II SA/Lu 76/07
WyrokWSA w Lublinie2007-03-02
Skład orzekający: Maciej Kierek, Joanna Cylc-Malec, Krystyna Sidor
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek uchylić decyzję przyznającą zasiłek stały, jeśli osoba niepełnosprawna uzyskała orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, który nie uprawnia do tego świadczenia, nawet jeśli orzeczenie to zostało zaskarżone do sądu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek uchylić decyzję przyznającą zasiłek stały, jeśli osoba niepełnosprawna uzyskała orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, który nie uprawnia do tego świadczenia, na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Fakt zaskarżenia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności do sądu nie ma wpływu na obowiązek organu do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały, ponieważ zmiana sytuacji osobistej strony (zmiana stopnia niepełnosprawności) stanowi przesłankę do uchylenia lub zmiany decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji uchylającą decyzję o przyznaniu M.G. zasiłku stałego. Organ I instancji uchylił decyzję przyznającą zasiłek, ponieważ M.G. został uznany za osobę o lekkim stopniu niepełnosprawności, co nie uprawnia do pobierania zasiłku stałego. M.G. wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu i nieprzeprowadzenie rozprawy. Skarżący kwestionował również podstawy uchylenia decyzji, wskazując na zaskarżenie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności do sądu okręgowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 marca 2007 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania M.G. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...]r., Nr [...]
Organ i instancji uchylił z dniem [...]r. decyzję własną z dnia [...]r., Nr [...] o przyznaniu M.G. zasiłku stałego z pomocy społecznej, ustalając jednocześnie wysokość zasiłku stałego za 23 dni sierpnia 2006r. na kwotę 310,13zł.
M.G. pobierał na podstawie decyzji z dnia [...]. zasiłek stały w kwocie 418zł.
Decyzją z dnia [...]. organ I instancji zmienił tę decyzję określając od dnia 1 sierpnia 2006r. wysokość zasiłku na kwotę 310,04zł.
M.G. odwołał się od tej decyzji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. uchyliło ją i przekazało sprawę organowi I instancji.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ I instancji ustalił, że na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...]., utrzymanego w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...]r. M.G. od dnia 23 sierpnia 2006r. do dnia 23 sierpnia 2009r. został uznany za osobę o lekkim stopniu niepełnosprawności.
Z uwagi na to, że taki stopień niepełnosprawności nie uprawnia do pobierania zasiłku stałego zasadne stało się uchylenie decyzji z dnia [...]. na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
Wysokość należnego zasiłku za 23 dni sierpnia organy wyliczyły zgodnie z art. 106 ust.3 cyt. ustawy.
Skargę do sądu administracyjnego wniósł M.G., domagając się uchylenia decyzji Kolegium, jak i poprzedzającej ją decyzji Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie.
Skarżący zarzucił w szczególności naruszenie przepisów postępowania (art. 9, 10, 75, a także 77 i 89§2 kpa) tj. nie zapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu, nie przeprowadzenie rozprawy i nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Zdaniem skarżącego organ I instancji nie miał podstaw uchylenia decyzji przyznającej mu zasiłek stały, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Skarżący podniósł, że orzeczenia Powiatowego i Wojewódzkiego Zespołów Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności stwierdzające od dnia 23 sierpnia 2006r. jego lekki stopień niepełnosprawności nie mają mocy prawnej, ponieważ zostały zaskarżone do Sądu Okręgowego IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Zdaniem skarżącego decyzja Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...]r., przyznająca mu zasiłek powinna być wydana na czas określony zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności tj. do 23 sierpnia 2006r. W tej sytuacji MCPR powinno wypłacać mu zasiłek stały i odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne do czasu wydania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego tj. do dnia [...]r.
Skarżący obawia się, że będzie musiał zwrócić pobrany zasiłek na podstawie art. 98 ustawy o pomocy społecznej, jeśli Sąd Okręgowy utrzyma w mocy orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Jej przedmiotem jest zasiłek stały, który przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.( art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., Nr 64, poz.593 ze zm.)
Przyznanie zasiłku stałego jest zatem uzależnione od tego czy wnioskodawca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo czy został zaliczony do I lub II grupy inwalidów lub legitymuje się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. (art. 6 cyt. ustawy).
W świetle obowiązujących przepisów decyzja przyznająca zasiłek stały nie musi wskazywać okresu obowiązywania pokrywającego się z okresem na jaki właściwy zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności stwierdził niepełnosprawność.
Przepis art. 106 ust. 5 ustawy nakazuje bowiem organowi uchylenie bądź zmianę takiej decyzji w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także gdy umożliwia mu zmianę lub uchylenie decyzji, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art.11, 12 i 107 ust.5 ustawy.
W każdym przypadku ustalenia przez organ, że zaistniała zmiana przepisów prawa, sytuacji dochodowej lub osobistej strony lub pobrano nienależne świadczenie organ ma obowiązek uchylić decyzję nawet na niekorzyść strony i wbrew jej woli.
Orzeczenie zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, iż zmienił się stopień niepełnosprawności oznacza zmianę sytuacji osobistej wnioskodawcy i na tej podstawie właściwy organ ma - w świetle powołanego przepisu- obowiązek uchylić dotychczasową decyzję.
Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie, w której zostało wydane orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...]. utrzymujące w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...]r. uznające okresowo skarżącego tj. od dnia 23 sierpnia 2006r. do 23 sierpnia 2009r. za osobę o lekkim stopniu niepełnosprawności.
Skoro w świetle obowiązujących przepisów lekki stopień niepełnosprawności nie daje podstaw do przyznania zasiłku stałego, to organ prawidłowo uchylił wcześniejszą decyzję i odmówił przyznania M.G. takiego zasiłku od dnia 23 sierpnia 2006r., wyliczając jednocześnie kwotę tego zasiłku za 23 dni sierpnia zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy.
Wbrew zarzutom skargi, dla podjęcia przez organ I instancji decyzji w trybie art. 106 ust. 5 nie ma znaczenia, że skarżący zakwestionował przed Sądem Okręgowym IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych powyższe orzeczenia Zespołów do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności.
Niezależnie od tego, już teraz skarżący może ubiegać się o inne, niż zasiłek stały świadczenia przewidziane w ustawie o pomocy społecznej.
Wbrew zarzutom skargi, organy zapewniły mu udział w postępowaniu, doręczano mu decyzje, a skarżący wnosił odwołania.
Niezasadny jest także zarzut nie przeprowadzenia przez organ II instancji rozprawy administracyjnej. Obowiązujące przepisy jako zasadę wprowadzają rozpatrywanie wniosków w postępowaniu administracyjnym na posiedzeniu niejawnym, a przeprowadzenie rozprawy przewidują tylko wówczas, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa (art.89§1kpa). W niniejszej sprawie nie było konieczności przeprowadzania rozprawy, dlatego zarzut skargi jest nieuzasadniony.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów obowiązującego prawa i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło