II SA/Lu 756/05
WyrokWSA w Lublinie2005-10-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Maciej Kierek, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję nakazującą przywrócenie stanu wód na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, powinien rozważyć obie przewidziane prawem możliwości, czy też może skoncentrować się tylko na jednej z nich?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując sprawę dotyczącą zmiany stanu wody na gruncie o szkodliwym wpływie na grunty sąsiednie, ma obowiązek rozważyć obie przewidziane prawem możliwości: przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Skoncentrowanie się wyłącznie na jednej z tych opcji, z pominięciem drugiej, mimo że strona się na nią powołuje, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy nakazującą B.M. przywrócenie stanu wód na działce poprzez usunięcie nasypu ziemnego, który spowodował kierowanie odpływu wód opadowych na działkę sąsiednią. Skarżący zarzucił organowi jednostronną ocenę stanu faktycznego, wskazując na wysokie koszty usunięcia nasypu, jego uzasadnienie dla przyszłej zabudowy oraz istnienie innych czynników wpływających na spływ wód. Skarżący wnosił o rozważenie wykonania prac zabezpieczających działkę sąsiednią.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz-sprawozdawca, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant referent Joanna Janiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
II SA/Lu 756/05
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...]o nakazaniu B.M. przywrócenia stanu wód na działce o numerze ewidencyjnym 549 położonej w miejscowości R. poprzez przywrócenie dotychczasowego naturalnego spływu wód przez wskazaną nieruchomość. Tytułem podstawy prawnej podało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne. W uzasadnieniu wskazał organ rozstrzygający na bezsporną w sprawie okoliczność wykonania przez B.M. na jego działce o numerze ewidencyjnym 549 nasypu ziemnego całą jej szerokością, o długości około 40 metrów poczynając od drogi publicznej i wysokości sięgającej 4,5 m. W świetle opinii rzeczoznawcy wykonane roboty bezsprzecznie zmieniły stan wody na gruncie, kierując odpływ wód opadowych na nieruchomość sąsiednią o numerze ewidencyjnym 550, zabudowaną domem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi. Stworzony tymi działaniami stan faktyczny niesie zagrożenie dla tychże zabudowań.
Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożył adresat decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił organowi rozstrzygającemu jednostronną ocenę prawną stworzonego stanu faktycznego. Usunięcie nasypu wiąże się bowiem z koniecznością poniesienia znacznych kosztów, gdy jego wykonanie jest uzasadnione racjonalnością dla przyszłej zabudowy, a w konsekwencji stanowi o wzroście wartości rynkowej działki skarżącego. Nadto wzniesiony nasyp nie jest jedyną i zasadniczą przyczyną spływu wód opadowych na nieruchomość sąsiada, zważywszy istniejące ukształtowanie terenu, poza działką skarżącego. W tym stanie rzeczy zdaniem skarżącego, organy administracji w toku instancji winny rozważyć możliwość wykonania prac dla zabezpieczenia działki o numerze ewidencyjnym 550 przed niekorzystnym spływem wód opadowych wobec uzasadnionego podniesienia poziomu jego działki, a która nie została poddana ocenie na etapie procedowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z jego argumentacją faktyczną i prawną. Odniosło się do deklaracji skarżącego wykonania prac w oparciu o wymaganą dokumentację dla zabezpieczenie nieruchomości sąsiedniej przed wzmożonym spływem na jej obszar wód opadowych, jako niespełniającej oczekiwanego celu, skoro zmiana stanu wody już nastąpiła.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sadowoadministracyjnej poddana została kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, którego to wymogu nie realizuje zaskarżona decyzja, co rozstrzygające.
Została ona powzięta przy naruszeniu art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. Powoływane w sprawie unormowanie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne przy dokonaniu zmiany stanu wody na gruncie o szkodliwym wpływie na grunty sąsiednie w rozumieniu art. 29 ust. 1 tej ustawy, co bezsprzecznie w wyniku działań skarżącego nastąpiło, przewiduje na zasadzie koniunkcji łącznej dwa rygory, to jest przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze skoncentrowało ustalenia faktyczne oraz ich ocenę prawną na pierwszym z nich, pomijając rozważenie drugiej przewidzianej prawem możliwości, mimo że B.M. doń odwoływał się w toku postępowania administracyjnego.
Powyższe stanowi o nieprzeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a w zakresie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych o istotnym znaczeniu dla prawidłowego załatwienia sprawy. W tym miejscu wymaga jednak wyraźnego stwierdzenia, że niniejszy wynik kontroli sądowoadministracyjnej w żaden sposób nie przesądza przyszłego ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji po wyczerpującym rozważeniu racji dla zastosowania dyspozycji art. 29 ust. 3 powoływanej w sprawie ustawy Prawo wodne.
Stwierdzone uchybienie stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i przy zastosowaniu art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło