II SA/Lu 75/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. K., B. K., J.C., U. K. i B. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia ... Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania M. K., B. K., U. K., J. C. i B. K. od wydanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji Starosty z dnia ... o odmowie uchylenia pkt 2 decyzji Prezydenta Miasta z dnia ... dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - utrzymał tę decyzję w mocy. Organ I instancji wskazaną decyzją odmówił uchylenia pkt 2 decyzji Prezydenta Miasta z dnia ... w którym orzeczono o odmowie zwrotu na rzecz spadkobierców H. S.: U. K., B. K., M. K. oraz J. C. części nieruchomości wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego "T." zadanie II, stanowiącej części działek oznaczonych nr ...., położonych w obrębie 22 miasta C. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie od tej decyzji ustalił, że decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. z dnia .... została wywłaszczona nieruchomość gruntowa stanowiąca własność H. S. oznaczona wówczas jako działki nr .... o łącznej pow. 7341 m2, położona w C. w obrębie ulic – O. – P. z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego "T." zad. II; wywłaszczeniem została objęta również na wniosek właścicielki działka nr ... o pow. 1385 m2 ze względu na jej małą powierzchnię i brak drogi dojazdowej. Wnioskiem z dnia 20 listopada 1998r. spadkobiercy poprzedniej właścicielki tj. J. C., M. K., U. K. i B. K. zwrócili się do organu I instancji o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości wskazując, że stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia .... w pkt 1 orzekł o zwrocie na rzecz spadkobierców nieruchomości oznaczonej jako działka nr ...o pow. 762 m2, zaś w pkt 2 odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki nr ...., w pkt 3 organ zobowiązał spadkobierców do zwrotu zwaloryzowanej kwoty wypłaconego odszkodowania. Wojewoda decyzją z dnia ...uchylił pkt 1 i 3 tej decyzji i orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz utrzymał w mocy pkt 2 tej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2002r., sygn. akt II SA/Lu 778/02 uchylił następnie decyzję organu odwoławczego w całości. W toku dalszego postępowania strony cofnęły odwołanie i decyzją ostateczną z dnia .... Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji decyzja z dnia .... stała się ostateczna. W dniu 25 kwietnia 2008r. M. K. reprezentowana przez M. K. oraz pozostali spadkobiercy H. S. – złożyli wniosek, sprecyzowany w dniu 8 maja 2009r. jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia ... w części dotyczącej pkt 2 o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki nr .... Wnioskodawcy jako podstawę prawną wskazali art. 145 a k.p.a. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008r., sygn. akt K 6/05 orzekającego o niezgodności z Konstytucją art. 136 ust. 6, art. 137 ust. 2 oraz art. 229 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Decyzją z dnia ...organ I instancji odmówił uchylenia decyzji wskazując, że powołany wyrok TK dotyczy przepisów art. 136 ust. 6, art. 137 ust. 2 i art. 229 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, które weszły w życie lub otrzymały swoje brzmienie z dniem 22 września 2004r. na mocy przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. z 2004r., nr 141, poz.1492), a więc już po wydaniu decyzji Prezydenta Miasta z dnia ... a poza tym decyzja ta została wydana na podstawie art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który nie był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji stwierdzając ponadto, że w sprawie miały zapewniony udział strony postępowania, kierowane były bowiem do nich pisma o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz zgłaszania uwag, dodatkowych wyjaśnień, wniosków i dowodów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. K., B. K., J. C., U. K., B. K. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody. Skarżący zarzucili, że organ nie zawiadamiał ich o przeprowadzanych czynnościach, a w konsekwencji nie mieli możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu. Niesprawiedliwe jest ponadto w ich przekonaniu to, że organ zwrócił innym osobom sąsiednie nieruchomości, natomiast skarżącym odmówił zwrotu, pomimo iż możliwość taką daje wskazany przez nich wyrok TK z dnia 3 kwietnia 2008r., sygn. akt K 6/05. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia ...i uchylenie pkt 2 tej decyzji, w którym organ orzekł o odmowie zwrotu na rzecz spadkobierców poprzedniej właścicielki części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki nr ....położone w obrębie 22 miasta C. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazali art. 145a § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Ostateczna decyzja Prezydenta Miasta z dnia ...., której wzruszenia obecnie domagają się skarżący została wydana na podstawie przepisów: art. 136, 137, 138, 139, 140, 141, 142 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2000r., nr 46, poz. 543 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.". Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008r., K 6/05 dotyczy natomiast art. 136 ust. 6 ustawy w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 88 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004r., nr 141, poz.1429 ze zm.), art. 137 ust. 2 ustawy w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 89 lit. b powołanej ustawy z dnia 28 listopada 2003r. oraz art. 229 a ustawy dodanego przez art. 1 pkt 143 wskazanej ustawy z 28 listopada 2003r. Przepisy będące przedmiotem oceny przez Trybunał nie obowiązywały w dacie wydania kwestionowanej decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta z dnia ... - weszły one w życie dopiero w dniu 22 września 2004r., zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, tj. po upływie 3 miesięcy od daty ogłoszenia tej ustawy w Dzienniku Ustaw. W dacie wydania kwestionowanej decyzji z dnia 21 czerwca 2000r. przepisów art. 229 a i art. 136 ust. 6 w ogóle nie było, zaś art. 137 ust. 2 miał inne brzmienie, niż to, które było następnie przedmiotem kontroli przez Trybunał Konstytucyjny. W dacie wydania kwestionowanej decyzji z dnia 21 czerwca 2000r. przepis art. 137 ust. 2 stanowił, że jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Przepis ten w brzmieniu ocenianym przez Trybunał Konstytucyjny stanowił natomiast, że jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot. Następnie przepis ten był przedmiotem oceny przez Trybunał Konstytucyjny, jednak wyłącznie w zakresie wprowadzonego warunku zagospodarowania nieruchomości zgodnie z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i tym w zakresie Trybunał orzekł o jego niezgodności z art. 2, art. 31 ust.3 w zw. z art. 64 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Podstawą prawną orzeczenia w pkt 2 decyzji z dnia ...o odmowie zwrotu na rzecz spadkobierców poprzedniej właścicielki części wywłaszczonej nieruchomości był przepis art. 229 u.g.n., który stanowił wówczas, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przepis ten nie był przedmiotem oceny przez Trybunał Konstytucyjny - w powołanym przez skarżących wyroku z dnia 3 kwietnia 2008r., K 6/05 oceniał wyłącznie zgodność art. 229 a ustawy, który wszedł w życie dopiero w dniu 22 września 2004r. Oznacza to, jak słusznie wskazały organy, że brak jest podstawy wznowienia, o której mowa w art. 145 a K.p.a., zaś w takiej sytuacji uzasadnione było wydanie na podstawie art. 151 § 1 ust. 1 K.p.a. decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Zarzut skarżących dotyczący naruszenia przez organ art. 10 K.p.a. poprzez pozbawienie ich możliwości udziału w postępowaniu nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzje organów obu instancji zostały im doręczone, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji skarżący zostali zawiadomieni o prawie składania dowodów, żądań i wyjaśnień na piśmie w zakreślonym terminie. Z powyższych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.