II SA/Lu 745/14
WyrokWSA w Lublinie2015-01-29
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego dotyczące stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym jest prawidłowe, gdy odnosi się do innego tytułu wykonawczego niż ten, którego dotyczą zarzuty zobowiązanego?Ratio decidendi
Postanowienie organu egzekucyjnego dotyczące stanowiska wierzyciela musi odnosić się do właściwego tytułu wykonawczego, którego dotyczą zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego. W przypadku, gdy organ odnosi się do innego obowiązku lub tytułu wykonawczego niż ten, którego dotyczą zarzuty, narusza przepisy art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co uzasadnia uchylenie takiego postanowienia.Stan faktyczny
Z. B. został zobowiązany decyzją organu nadzoru budowlanego do rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika na ścieki. Po niewykonaniu tego obowiązku wszczęto postępowanie egzekucyjne, w tym nałożono grzywnę w celu przymuszenia. Z. B. zgłosił zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego grzywny. Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o stanowisko, jednak wierzyciel wydał postanowienie odnoszące się do innego tytułu wykonawczego i innego obowiązku, co spowodowało zaskarżenie tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. B. i Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr: [...]
Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. L. z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] wydane na podstawie art. 33 pkt 1 i art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, ze zm., dalej zwanej: u.p.e.a.), w sprawie stanowiska wierzyciela dotyczącego zarzutów zobowiązanego wniesionych w związku ze wszczęciem postępowania egzekucyjnego dotyczącego egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. L.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...] organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji nałożył na Z. B. obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika na ścieki socjalne z budynku mieszkalnego, wykonanego z kręgów betonowych o średnicy 2,55 m i wysokości 2,20 m, usytuowanego pomiędzy budynkiem mieszkalnym a gospodarczym, zlokalizowanego na działce nr [...], stanowiącej własność Z. B. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r., znak: [...].
Wobec niewykonania przez adresata decyzji nakazu rozbiórki nałożonego ostateczną decyzją administracyjną, wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym podjął kroki zmierzające do wyegzekwowania wykonania tego obowiązku poprzez zastosowanie administracyjnych środków przymusu. W tym celu w dniu [...] października 2011 r. wydał upomnienie, znak: [...], doręczone zobowiązanemu w dniu 17 października 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy), w którym wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku, z pouczeniem, że w przypadku jego niewykonania wszczęta zostanie egzekucja administracyjna.
Na skutek niewywiązania się zobowiązanego z ciążącego na nim obowiązku rozbiórki, w dniu [...] maja 2012 r. wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...], który doręczony został Z. B. w dniu [...] czerwca 2012 r.
Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] listopada 2013 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. L. nałożył na Z. B. grzywnę w celu przymuszenia.
W związku z nieuiszczeniem przez zobowiązanego przedmiotowej grzywny Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. L. w dniu [...] marca 2014 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] i skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. L. wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego należności pieniężnej określonej w tym tytule wykonawczym.
Pismem z dnia 16 czerwca 2014 r., znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. L. przesłał do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. L. pismo Z. B. z dnia [...] czerwca 2014 r. zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego celem zajęcia stanowiska.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. L. oddalił zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego wniesione przez Z. B. Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie, rozstrzygnięte postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], będącym przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie.
W uzasadnieniu powyższych postanowień organy nadzoru budowlanego przytoczyły treść art. 33 u.p.e.a., z którego wynika, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m. in. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1).
W ocenie organów, wbrew twierdzeniu zobowiązanego, obowiązek objęty postępowaniem egzekucyjnym istnieje, gdyż w obrocie prawnym występuje ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. L. z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], nakładająca na Z. B. nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika na ścieki socjalne z budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Decyzja ta została poddana kontroli instancyjnej i utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r., znak: [...]. Decyzja ta jest zatem ostateczna i podlega wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Skargę na postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r. wnieśli A. B. i Z. B., zarzucając organowi drugiej instancji naruszenie prawa i żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane w jej treści. Postanowienia organów obu instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Podstawą kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest wydane w postępowaniu egzekucyjnym postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela – organu nadzoru budowlanego – w zakresie zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. przez zobowiązanego – Z. B.
Podstawę prawną tego postanowienia stanowi dyspozycja art. 34 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którą, przy egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 tej ustawy organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Z kolei w myśl art. 34 § 4 powołanej ustawy, organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. L. pismem z dnia 16 czerwca 2014 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. L. jako wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zarzutu zgłoszonego przez Z. B. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], dotyczącego egzekucji obowiązku o charakterze pieniężnym, tj. grzywny w celu przymuszenia.
Tymczasem postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. L. z dnia [...] czerwca 2014 r., wydane w odpowiedzi na powyższe pismo organu skarbowego, dotyczy innego obowiązku i innego tytułu wykonawczego. W sentencji tego postanowienia organ wymienił bowiem tytuł wykonawczy z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], wystawiony na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], obejmujący obowiązek o charakterze niepieniężnym, tj. obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika na ścieki socjalne. Również w uzasadnieniu postanowienia wierzyciel odniósł się jedynie do kwestii zasadności egzekucji tego obowiązku.
Organ nie przedstawił natomiast swojego stanowiska w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2014 r. obejmującego należności z tytułu grzywny w celu przymuszenia nałożonej postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...], nadmieniając jedynie, że w wyniku niewykonania przez zobowiązanego nakazu rozbiórki postanowiono o zastosowaniu tego środka.
Stanowiska odnośnie do zarzutów zgłoszonych na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2014 r. nie przedstawił również Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., który zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Tym samym organy obu instancji naruszyły dyspozycję art. 34 § 1 u.p.e.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Wskazane uchybienie organów nadzoru budowlanego zostało również dostrzeżone przez Dyrektora Izby Skarbowej w L., który postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. L. z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...] uznające za bezzasadny zarzut skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie powołanego wyżej tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2014 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania (k. 52-54 akt sądowych).
W związku z powyższym sąd uchylił postanowienia organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Ponownie rozpatrując sprawę, organ pierwszej instancji wyrazi stanowisko w przedmiocie zarzutów zgłoszonych przez Z. B. do tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], obejmującego egzekucję grzywny w celu przymuszenia, stosownie do wymogów określonych w art. 34 § 1 u.p.e.a.
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło