem z 10 września 2025 r. Sąd przywrócił termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Po uprawomocnieniu się postanowienia o przywróceniu terminu, sprawie nadano nowy numer [...] repertorium SA (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 8 grudnia 2025 r.). W dniu 29 września 2025 r. skarżący złożył pismo procesowe, w którym podniósł, że decyzja organu I instancji nie została doręczona Staroście, a ponadto przedstawił argumenty mające uzasadniać zarzut działania pracowników organu I instancji w sposób stronniczy. W dniu 12 stycznia 2026 r. skarżący złożył kolejne pismo procesowe (z załącznikami), w którym ponownie podniósł argumenty mające wykazywać (w jego ocenie) stronniczy sposób działania pracowników organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Istota sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy na skarżącego nałożono prawidłowo obowiązki w zakresie doprowadzenia ściany zewnętrznej budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...] do stanu zgodnego z prawem. Zaskarżona decyzja została wydana w trybie tzw. postępowania naprawczego (art. 50-51 P.b.). Postępowanie naprawcze zostało wszczęte w październiku 2024 r., a zatem zastosowanie znajdują przepisy regulujące postępowanie naprawcze w brzmieniu aktualnym obowiązującym od 19 września 2020 r. (z zastrzeżeniem, że w sprawie nie ma zastosowania art. 50 ust. 6 P.b., obowiązujący od 7 stycznia 2026 r., dodany ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2025 r., poz. 1847; postępowanie naprawcze zostało zakończone przed uchwaleniem i wejściem w życie tej ustawy). Zgodnie z regulacjami postępowania naprawczego w brzmieniu miarodajnym dla oceny stanu prawnego sprawy, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f (dot. tzw. klasycznej samowoli budowlanej) organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych m.in. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.). Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.). Przepisy te stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (art. 51 ust. 7 P.b.). Z niespornych ustaleń organów nadzoru budowlanego, wynika, że budynek gospodarczy został wybudowany na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę udzielonego w 1989 r. E. S. (poprzedniej właścicielce nieruchomości). Porównując treść dokumentacji dotyczącej udzielonego pozwolenia z ustalonym (w toku oględzin) stanem faktycznym sprawy organy doszły do wniosku, że budynek wybudowano z odstępstwami od pozwolenia na budowę. Za nieistotne i nienaruszające obowiązujących przepisów odstępstwa organy uznały zmiany odnoszące się do wymiarów budynku (zmniejszenie szerokości w stosunku do projektowanej o 2,13 m, zwiększenie długość o 4,02 m; zmniejszenie powierzchni zabudowy o 4,45 m2 – zmiana o 3,60%) oraz konstrukcji stropu (zmiana z konstrukcji drewnianej na stalową, wypełnioną płytami betonowymi). Istotną zmianą w ocenie organów było natomiast wykonanie ocieplenia ze styropianu gr. 10 cm części ściany, usytuowanej w granicy z działką nr [...]. Zmiana ta spowodowała niezgodność z wymogami technicznymi w zakresie ochrony przeciwpożarowej, a zatem spełniona została przesłanka wyrażona w art. 50 ust. 1 pkt 3 P.b. – roboty budowlane wykonano w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Pewnym błędem organów jest to, że nie ustaliły, kiedy wykonano roboty budowlane skutkujące powyższymi zmianami. Logika wskazuje dość jednoznacznie, że zmiany w zakresie wymiarów budynku oraz stropu musiały nastąpić w trakcie realizacji budynku – takich zmian konstrukcyjnych nie sposób dokonać później. Okres czasu, w którym wykonano budynek nie został ustalony, musiało to jednak nastąpić do 1996 r., o czym świadczy fakt, że w sierpniu 1996 r. poprzednia właścicielka dokonała zgłoszenia zamiaru budowy szopy, która przylega do spornego budynku gospodarczego (k. 38, 59-61 akt adm. I inst.). W stanie prawnym, w którym udzielono pozwolenia na budowę oraz wykonano roboty budowlane, z odstępstwami w zakresie wymiarów i konstrukcji stropu, kwestia kwalifikacji odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego nie była uregulowana w przepisach prawa budowlanego, jakkolwiek regulowane były już konsekwencje "samowolnego odstąpienia od istotnych warunków pozwolenia" (art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane; Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm.; art. 36a, art. 50 i art. 51 P.b. z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym do końca 1996 r.). W tym zakresie prawidłowo zatem (w ślad za stanowiskiem orzecznictwa) organy przyjęły, że kwalifikacja odstępstw jako istotnych albo nieistotnych musi opierać się na ocenie indywidualnej konkretnego przypadku, bez określonych determinant prawnych ukierunkowujących tą ocenę. Prawidłowa jest także konkluzja organów, że zmiany w zakresie wymiarów i konstrukcji stropu spornego budynku miały charakter nieistotny. Większy problem stwarza ustalenie, kiedy wykonano roboty budowlane w zakresie docieplenia styropianem ściany zewnętrznej od strony działki nr [...]. Wprawdzie mogło to nastąpić jeszcze w trakcie powstawania samego budynku, lecz jest to mało prawdopodobne w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Zatwierdzony projekt budowlany przewidywał izolację termiczną z wełny mineralnej (k. 42 akt adm. I inst.). Dołączone do protokołów oględzin zdjęcia obrazujące docieplenie wskazują na jej powstanie w okresie późniejszym niż w czasie kiedy powstawał sam budynek (przełom lat 80-tych i 90-tych XX w., a więc ponad 30 lat temu). Dość istotną wskazówką jest znajdujące się w aktach administracyjnych (k. 2 akt adm. WINB) zgłoszenie z 2014 r., dokonane już przez samego skarżącego, obejmujące roboty budowlane polegające na remoncie posadzki, w tym jej dociepleniu oraz ociepleniu strychu. W obydwu przypadkach materiałem użytym do docieplenia był styropian o grubości 10 cm. Jest to ten sam materiał, z którego wykonano docieplenie ściany zewnętrznej od strony działki nr [...] (obecnie: nr [...]). Logika i doświadczenie życiowe wskazywałyby zatem, że docieplenie ściany wykonano również w 2014 r. Okoliczności tej nie zweryfikowały jednak organy nadzoru budowlanego. Brak ustalenia okresu czasu, w którym wykonano roboty budowlane polegające na dociepleniu ściany zewnętrznej spornego budynku jest błędem organów, gdyż ocena legalności robót budowlanych opiera się na przepisach obowiązujących w dacie ich wykonania. Jest to zasada powszechnie przyjęta, niekwestionowana w orzecznictwie (zob. chociażby powoływany w decyzjach organów obydwu instancji wyrok NSA z 10 grudnia 2019 r., II OSK 213/18). Błąd organów wyrażający się w braku ustalenia daty wykonania robót polegających na ociepleniu styropianem ściany zewnętrznej spornego budynku gospodarczego nie wpłynął jednak na prawidłowość rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Trzeba przy tym pamiętać, że błędy procesowe organu (a takim jest brak ustalenia ww. okoliczności) skutkują uchyleniem decyzji przez sąd tylko wówczas, gdy mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 r., poz. 329, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Takich skutków błąd organów nie wywołał w rozpoznawanej sprawie. W całym okresie, kiedy sporne roboty mogły być wykonane (pomiędzy 1989 r. a 2024 r.) obowiązywała zasada, zgodnie z którą ściana usytuowana w granicy działki, w szczególności ściana oddzielenia pożarowego (taki charakter miała zgodnie z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem ściana od strony działki nr [...]), musiała być wykonana z materiałów niepalnych. Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62, ze zm.; dalej jako: r.w.t. z 1980 r.), dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na terenach zabudowy zagrodowej w indywidualnych gospodarstwach rolnych zgodę na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy wyraża terenowy organ administracji państwowej, właściwy w sprawach pozwoleń na budowę. W świetle § 202 r.w.t. z 1980 r. ściany oddzielenia pożarowego musiały być wykonane z materiałów niepalnych i odpowiadać określonym w tym przepisie wymaganiom co do odporności ogniowej. Analogiczny wymóg wykonania ściany oddzielenia pożarowego z materiałów niepalnych, spełniających określone wymagania w zakresie odporności ogniowej przewidywał § 233 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140, ze zm.; dalej jako: r.w.t. z 1994 r.). Zgodnie z § 270 r.w.t. z 1994 r., jednorodzinne domy mieszkalne oraz budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych, ze ścianami i dachami nie rozprzestrzeniającymi ognia, mogą być sytuowane w odległościach od granicy działki określonych w § 12 ust. 6 (ust. 1). W świetle ust. 2 tego przepisu, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony sąsiedniej działki, o odporności ogniowej określonej w § 233, a dla budynków wymienionych w § 213 - o odporności ogniowej 60 min. Wreszcie, stosownie do przepisów przywoływanego wyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2002 r. (§ 272 ust. 3), budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Stosownie do § 232 ust. 1 r.w.t. z 2002 r., Ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory - obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego. Niezależnie zatem, kiedy wykonano roboty budowlane w zakresie docieplenia ściany zewnętrznej budynku gospodarczego od strony działki nr [...], niezgodne z prawem było zastosowanie w tym zakresie styropianu. Nie ma przy tym racji skarżący, próbując wywodzić, że styropian może być materiałem spełniającym wymogi w zakresie izolacji ściany zewnętrznej. Polistyren ekspandowany (potocznie: styropian) zawsze jest materiałem palnym, klasy styropianu różnią się jedynie palnością, jest to oznaczenie handlowe, a nie wynikające z normy PN-EN 13501-1. Z ogólnodostępnych źródeł informacji wynika, że styropian dostępny na rynku ma klasę E lub F w ramach ww. normy. Według niektórych źródeł odpowiednio zmodyfikowany styropian (poprzez dodatek środków redukujących palność) może uzyskać klasę B (materiały o bardzo ograniczonej palności). Bezsporne jest jednak, że jako materiał organiczny nigdy nie będzie materiałem niepalnym, czyli nie osiągnie klasy A (jak np. wełna mineralna). Owszem, styropian może być i jest powszechnie stosowany (przynajmniej był) jako materiał izolujący w budownictwie, ale dotyczy to sytuacji, w których nie jest wymagana izolacja z materiałów niepalnych. Dlatego jest dopuszczalne stosowanie styropianu nawet do izolacji ścian zewnętrznych, jeśli nie są to ściany oddzielenia pożarowego. Rację ma organ, że o tym, jak rozumieć pojęcie niepalny, użyte w § 232 i 271 r.w.t. rozstrzyga załącznik nr [...] do rozporządzenia, który zawiera swoiste definicje (dookreślenia) tego pojęcia, odnosząc się do klas reakcji na ogień. Materiałem niepalnym w świetle tych regulacji jest wyłącznie materiał kwalifikowany do klas A1 lub A2 w świetle ww. normy technicznej (zob. także wyrok WSA w Gliwicach z 6 lipca 2015 r., II SA/Gl 460/15). Należy jednocześnie podkreślić, że nie ma również znaczenia to, iż wykonanie docieplenia stanowiło roboty budowlane nie podlegające formalnej reglamentacji (obowiązku uzyskania pozwolenia albo dokonania zgłoszenia). Pomimo braku formalnej reglamentacji, realizacja tych robót podlegała ocenie w perspektywie zgodności z przepisami szeroko rozumianego prawa budowlanego, w tym regulacjami w zakresie warunków technicznych obiektów budowlanych. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych, do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine P.b., a także art. 51 ust. 7 P.b., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine P.b. (por uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2016 r., II OPS 1/16). Tryb postępowania naprawczego powinien doprowadzić do przywrócenia takiego stanu obiektu budowlanego, wybudowanego z naruszeniem przepisów (obowiązujących w dacie wykonania robót budowlanych), który będzie odpowiadał wymogom wynikającym z przepisów prawa (aktualnie obowiązujących). W konsekwencji w zaskarżonej decyzji w pełni prawidłowo nałożono na skarżącego obowiązek usunięcia ocieplenia ze styropianu gr. 10 cm wykonanego na ścianie zlokalizowanej bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...], celem doprowadzenia do sytuacji, w której ściana będzie spełniała wymogi ściany oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej REI 60, stosownie do treści § 272 ust. 3 w zw. z § 232 ust. 4 i 5 r.p.w. (a jednocześnie stosownie do rozwiązań przyjętych w pozwoleniu na budowę z 1989 r. i zatwierdzonym projekcie budowlanym). Mając powyższe na uwadze, sąd nie znalazł żadnych podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi są niezasadne. Wbrew argumentacji skarżącego stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, zgodnie z wymogami wynikającymi z zasad prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) – organy prawidłowo zebrały i rozważyły zebrany materiał dowodowy, a kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy konkluzje, przesądzające o tym, że docieplenie ściany zewnętrznej spornego budynku (od strony działki nr [...], aktualnie nr [...]) wykonano w sposób niezgodny z warunkami technicznymi w zakresie ochrony przeciwpożarowej (a jednocześnie niezgodny z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę). Chybione są argumenty skarżącego, jakoby organy zaniechały badania, jakiego rodzaju styropianu użyto do docieplenia ściany. Ustalenia takie są zbędne – jak już wskazano wyżej, żaden styropian nie spełnia wymogów w zakresie ściany oddzielenia pożarowego, gdyż jest materiałem palnym, a ściana oddzielenia pożarowego musi być wykonana z materiałów niepalnych. Z tych samych względów niezasadny jest zarzut naruszenia zasady ochrony zaufania (art. 8 k.p.a.; pkt 2 w części historycznej uzasadnienia opisującej zarzuty skargi). Jak już wskazano, organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i prawidłowo zastosowały właściwe przepisy prawa, co doprowadziło do prawidłowego rozstrzygnięcia nakazującego wykonanie określonych robót budowlanych celem doprowadzenia spornej ściany zewnętrznej budynku do stanu zgodnego z prawem. To, że skarżący nie zgadza się z tym prawidłowym rozstrzygnięciem nie oznacza naruszenia zasady zaufania. Wbrew zarzutom skargi (pkt 3 w części historycznej uzasadnienia opisującej zarzuty skargi) nie doszło do naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na korzyść strony (art. 81a k.p.a.). Fakt, że styropian jest materiałem palnym i z tej przyczyny docieplenie ściany tym materiałem nie spełnia wymogów ściany oddzielenia pożarowego nie budzi wątpliwości. Z wyżej przedstawionej argumentacji, wskazującej, że docieplenie styropianem, stanowiącym materiał palny, nie spełnia wymogów ściany oddzielenia pożarowego, która musi być wykonana z materiałów niepalnych wynika niezasadność wszystkich zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego (pkt 4-8 w części historycznej uzasadnienia opisującej zarzuty skargi). Uzupełniając tą argumentację – całkowicie chybione jest powoływanie się przez skarżącego na argument, że stan ściany istniał od wielu lat i nie budził sprzeciwu ze strony właścicieli działki sąsiadującej (nr [...], aktualnie – nr [...]). Wymogi w zakresie ochrony przeciwpożarowej, w tym w zakresie ścian oddzielenia pożarowego, wynikają z obowiązujących przepisów prawa, a nie z oświadczeń woli stron – właścicieli sąsiadujących działek. Nie ma też żadnego znaczenia zakres, w jakim ściana zewnętrzna budynku gospodarczego nie spełnia wymogów w zakresie ściany oddzielenia pożarowego. Z przywołanych wyżej przepisów wynika w sposób jednoznaczny, że cała ściana musi spełniać określone wymogi, nie ma zatem żadnego znaczenia, jaką powierzchnię ściany docieplono niezgodnie z prawem. Nakaz nałożony zaskarżoną decyzją obejmuje tylko to, co zostało wykonane niezgodnie z przepisami. Nie ma też znaczenia, czy roboty budowlane wykonał sam skarżący, czy też jego poprzednicy prawni. Wprawdzie zasadą jest, że obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach wydawane w trybie postępowania naprawczego, nakłada się na inwestora, to jednak, w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego (art. 52 ust. 1 P.b.). Prawidłowe było zatem wskazanie skarżącego jako adresata nałożonych obowiązków. Niezasadny jest również argument skarżącego, zgłoszony w ramach zarzutu naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. (pkt 8 lit. c w części historycznej uzasadnienia opisującej zarzuty skargi), jakoby w 2014 r. dokonano zgłoszenia robót budowlanych polegających dociepleniu spornej ściany, a zgłoszenie to uzyskało milczącą akceptację organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zgłoszenie, o którym pisze skarżący znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, zostało dołączone do odwołania od decyzji organu I instancji (k. 2 akt WINB). Z treści zgłoszenia wynika w sposób jednoznaczny, że obejmuje ono remont posadzki spornego budynku gospodarczego (przechowalni owoców), obejmujący m.in. "ocieplenie styropianem grubości 10 cm" oraz ocieplenie strychu, w identyczny sposób. Wbrew zatem temu, co twierdzi skarżący, zgłoszenie z 2014 r. nie obejmowało wykonania docieplenia ściany zewnętrznej budynku gospodarczego. Jak już wyżej wskazano – prawdopodobne jest, że ścianę ocieplono przy okazji wykonywania zgłoszonych robót, lecz bezsprzecznie zgłoszenie nie dotyczyło w ogóle ściany. Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.