II SA/Lu 745/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia przyznać K. T. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. K. T. w niniejszej sprawie zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazana sprawa, nie została dotychczas zakończona przed Sądem. Na obecnym etapie postępowania, skarżący zobowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 zł. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2008 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, podnosząc w uzasadnieniu, że nie została spełniona przesłanka wymieniona w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., tj. skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Na powyższe postanowienie skarżący K. T. wniósł sprzeciw, wskazując dodatkowo, że jest obciążony spłatami kredytu inwestycyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wobec tego wniesienie sprzeciwu przez skarżącego spowodowało utratę mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 grudnia 2008 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy oraz jednocześnie przejęcie sprawy do rozpoznania przez Sąd. Na wstępie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : - 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; - 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać przy tym należało, że przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Wobec tego przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a wobec tego jej wniosek dotyczył przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z tym przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego było uzależnione od wykazania przez niego, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Oceniając, czy powyższy warunek został spełniony należało zatem rozważyć sytuację majątkową skarżącego, wynikającą z przedłożonych przez niego dokumentów i oświadczeń złożonych w toku postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Z powyższych pism wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz siedmiorgiem małoletnich dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni 80 m2. Strona skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 15,20 ha fizycznych - 5,22 ha przeliczeniowych. Dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej pochodzi z prowadzenia tego gospodarstwa i wynosi 11.484,00 złotych rocznie - 957,00 złotych miesięcznie (dochód obliczono w oparciu o obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 września 2008 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2007 r. - M.P. z 2008 r. Nr 72, poz. 656), sprzedaży mleka co przynosi miesięcznie kwotę 2.800,00 złotych, dopłat bezpośrednich otrzymywanych do gospodarstwa rolnego, które na rok 2007 wyniosły 10.745,02 złotych, co na miesiąc daje dochód w kwocie 895,42 złotych. Natomiast zgodnie z oświadczeniem skarżącego na stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej składają się wydatki na żywność w kwocie 3.700,00 złotych, na artykuły szkolne i środki czystości w kwocie 700 złotych, na ubezpieczenie społeczne (KRUS) w kwocie 180 złotych, na telefon w kwocie 50 złotych, na wodę w kwocie 88 złotych, na energię elektryczną w kwocie 440 złotych, na gaz kwocie 60 złotych, na leki w kwocie 200 złotych oraz na paliwo i części zamienne do maszyn rolniczych w kwocie 1500 złotych. Ponadto skarżący wskazał, iż jest obciążony spłatą kredytu inwestycyjnego którego rata wynosi 1,130.00 złotych. Uwzględniając powyższy stan faktyczny należało uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co stanowi przesłankę niezbędną do zwolnienia go od kosztów sądowych. Przede wszystkim Sąd wziął pod uwagę wielodzietność rodziny skarżącego oraz fakt, że żadne z dzieci nie osiągnęło pełnoletniości. Na trudną sytuację finansową skarżącego i jego rodziny wskazuje ponadto otrzymywana od organów pomocy społecznej pomoc w zakresie dożywiania dzieci skarżącego. Ponadto skarżący nie osiąga żadnych dodatkowych dochodów, nie posiada również oszczędności i przedmiotów wartościowych. Ponadto obciążony jest spłatą zaciągniętego kredytu bankowego. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, ewentualna konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowego w postaci opłat sądowych może w istotnym stopniu wpłynąć na sytuację materialną skarżącego oraz jego rodziny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.