II SA/Lu 752/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia NSA Jerzy Dudek po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku [...] M. P. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego - w zakresie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 752/12 p o s t a n a w i a odmówić [...] M. P. przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 2 października 2014 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił [...] M. P. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z uwagi na to, iż wniosek o przyznanie tych kosztów nie zawierał oświadczenia, o którym mowa w § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461, zwanego dalej rozporządzeniem). W sprzeciwie od tego postanowienia pełnomocnik skarżącego zażądał zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie kosztów pomocy prawnej za postępowanie drugiej instancji, tj. za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Oświadczył jednocześnie, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. W uzasadnieniu sprzeciwu podniósł, że z § 20 rozporządzenia nie wynika ani termin, w którym przedmiotowe oświadczenie powinno zostać złożone, ani sankcja za jego niezłożenie, stąd oświadczenie to może być złożone w każdym czasie. Ponadto, zdaniem pełnomocnika, użycie w powołanym przepisie zwrotu "powinien" oznacza, że złożenie tego oświadczenia stanowi uprawnienie pełnomocnika, nie zaś jego obowiązek. Wobec wniesienia sprzeciwu w terminie, postanowienie z dnia 2 października 2014 r. utraciło moc, zgodnie z dyspozycją art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Sprawa podlega zatem rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl § 20 rozporządzenia, wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Złożenie tego oświadczenia jest, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego, nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie wynagrodzenia wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi. Jest ono bowiem niezbędne dla ustalenia, w jakim zakresie wynagrodzenie to musi zostać pokryte ze środków z budżetu państwa. Innymi słowy, oświadczenie to stanowi przesłankę do przyjęcia, że praca adwokata nie została wynagrodzona i zachodzi prawna podstawa do poniesienia kosztów z tego tytułu przez Skarb Państwa na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.). Z zawartego w § 20 rozporządzenia sformułowania "wniosek pełnomocnika (...) powinien zawierać oświadczenie" jednoznacznie wynika, że przedmiotowe oświadczenie powinno być złożone najpóźniej w dniu złożenia wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Nie sposób podzielić stanowiska [...] M. P., że z użytego w powołanym wyżej przepisie zwrotu "powinien" wynika, że złożenie oświadczenia jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem pełnomocnika. Należy bowiem odróżnić potoczne, słownikowe znaczenie tego wyrazu od jego znaczenia jako elementu tekstu prawnego. Użycie zwrotu "powinien" w sensie normatywnym, jest równoznaczne z wyrażeniem, przez które w sposób bezpośredni coś się komuś nakazuje (tak m. in. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 164). Brak oświadczenia nie stanowi braku formalnego podlegającego uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a., wywołuje natomiast skutki materialnoprawne w postaci utraty prawa do wynagrodzenia (tak m. in. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2010 r., I OZ 200/10, niepubl., postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2008 r., I OZ 390/08, Lex nr 493827). W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawarty w piśmie [...] M. P. z dnia 25 września 2014 r. oraz w skardze kasacyjnej nie zawiera oświadczenia, o którym mowa w § 20 rozporządzenia, dlatego też nie mógł zostać uwzględniony. Z kolei wynagrodzenie za udział w postepowaniu pierwszoinstancyjnym zostało pełnomocnikowi przyznane w wyroku tutejszego sądu z dnia 27 listopada 2012 r., II SA/Lu 752/12. Z tych względów, na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 20 rozporządzenia, sąd orzekł, jak w postanowieniu.