II SA/Lu 759/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy WSA Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi H. H. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie legalizacji wykonanego stawu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję z [...] r. Dyrektora Zarządu Zlewni w B. P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie legalizującą wykonanie, bez pozwolenia wodnoprawnego, urządzenia wodnego, w postaci stawu wykonanego na potrzeby prowadzenia hodowli ryb, na działce o nr ew. [...], obręb W., G. J.. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z [...] kwietnia 2018 r. T. N. wystąpił o legalizacje wykonanego bez pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodnego - stawu o pow. 600 m2 wykonanego na działce o nr ew. [...], obręb W., G. J. oraz o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie projektowanego uzbrojenia stawu, tj. ujęcia brzegowego - mnicha napływowego wody, mnicha spustowego wody oraz na usługi wodne związane z poborem wody z rzeki R.. Do wniosku dołączył dokumenty określone w art. 407 ustawy Prawo wodne oraz opinię określająca odziaływanie stawu na działki sąsiednie. Dyrektor Zarządu Zlewni w B. P. decyzją z [...] lipca 2020 r., orzekł o legalizacji wykonanego, bez pozwolenia wodnoprawnego, urządzenia wodnego, w postaci stawu, na działce o nr ew. ew. [...], obręb W., G. J. (pkt I) oraz umorzeniu postępowania na wykonanie projektowanego uzbrojenia stawu, tj. ujęcia brzegowego - mnicha napływowego wody, mnicha spustowego wody oraz na usługi wodne związane z poborem wody z rzeki R. (pkt II). Jednocześnie organ ustalił opłatę legalizacyjną w kwocie [...]zł. W ocenie organu wykonane samowolnie urządzenie wolne spełnia wszystkie warunki umożliwiające jego legalizację i dalsze funkcjonowanie. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. i I. M., H. H. i B. D. wyrażając niezadowolenie z legalizacji spornego stawu. Podnieśli, że został on wykonany bez ich zgody i dlatego powinien zostać zlikwidowany. Ponadto zarzucili organom brak ustaleń dotyczących daty wykonania stawu oraz istnienia w miejscu inwestycji form ochrony przyrody utworzonych na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Po rozpoznaniu odwołania organ odwoławczy wydał powołaną na wstępie zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. wskazał, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Prawa wodnego jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza odpowiednio dokumenty, o których mowa w art. 407 ust. 2 oraz w art. 422. Taki też wniosek przez właściciela urządzenia wykonanego bez pozwolenia wodnoprawnego został złożony. Do wniosku oprócz, dokumentów o których mowa w art 407 ust. 7 wnioskodawca dołączył również opinię określającą oddziaływanie istniejącego stawu w stosunku do działek sąsiednich. Ponadto wykonując zalecenia organu odwoławczego została wykonana "Ekspertyza Hydrogeologiczna określająca odziaływanie istniejącego stawu zlokalizowanego na działce o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości W., gm. J. na warunki wodne na działkach sąsiednich". Wnioski zawarte w ww. ekspertyzie wskazują, że stosunki wodne na działkach nr [...] i [...] mają charakter naturalny. Funkcjonowanie stawu na działce [...] nie wpływa obecnie w żaden sposób na naturalne stosunki wodne na sąsiednich działkach. W związku z powyższym organ stwierdził, iż obecnie działania właściciela działki o nr ew. [...], polegające na utrzymywaniu stawu bez budowli piętrzących nie doprowadziły do zaburzenia stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich w myśl art. 29 ust. z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Organ odwoławczy stwierdził, że wnioski w niej zawarte są prawdziwe, sformułowane na podstawie dokonanych przez jej autora prac i obserwacji w terenie. Ustalenia wynikające z powyższej ekspertyzy, jak również z opinii dołączonej przez wnioskodawcę są spójne i opisują brak wpływu przedmiotowego stawu na działki sąsiednie. Ponadto sporna inwestycja spełnia wszystkie warunki art. 190 ust. 1 Prawa wodnego. Ponadto organ podał, że w wyniku przeprowadzonej analizy zapisów zawartych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły przyjętego Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1911), legalizacja stawu na działce [...] nie narusza ustaleń opisanych w tym dokumencie. Dla rzeki R. nie zostały zdiagnozowane obszary zagrożone powodzią w rozumieniu ustawy Prawo Wodne, tym samym nieobjęte są działaniami Planu zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza Wisły przyjętego ww. rozporządzeniem. Plan przeciwdziałania skutkom suszy na obszarze dorzeczy obecnie jest na etapie planistycznym. ponadto legalizacja przedmiotowego stawu nie narusza zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego G. J.. W obrębie działki nr [...] nie zostały ustanowione żadne formy ochrony przyrody. Zatem przesłanki do wydania decyzji o legalizacji urządzenia wodnego - stawu, zawarte w art. 190 ust. 1 Prawa wodnego zostały spełnione. W ocenie organu odwoławczego wniesione odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Przesłanki do wydania decyzji o legalizacji stawu na potrzeby prowadzenia hodowli ryb, zostały spełniane, wobec powyższego brak podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję złożyła H. H. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz niepełnym zgromadzeniu materiału dowodowego, a także niewłaściwej jego ocenie, a tym samym nieustalenie prawdy obiektywnej; - art. 190 ust. 1 pkt 7 w z w. z art. 187 ust. 1 ustawy Prawo wodne poprzez dokonanie legalizacji stawu w sytuacji gdy jego lokalizacja narusza wymagania dotyczące ochrony zdrowia ludzi oraz środowiska oraz stoi w sprzeczności z zasadą zrównoważonego rozwoju, koniecznością osiągnięcia dobrego stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, koniecznością osiągnięcia celów środowiskowych oraz potrzebną zachowania istniejącej rzeźby terenu i biologicznych stosunków w środowisku wodnym i ekosystemach zależnych od wód. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez odmowę legalizacji wykonanego samowolnie stawu. Zdaniem skarżącej na nieruchomościach sąsiednich wystąpiły już znaczne negatywne skutki spowodowane sporną inwestycją w postaci zalewania, co wpływa na utratę wartości tych nieruchomości oraz zmiany w ich ekosystemie. Istniejący staw nie tylko narusza wymagania dotyczące ochrony środowiska oraz zdrowia ludzi, ale także wpłynie negatywnie na istniejąca rzeźbę terenu oraz poprzez ingerencję na działki sąsiednie stoi w sprzeczności z zasadą zrównoważonego rozwoju. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Tytułem wstępu wskazać należy, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 25 maja 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Poza brakiem udziału stron w tym postępowaniu, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do zaskarżonych aktów lub czynności (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Dokonując kontroli w tak określonym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona. W niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki, uprawniające organ do wydania decyzji legalizującej urządzenie wodne (staw) wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Z mocy art. 190 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r., jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza odpowiednie dokumenty, o których mowa w art. 407 ust. 2 oraz art. 422. Oprócz tego, warunkiem legalizacji urządzenia wodnego jest jednoznaczne ustalenie przez organ, że jego lokalizacja nie narusza: 1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, 2) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym, 3) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy, 4) ustaleń programu ochrony wód morskich, 5) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, 6) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, 7) wymagań dotyczących ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków wynikających z przepisów odrębnych oraz jest zgodna z art. 187, tzn. uwzględnia zasadą zrównoważonego rozwoju, ochronę stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, nie narusza celów środowiskowych oraz potrzeb zachowania istniejącej rzeźby terenu i biologicznych stosunków w środowisku wodnym i ekosystemach lądowych zależnych od wód (art. 190 ust. 2 ustawy). Z powyższego wynika, że jednym z kluczowych dokumentów, koniecznym do złożenia w toku postępowania legalizacyjnego jest operat wodnoprawny, spełniający wymogi z art. 408 i art. 409 ustawy, gdyż to w oparciu o jego treść właściwy organ wydaje rozstrzygnięcie. Operat wodnoprawny jest bowiem narzędziem umożliwiającym w istocie podjęcie decyzji i dlatego musi zawierać cały dostępny materiał dowodowy wraz z dogłębną analizą wszystkich uwarunkowań prawnych, technicznych czy też środowiskowych i rozważać dane zagadnienie w sposób kompleksowy z uwzględnieniem wszystkich stron postępowania, tym bardziej, że jest sporządzany na zlecenie i w interesie zamawiającego - wnioskodawcy. Operat ten podlega ocenie z zachowaniem reguł dowodowych i z uwzględnieniem wszystkich dowodów złożonych w sprawie. Zdaniem Sądu, dokonana przez organy ocena tego dowodu była prawidłowa, a zarzuty strony skarżącej stanowią jedynie polemikę z tymi ustaleniami. Na uwagę zasługuje również to, że podstawą wydania spornej decyzji była nie tylko kompletną dokumentację niezbędną do przeprowadzenia postępowania, zgodnie z przepisem art. 407 ust. 2 i art. 422 ustawy Prawo wodne, lecz szereg innych dowodów przeprowadzonych przez organ celem jednoznacznego ustalenia wpływu funkcjonowania stanu na nieruchomości sąsiednie. Wbrew twierdzeniom skarżącej, zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a. W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, doprowadziło do ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, po tym jak organ podjął wszystkie niezbędne ku temu kroki, realizując wytyczne wynikające z zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej, a uzasadnienie decyzji spełnia ustawowe standardy, realizując zasadę przekonywania o trafności ustaleń organu. Mianowicie, jak wynika z akt sprawy została sporządzona opinia określającą oddziaływanie istniejącego stawu na działki sąsiednie nr [...] - opracowaną przez M. K., w której stwierdza się po przeanalizowaniu danych zebranych w trakcie pomiarów oraz prowadzonych obserwacji stabilizacji zwierciadła wód gruntowych i w piezometrach w stawie w okresie całego roku, że istniejący staw nie ma ujemnego oddziaływania na działki sąsiednie w tym na działkę nr [...] zlokalizowaną po zachodniej stronie i działkę nr [...] położoną po stronie wschodniej. Nadto na potrzeby postępowania została sporządzona przez biegłego hydrologa ekspertyza hydrogeologiczna określająca oddziaływanie istniejącego stawu na warunki wodne na działkach sąsiednich. Według tej opinii funkcjonowanie stawu nie wpływa obecnie na naturalne stosunki wodne na działkach sąsiednich. Przywołane opinie są jasne, nie zawierają sprzeczności, uwzględniają wszystkie istotne okoliczności sprawy oraz są należycie uzasadnione. Odnoszą się do wszystkich istotnych faktów prawotwórczych konstytuujących funkcjonowanie przedmiotowego urządzenia wodnego. Do odmiennych wniosków – zbieżnych ze stanowiskiem strony skarżącej - nie doprowadziły również wielokrotne prowadzone oględziny terenu oraz przeprowadzone rozprawy administracyjne. Z jednoznacznych ustaleń organu wynika, że ukształtowanie terenu działki skarżącej ze spadkiem w kierunku północno-wschodnim zapewnia spływ wód opadowych i roztopowych do rzeki, a funkcjonowanie stawu nie powoduje zaburzenia naturalnych stosunków wodnych na sąsiednich działkach, nie powoduje ani zalewania, ani podmokłości działek sąsiednich. Niebudzącym wątpliwości w świetle przedmiotowych opinii jest fakt, że stosunki wodne analizowanym obszarze kształtowane są nie przez funkcjonowanie stawu, lecz wyłącznie przez układ geologiczny, ukształtowanie terenu oraz warunki atmosferyczne (ilości opadów). Strona skarżące nie przedstawiła natomiast żadnych argumentów merytorycznych mogących podważyć prawdziwość tych twierdzeń. W związku z powyższym organ nie miał jakichkolwiek podstaw do wydania decyzji odmawiającej legalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego. Subiektywne obserwacje przedstawione w pismach i w trakcie wizji lokalnej przez stronę skarżącą nie poparte argumentami merytorycznymi nie mogą być podstawą do wydania decyzji zgodnej z jej żądaniem (likwidacja stawu). Dodania jednocześnie wymaga, że wykonane bez pozwolenia wodnoprawnego urządzenie wodne nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz wymagań art. 190 ust. 2 ustawy Prawo wodne, tj.: 1. ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły; 2. ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza Wisły; 3. wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. Dodatkowo inwestycja nie narusza ustaleń wynikających z art. 396 ust. 1 ustawy Prawo Wodne. W miejscu inwestycji nie występują żadne formy ochrony przyrody utworzone lub ustanowione na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Tym samym brak podstaw prawnych do ferowania podniesionych w skardze zarzutów. Jednocześnie wyjaśnić należy, że okoliczności przedstawiane przez skarżącą dotyczące np. zwiększenia populacji ślimaków, komarów oraz nieprzyjemnych zapachów odnoszą się w istocie do immisji pośrednich, regulowanych przez prawo cywilne. Zgodnie z art. 144 k.c. właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Jednakże występowanie takich immisji nie jest równoznaczne z naruszeniem przepisów analizowanego Prawa wodnego. Tym samym kwestia uciążliwości i obniżenia komfortu życia związanego z funkcjonowaniem stawu zaliczana może rodzić jedynie określone roszczenia cywilnoprawne, których ocena wykracza poza właściwość rozstrzygających w sprawie organów. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a.