II SA/Lu 748/11

PostanowienieWSA w Lublinie2011-12-15

Skład orzekający: Witold Falczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uzyskał częściowe prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną i zdrowotną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Kluczowe było ustalenie, że jego żona, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe i dysponująca wspólnymi dochodami, korzysta z profesjonalnej pomocy prawnej z wyboru, co sugeruje możliwość poniesienia podobnych kosztów przez skarżącego. Sąd podkreślił, że ocena sytuacji materialnej jest jedyną podstawą do przyznania prawa pomocy, a argumenty dotyczące stanu zdrowia nie mają wpływu na tę decyzję.
Stan faktyczny
Skarżący K. Ł. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Referendarz sądowy przyznał mu częściowe prawo pomocy, zwalniając go w całości od wpisu sądowego, ale odmawiając pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł sprzeciw, domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, powołując się na niskie dochody, koszty leczenia i utrzymania córki oraz problemy zdrowotne wpływające na jego zdolność do samodzielnego prowadzenia sprawy. Sąd rozpoznał sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał K. Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J .i Ł.i K. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - w zakresie sprzeciwu K. Ł. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 748/11 w przedmiocie prawa pomocy p o s t a n a w i a I. przyznać K. Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia [...] r. w sprawie ze skargi K. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał K. Ł. częściowe prawo pomocy, poprzez zwolnienie go w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania mu prawa pomocy. W motywach uzasadnienia referendarz wskazał, Iż aktualna sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia częściowe przyznanie mu prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny całości jak i jakiejkolwiek części wpisu sądowego od wniesionej skargi. Jednocześnie referendarz sądowy przyjął, iż brak jest obecnie możliwości przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w pozostałym zakresie, ponieważ skarżący w momencie rozpoznawania wniosku oczekiwał na decyzję o przyznaniu mu świadczenia chorobowego, w związku z czym jego dochód zwiększy się w dalszym toku postępowania i nie można założyć, że nie będzie on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Od postanowienia powyższego skarżący wniósł sprzeciw, w którym domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wskazuje, iż wprawdzie został mu przyznany roczny zasiłek chorobowy w kwocie 804,00 zł, lecz z uwagi na ponoszone przez niego koszty zakupu lekarstw oraz comiesięczne koszty w kwocie 500,00 zł przeznaczone na opłatę mieszkania studiującej córki, nie jest on w stanie pokryć kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Podnosi, iż profesjonalny pełnomocnik jest mu niezbędny, gdyż w uwagi na przyjmowanie silnych leków, które negatywnie wpływają na poprawne postrzeganie przez skarżącego rzeczywistości, nie jest on w stanie samodzielnie wykazać słuszność swoich racji w toczącym się postępowaniu. . Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprzeciw, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, ze nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Instytucja prawa pomocy obwarowana jest przesłanką braku realnej możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania i może być stosowana w okolicznościach nadzwyczajnych, skrajnie trudnych. Sytuacja materialna skarżącego K. Ł. nie daje podstaw do przyjęcia, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedłożonych deklaracji wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i pełnoletnią córką. Skarżący oraz jego żona zajmują w domu pomieszczenia o powierzchni 20 m2, do których przysługuje im prawo dożywocia. Ponadto skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 0,73 ha. Skarżący podniósł też, iż jest zadłużony u rodziny na kwotę 10.000,00 złotych. Wskazał także, iż regularnie ponosi on znaczne wydatki na zakup niezbędnych mu lekarstw oraz opłacenie rachunków za media, na dowód czego do wniesionego sprzeciwu skarżący dołączył poświadczone za zgodność z oryginałem kopie faktur za telefon, energię elektryczną, wodę oraz faktur za lekarstwa. Załączył także kopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 27 października2011 r. Skarżący wskazał, że na ponoszone przez jego rodzinę wydatki składa się także koszt zakwaterowania studiującej córki, który wynosi 500 zł miesięcznie. Dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się z emerytury żony skarżącego w kwocie 1.570,00 złotych brutto - 1.309,00 złotych netto oraz przyznanego skarżącemu świadczenia w postaci rocznego zasiłku chorobowego w wysokości 804,00 złotych. W związku z powyższym po uwzględnieniu przyznanego skarżącemu świadczenia dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej stanowi obecnie kwota 2.113,00 złotych, co zapewnia miesięczny dochód na członka rodziny strony skarżącej w wysokości 704,00 złotych. W ocenie Sądu obecna sytuacja materialna skarżącego w dalszym ciągu uniemożliwia mu uiszczenie całości jak i jakiejkolwiek części wpisu sądowego od wniesionej skargi w taki sposób, by nie wywołało to uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Pomimo, iż w ostatnim czasie jego dochody uległy powiększeniu, to jednak biorąc pod uwagę ponoszone przez skarżącego wydatki, jak również wysokość wpisu w niniejszej sprawie, który wynosi 500,00 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.), należy uznać, iż uiszczenie przez skarżącego jakiejkolwiek części wpisu sądowego od wniesionej skargi skutkować będzie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny. W ocenie Sądu nie można jednak stwierdzić, iż skarżący nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika do reprezentowania go w niniejszej sprawie. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, iż w niniejszym postępowaniu skarżącą jest także żona K. Ł., która jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – [...] P. S. – ustanowionego z wyboru. Biorąc pod uwagę, iż J. Ł. i K. Ł. wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i maja wspólne dochody, należy uznać, że skoro skarżącą dysponuje środkami na opłacenie pomocy prawnej w sprawie, w której występuje wspólnie z mężem K., to środkami takimi dysponuje także K. Ł . Pobocznie należy wskazać, iż argumenty skarżącego podniesione we wniesionym sprzeciwie, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata jest dla niego niezbędne, ponieważ przyjmuje on silne leki, które wpływają na jego zdolności psychofizyczne uniemożliwiając mu samodzielne wykazanie słuszność swoich racji w toczącym się postępowaniu, nie mogły mieć wpływu na treść niniejszego postanowienia. Rozstrzygając w przedmiocie przyznania prawa pomocy Sąd kieruję się bowiem jedynie oceną sytuacji materialnej skarżącego i jego realnych możliwości poniesienia kosztów postępowania (w całości lub w części) bez wywołania uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Z tych powodów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło