II SA/Lu 75/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Julia Polak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2011 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], po rozpoznaniu zażalenia Z. R. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] z dnia 28 września 2011 r., nr [...], umarzające postępowanie w sprawie zgłoszonych przez Z. R. zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym – utrzymał w mocy to postanowienie. Powyższe postanowienie organu odwoławczego zapadło w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia 20 marca 2008 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta [...] nakazał właścicielom nieruchomości: Z. R., M. S., Z. C. oraz "A" Spółce z o.o. wyłączyć z użytkowania stanowiący ich własność budynek mieszkalny wielorodzinny usytuowany [...], przy ul. K. [...]. Decyzją tą organ nakazał ponadto umieścić na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia ludzi bądź mienia i o zakazie jego użytkowania oraz wykonać doraźne zabezpieczenie w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi bądź mienia poprzez wygrodzenie budynku oraz zabicie okien na parterze i drzwi wejściowych celem uniemożliwienia dostępu osobom postronnym. Upomnieniem z dnia 8 czerwca 2010 r., wezwano Z. R. do wykonania obowiązków wynikających z przywołanej wyżej decyzji, informując o zagrożeniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Mimo upomnienia zobowiązany nie wykonał wskazanych obowiązków, w związku z czym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta [...] w dniu 13 sierpnia 2010 r. wystawił tytuł wykonawczy w stosunku do Z. R. wraz z klauzulą o skierowaniu do przymusowego wykonania określonego w nim obowiązku o charakterze niepieniężnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 16 września 2010 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 października 2010 r., uznał za bezzasadne zarzuty zobowiązanego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 15 marca 2011 r., II SA/Lu 43/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Z. R. na powyższe postanowienie organu odwoławczego z dnia 29 października 2010 r. Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o nałożeniu na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia do wykonania wyżej wymienionego obowiązku w wysokości 5 000 zł. W dniu 9 września 2011 r. zobowiązany złożył zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc jednocześnie zarzut wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia 20 marca 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 28 września 2011 r. umorzył postępowanie w sprawie zgłoszonego zarzutu. Organ podkreślił, że w postanowieniu z dnia 16 sierpnia 2011 r. zobowiązany został pouczony o prawie zgłoszenia zarzutów w terminie siedmiu dni od daty doręczenia tego postanowienia. Postanowienie nakładające grzywnę zostało doręczone stronie w dniu 1 września 2011 r., a zatem nadając na poczcie w dniu 9 września 2011 r. zażalenie na to postanowienie, zawierające zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zobowiązany uchybił ustawowemu terminowi do wniesienia zarzutów. W tej sytuacji organ egzekucyjny nie miał obowiązek umorzyć postępowanie w sprawie zarzutu dotyczącego postępowania egzekucyjnego jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 i 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W zażaleniu na postanowienie z dnia 28 września 2011 r. zobowiązany podniósł, że obowiązek określony w decyzji PINB miasta [...] z dnia 20 marca 2008 r. nie został określony precyzyjnie, gdyż decyzja ta nakazała wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego, a nie zawiera nakazu wyłączenia także części użytkowej. Zdaniem zobowiązanego, obowiązek wynikający z tej decyzji został wykonany, gdyż przedmiotowy budynek – w części mieszkalnej – został wyłączony z użytkowania. Organ drugiej instancji postanowieniem z dnia 17 listopada 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie PINB miasta [...] z dnia 28 września 2011 r., podkreślając, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych w przypadku, gdy zobowiązany wniósł zarzuty po upływie ustawowego terminu, postępowanie w tym zakresie staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Skargę do Sądu na postanowienie organu odwoławczego z dnia 17 listopada 2011 r. złożył Z. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący podkreślił, iż skoro w decyzji z dnia 2 kwietnia 2008 r. mowa jest tylko o wyłączeniu z użytkowania budynku mieszkalnego, to nie można czynić skarżącemu zarzutu, że nie dokonał wyłączenia z użytkowania także części użytkowej budynku. Organom administracji znana jest opinia biegłego J. F., z której wynika, że budynek w części użytkowej może być użytkowany, a wyłączona winna być z użytkowania jedynie część mieszkalna. Organ pierwszej instancji nie odniósł się jednak w żaden sposób do zapisów tejże opinii, co do oznacza, że także organ ten uważa, iż budynek należało wyłączyć z użytkowania tylko w części mieszkalnej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie, pomimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Zgodnie z art. 122 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa", grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; 2) postanowienie o nałożeniu grzywny. W myśl paragrafu 3 tego artykułu zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Z powołanego przepisu wynika więc, że w przypadku doręczenia zobowiązanemu postanowienia o nałożeniu grzywny wraz z odpisem tytułu wykonawczego osobie tej przysługuje w szczególności prawo do zgłoszenia zarzutów. Przepis ten nie wskazuje terminu do zgłoszenia zarzutów, a zatem zastosowanie w tym zakresie ma zasada określone w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy, z którego wynika, że termin ten wynosi siedem dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. W świetle bowiem art. 27 § 1 pkt 9 ustawy tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o "przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego". W doktrynie i w orzecznictwie podkreśla się, iż w przypadku, gdy zobowiązany złoży zarzuty po upływie siedmiodniowego terminu od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, to wówczas czynność ta będzie bezskuteczna. Jeżeli pomimo upływu tego terminu organ egzekucyjny rozpoznał zarzuty, wówczas organ egzekucyjny zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy rozpoznając zażalenie na postanowienie o rozpatrzeniu zarzutów uchyla postanowienie i umarza postępowanie w tym zakresie (wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 24 października 2000 r., I SA/Ka 712/99, niepubl.; W. Piątek, A. Skoczylas [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, pod red. R. Hausera, A. Skoczylasa, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2011, s. 191). Z powyższego wynika więc, że po upływie siedmiodniowego terminu liczonego od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu egzekucyjnego, nie może on podnosić skutecznie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny, do którego wpłynęły zarzuty złożone z uchybieniem powyższego terminu, obowiązany jest więc postępowanie w tym zakresie umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 k.p.a. Przesłanką umorzenia postępowania, w myśl art. 105 § 1 k.p.a., jest bowiem bezprzedmiotowość postępowania z jakiejkolwiek przyczyny, czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2011, s. 410-411). W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] z dnia 16 sierpnia 2011 r. nakładające na niego grzywnę w celu przymuszenia zostało mu doręczone w dniu 1 września 2011 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki (k. 45 akt adm. I inst.). W treści tego postanowienia zostało zawarte pouczenie, iż skarżącemu w terminie siedmiu dni od daty doręczenia postanowienia służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (k. 46 akt adm. I inst.). Z akt administracyjnych wynika również, że zażalenie na wskazane wyżej postanowienie oraz zarzut wykonania obowiązku w całości (art. 33 pkt 1 ustawy) skarżący wniósł w jednym piśmie, nadanym w placówce pocztowej w dniu 9 września 2011 r. (k. 33 akt adm. II inst.). Prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, iż w rozpoznawanej sprawie zachodziły podstawy do umorzenia postępowania w sprawie zgłoszonego przez skarżącego zarzutu dotyczącego prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wadliwie jednak organy te stwierdziły, iż uchybienie terminu do zgłoszenia zarzutów w tej sprawie wynikało z tego, że skarżący podniósł zarzuty w dniu 9 września 2011 r., a więc z uchybieniem siedmiodniowego terminu od dnia 1 września 2011 r., to jest od dnia doręczenia odpisu postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 16 sierpnia 2011 r., nakładającego na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule egzekucyjnym. Termin do zgłoszenia zarzutów upłynął bowiem w niniejszej sprawie wcześniej, to jest po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie tytuł ten sporządzony został w dniu 13 sierpnia 2010 r. i został doręczony skutecznie skarżącemu, w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 k.p.a., w dniu 30 sierpnia 2010 r. (k. 24, 25 akt adm. I inst.). Termin do zgłoszenia zarzutów minął zatem w dniu 6 września 2010 r., a nie w dniu 8 września 2011 r. Skarżący zresztą, jak wynika z akt administracyjnych sprawy i co Sądowi jest wiadome z urzędu, złożył skutecznie zarzuty w niniejszej sprawie w dniu 2 września 2011 r. (k. 29 akt adm. I inst.). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 16 września 2010 r., uznał za bezzasadne te zarzuty, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 29 października 2010 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarga Z. R. na powyższe postanowienie organu odwoławczego została oddalona prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 15 marca 2011 r., II SA/Lu 43/11. Błędne pouczenie zawarte w treści postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] z dnia 16 sierpnia 2011 r. nie mogło prowadzić do powstania po stronie skarżącego uprawnienia procesowego, nieprzewidzianego w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Wskazane wyżej naruszenie przepisów prawa przez organy obu instancji nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, prawidłowo zakończonej umorzeniem postępowania w sprawie zgłoszonego zarzutu dotyczącego prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., Poz. 270), skargę oddalił.