II SA/Lu 752/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca),, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...], nakazującej odwołującemu rozbiórkę części o wymiarach 2,3 x 3,1m, stanowiącej samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. 140 położonej w K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] na wniosek A. K. wszczął postępowanie w sprawie prowadzonych robót budowlanych na działce nr ewid. 140 położonej w K., stanowiącej własność J. K. Inspektorzy PINB w dniu 13 listopada 2008r., z udziałem inwestora J. K., dokonali oględzin na jego nieruchomości, podczas której ustalono, że w odległości 10m od granicy z działką nr 138/1 A. K., zlokalizowany jest podpiwniczony, murowany, parterowy budynek mieszkalny o wymiarach 10,0 x 11,0m z dachem czterospadowym pokrytym eternitem falistym. Od strony południowej dokonano rozbudowy przedmiotowego budynku o część o wymiarach 2,3 x 3,1m z pustaków żużlobetonowych i cegły ceramicznej pełnej. Część dobudowana jest parterowa, podpiwniczona. Roboty budowlane prowadzone przy rozbudowie znajdują się na etapie wykonania konstrukcji trzyspadowego dachu ze spadkiem w kierunkach: wschód, zachód, południe. Ponadto stwierdzono, że od strony południowej do rozbudowanej części zostały wykonane schody żelbetowe. Do zakończenia robót budowlanych prowadzonych przy rozbudowie pozostało osadzenie stolarki drzwiowej i okiennej, wykonanie tynków zewnętrznych i wewnętrznych oraz wykonanie pokrycia dachu. Według oświadczenia inwestora roboty przy rozbudowie budynku mieszkalnego rozpoczęto w październiku 2008r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W odwołaniu J. K., wniósł o uchylenie decyzji PINB, wskazując, że inspektorzy będąc na miejscu budowy poinformowali go, że budowę można zalegalizować przedkładając odpowiednią dokumentację. Dopiero po przedłożeniu żądanej dokumentacji oświadczono mu, że budowa może być zalegalizowana po wpłaceniu opłaty legalizacyjnej w wysokości 50 000 zł. Nie stać go zaś na zapłacenie tej czterokrotnie przewyższającej koszty budowy kwoty. Dodał także, że dobudowany ganek został połączony z budynkiem mieszkalnym drutem żebrowanym i nie ma możliwości jego rozbiórki. WINB stwierdził, że fakt prowadzenia robót budowlanych polegających na rozbudowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia działań przewidzianych w art. 48 - 49 Prawa budowlanego. Uznając możliwość legalizacji popełnionej samowoli budowlanej organ I instancji wstrzymał roboty budowlane postanowieniem z dnia 17 listopada 2008r. i nałożył na inwestora na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Przedłożony projekt nie był kompletny, dlatego też organ zobowiązany był, stosownie do art. 49 ust 3, do wezwania inwestora do usunięcia, w określonym terminie, wskazanych nieprawidłowości, co też uczynił wydając postanowienie z dnia 8 czerwca 2009r. Wobec niewywiązania się inwestora z nałożonego (we wdrożonym postępowaniu legalizacyjnym) postanowieniem PINB z dnia [...], Nr [...] obowiązku, organ I instancji zastosował art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego. Odnosząc się do podniesionego zarzutu, że skarżący o opłacie legalizacyjnej został poinformowany dopiero po przedłożeniu żądanej dokumentacji, należy wyjaśnić, że postanowienie o wysokości opłaty legalizacyjnej organ wydaje po spełnieniu nakazanych obowiązków, a przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Nie poinformowanie inwestora, jak twierdzi odwołujący się, o wysokości opłaty legalizacyjnej nie zmienia faktu, że nie wywiązał się on z nałożonego obowiązku. Organ II instancji poza tym wskazał, że niezasadny jest też argument mówiący o braku możliwości rozbiórki dobudowanej części z uwagi na połączenie jej z istniejącym budynkiem drutem żebrowanym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. zarzucił decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego obrazę przepisów prawa materialnego – art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku położonego na jego nieruchomości, podczas, gdy dopełnił wszelkich ciążących na nim obowiązków mających na celu zalegalizowanie spornej rozbudowy. Ponadto wniósł o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji z uwagi na warunki atmosferyczne, skomplikowaną konstrukcję budynku i sytuację finansową skarżącego, które uniemożliwiają dokonanie rozbiórki omamianego budynku w krótkim terminie. Wskazał, że "wzniesienie całej konstrukcji, wykonanie dachu, instalacji elektrycznej, a także połączenie tej części budynku wraz z resztą dokonane za pomocą drutu żebrowanego powoduje, iż dokonanie rozbiórki jest rzeczą skomplikowaną". W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że kontrola sądowa sprawowana w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) obejmuje wyłącznie ocenę zgodności z przepisami prawa zaskarżonej decyzji, aktu lub czynności. Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawa prawną. W ocenie sądu zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Z akt przedmiotowej sprawy bezsprzecznie wynika, że J. K. rozbudował na działce nr 140 położonej w K. murowany budynek mieszkalny o część budynku o wymiarach 10x11m, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. W przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 (art. 49 ust. 3 tej ustawy). Z unormowań wynikających z art. 48 i 49 Prawa budowlanego wynika, iż decyzja o rozbiórce samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego nie jest bezwarunkowa. Art. 48 ust. 2 wskazuje na elementy warunkujące wszczęcie trybu legalizacji budowy takiego obiektu. Ewentualna decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego jest poprzedzona ciągiem działań organów nadzoru budowlanego zmierzających do legalizacji, czyli do umożliwienia inwestorowi dokończenia budowy lub przystąpienia do eksploatacji tego obiektu, pomimo naruszenia tych przepisów prawa budowlanego, które nakładają na inwestora obowiązek uzyskania uprzedniego pozwolenia budowlanego. Unormowanie to stanowi wyraz odstępstwa ustawodawcy od bezwzględnie obowiązującej uprzednio zasady rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Analiza przedstawionych przepisów prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż organ nadzoru budowlanego uprawniony jest do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej dopiero po wykluczeniu możliwości jego legalizacji. Zdaniem Sądu w omawianej sprawie stanowisko organów administracji jest w tym zakresie prawidłowe i wynikające wprost z przepisów Prawa budowlanego. J. K. w myśl wskazanej powyżej procedury, został wezwany postanowieniem z dnia [...], Nr [...] (k. 15 akt adm.) do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym przez niego projekcie budowlanym, w terminie do 31 lipca 2009r. W dniu 16 czerwca 2009r. skarżący pokwitował odbiór 4 egzemplarzy projektu budowlanego dotyczącego rozbudowy budynku w celu uzupełnienia braków określonych ww. postanowieniu (k. 16 akt adm.). Wobec niewywiązania się inwestora z nałożonego obowiązku, organ I instancji decyzją z dnia [...] zasadnie, działając na podstawie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, nakazał rozbiórkę części 2,3 x 3,1 stanowiącej samowolną rozbudowę. Skarżący, na co także należy zwrócić uwagę, w swoich oświadczeniach jest niekonsekwentny i sam sobie zaprzecza. W odwołaniu od decyzji organu I instancji nie kwestionował faktu, iż nie dokonał nakazanego mu usunięcia określonych nieprawidłowości projektu budowlanego, a jedynie podnosił, iż nie stać go na uiszczenie wysokiej opłaty legalizacyjnej a także, iż nie został wcześniej w tym zakresie pouczony. Natomiast w skardze do WSA oświadczył, że złożony przezeń projekt budowlany nie zawierał żadnych nieprawidłowości wobec czego organ winien go zatwierdzić i wydać postanowienie określające wysokość opłaty legalizacyjnej. Na rozprawie w dniu 18 maja 2010r. J. K. wyjaśnił, że po odebraniu projektu z PINB przekazał go projektantowi, który oświadczył, że nie zdąży poprawić go w zakreślonym terminie. Poza tym skarżący oświadczył, że zrezygnował z legalizacji omawianego budynku i nie złożył projektu do organu, ponieważ (jak dowiedział się w Inspektoracie) musiałby zapłacić opłatę w wysokości 50 tys. zł. Powyższe oznacza, iż prawidłowe są ustalenia zaskarżonej decyzji, że inwestor nie uzupełnił w zakreślonym mu terminie braków dokumentacji projektowej (nie wystąpił też o jego przedłużenie). To zaś uzasadniało nakazanie rozbiórki spornej rozbudowy na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w świetle poczynionych rozważań i wskazanych argumentów, nie stwierdził niezgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.