II SA/Lu 748/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, (sprawozdawca), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2004 r. (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]października 2003 r. (Nr [...]), którą odmówiono M. Ł. przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ podał, że M. Ł. jako trzynastoletnie dziecko nie mógł być zaprzysiężonym członkiem organizacji Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość" i pełnić w niej służby. Mógł co najwyżej współpracować z tą organizacją w ramach doraźnej pomocy udzielonej przez ludność cywilną osobom rannym. Natomiast sama współpraca z podziemną organizacją - nie wykluczając, że M. Ł. pomagał przy przekazywaniu informacji - nie może być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich, bowiem tego rodzaju współpracy bez przynależności do określonej formacji, wyrażającej się podporządkowaniem służbowym, wyznaczeniem stanowiska służbowego i wykonywaniem zakreślonych czynności nie należy utożsamiać z pełnieniem służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych i organizacjach niepodległościowych w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Oceniając oświadczenia świadków J. J., pełniącego służbę w organizacji WiN od maja 1945 r. do stycznia 1947 r. oraz S. C., pełniącego służbę w tejże organizacji od listopada 1945 r. do lutego 1946 r., organ uznał, iż oświadczenia te nie są wiarygodne, gdyż w aktach osobowych tych świadków nie ma informacji o wspólnej działalności lub jakimkolwiek kontakcie z M.Ł. (np. w rozbrajaniu ORMO, magazynowaniu broni). Stąd też trudno mówić, aby świadkowie posiadali wiedzę na temat działalności M. Ł. w organizacji od września 1946 r. (od złożenia przysięgi) do kwietnia 1947 r. Oświadczeń J. J. i St. C. nie można uznawać także za wiarygodne biorąc pod uwagę, iż niespełna trzynastoletnie dziecko nie byłoby w stanie podporządkować się surowym regulaminom i rozkazom przełożonych czy też wykonywać odpowiedzialnych zadań. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, M. Ł. zarzucił, że jego działalności w organizacji WiN nie można traktować tylko w aspekcie działań świadczonych "dobrowolnie i okazjonalnie" przez małoletnią osobę. Wbrew wywodom organu był on osobą podporządkowaną służbowo i pomimo młodego wieku pełnił służbę w organizacji. W odpowiedzi na skargę, organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach niepodległościowych na terytorium Państwa Polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. oraz w granicach powojennych w okresie od wkroczenia armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich do końca 1956 r., jeżeli były to formacje stanowiące sobie za cel niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej. W ocenie składu orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy nie świadczy o tym, iż skarżący M.Ł. pełnił służbę – w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy – w organizacji WiN. Skarżący podaje, że od września 1946 r. do kwietnia 1947 r. pełnił w organizacji "Wolność i Niezawisłość" funkcję wywiadowcy – gońca, wykonując także czynności związane z magazynowaniem i dowożeniem broni na akcje, opieką nad rannymi oraz rozbrajaniem ORMO. Wskazuje ponadto na fakt złożenia przysięgi, co powinno skutkować przyznaniem mu uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w organizacji WiN. W rozpoznawanej sprawie okoliczności związane z działalnością skarżącego w organizacji WiN zostały przez organ przede wszystkim przeanalizowane i ocenione w oparciu o materiał dowodowy w postaci oświadczeń świadków S.C. i J. J. Oświadczeniom tych świadków odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej ze wskazaniem przyczyn, dlaczego służby skarżącego w organizacji WiN nie można uznawać za udokumentowaną. Zdaniem Sądu organ prawidłowo przyjął, iż na temat służby skarżącego w organizacji za wiarygodne nie można traktować oświadczenia S. C., posiadającego uprawnienia kombatanckie z tytułu przynależności do WiN w okresie od listopada 1945 r. do lutego 1946 r., skoro skarżący – jak się stara wykazać – działalność podjął we wrześniu 1946 r. Skarżący sam przyznaje – po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę, że świadek S. C. "znał mój udział w działalności nie bezpośrednio lecz po wyjściu z więzienia". Za pozbawienie wiarygodności organ uznał – i słusznie – także oświadczenie J. J. Świadek ten nie potwierdzał, że w ramach działalności w WiN spotykał się ze skarżącym. W tym stanie rzeczy trudno podważać dokonaną przez organ ocenę materiału dowodowego. Ocena materiału dowodowego i wnioski z niej wynikające mieściły się w granicach zakreślonych przez ustawodawcę w przepisie art. 80 kpa. Zgodnie z powołanym przepisem, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczności dotyczące działalności skarżącego w organizacji WiN zostały też przeanalizowane przez organ pod kątem realnych możliwości pełnienia przez skarżącego służby. Zgodzić się należy z prezentowaną w tym zakresie argumentacją, że młody wiek skarżącego stanowił istotną przeszkodę w pełnieniu służby w organizacji WiN, zwłaszcza, że skarżący nie wykazał aby w tej organizacji nadano mu stopień wojskowy, określono przydział organizacyjny ze wskazaniem podległości służbowej. W tej sytuacji pozbawiona usprawiedliwionych podstaw skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).