II SA/Lu 760/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie ochrony środowiska - w zakresie zażalenia skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2010r., sygn. akt II SA/Lu 760/09 o odrzuceniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2010r., sygn. akt II SA/Lu 760/09 o odmowie przyznania prawa pomocy p o s t a n a w i a uchylić - na podstawie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 lutego 2010r., sygn. akt II SA/Lu 760/09; odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. Skarżący W. Z. złożył w dniu 4 stycznia 2010r. wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W formularzu urzędowym PPF wnioskodawca wskazał, że wraz z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Na ich miesięczny dochód składają się ich emerytury w wysokości 1900,28 brutto zł i 948,16zł brutto, co daje łącznie kwotę 2848,44 zł brutto (ok. 2200- 2300 zł netto). Skarżący podał, że wraz z żoną posiadają mieszkanie o pow. 62,50 m2 oraz działkę gruntu rolnego o pow.1258 m2 , a także samochód osobowy marki Opel- Astra z 2002r. Wskazał, że na miesięczne wydatki rodziny składają się opłaty za: mieszkanie – ok.520zł, za telefon – ok.40 zł, za energię elektryczną - ok.70zł, za paliwo do samochodu – ok.100zł, za leki – 265, 12zł (grudzień 2009r.), a także koszty ubezpieczenia na życie – 123 zł (kwartalnie), ubezpieczenia samochodu OC – 279 zł ("ostatni okres") oraz koszty pobytu w sanatorium w październiku 2009r. – ok. 300zł. Z powyższego zestawienia wynika, że średnie miesięczne wydatki rodziny skarżącego wynoszą ok.1100zł.( w tym 1/3 z kwoty 123zł, 1/12 z kwoty 300zł i 1/6 z kwoty 279zł) Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2010r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, stwierdzając, że nie wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź by poniesienie pełnych kosztów postępowania mogło spowodować uszczerbek w kosztach utrzymania jego rodziny. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący ogólnie zakwestionował działalność "Urzędów", a uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy podniósł, że "walczy we wspólnej sprawie." Postanowieniem z dnia 5 lutego 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił sprzeciw, jako wniesiony po terminie. W piśmie z dnia 24 lutego 2010r. /które należało potraktować jako zażalenie na to postanowienie/ skarżący zakwestionował rozstrzygnięcie Sądu podnosząc, że zachował 7-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera uzasadnione podstawy. Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądu Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Słuszny jest zarzut skarżącego, iż w postanowieniu z dnia 5 lutego 2010r. błędnie ustalono, że wniósł on sprzeciw po upływie ustawowego 7-dniowego terminu. Jak bowiem wynika z akt sprawy postanowienie referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2010r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 stycznia 2010r. /potwierdzenie odbioru/, a więc wniesienie sprzeciwu w dniu 1 lutego 2010r. nastąpiło z zachowaniem wymaganego terminu. Nie zaistniały zatem ustawowe przesłanki do odrzucenia sprzeciwu. Badając natomiast sprzeciw merytorycznie stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem prawo pomocy nie może być skarżącemu przyznane. Przepis art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na jej wniosek, w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Instytucja prawa pomocy wprawdzie stanowi konstytucyjną gwarancję ochrony praw strony, to jednak ze względu na to, że jest wydatkowana ze środków Skarbu Państwa powinna być stosowana z dużą ostrożnością, w szczególnie trudnych sytuacjach. Stanowi ona bowiem odstępstwo od konstytucyjnej zasady równego ponoszenia danin publicznych, dlatego powinna obejmować wyłącznie wyjątkowe sytuacje tj. takie, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005r., FZ 478/04 niepubl.) W ocenie Sądu sytuacja materialna rodziny skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Kwota ok. 1100 – 1200 zł miesięcznie, jaka pozostaje jego rodzinie po uiszczeniu niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego jest wystarczająca do uiszczenia jednorazowo wpisu sądowego w wysokości 200zł, a także pozwala na ustanowienie we własnym zakresie – w razie potrzeby – profesjonalnego pełnomocnika, którego wynagrodzenie wynosi ok. 300 zł. Mając na uwadze, że skarżący wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, uzyskują stałe dochody i nie posiadają innych osób na utrzymaniu, należy stwierdzić, że ewentualne poniesienie dalszych kosztów postępowania, nie przekraczających jednak każdorazowo kwoty 100 zł nie spowoduje uszczerbku koniecznego utrzymania ich rodziny, dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może być uwzględniony. Z tych przyczyn, na podstawie art. 195 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 2 i § 3 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.