II SA/Lu 762/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Magdalena Kuca, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 29[...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień wdowy po kombatancie oddala skargę Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił Z. S. uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] organ ten podtrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...], a wyrokiem z dnia 27 listopada 2002r ( sygn. akt II SA/ Lu 918/01) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie oddalił skargę strony. W dniu 6 maja 2008r. Z. S. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i uznanie jej uprawnień jako "wdowy po mężu, który został wywieziony z Polski w wieku 14 lat na roboty przymusowe do Niemiec‘’, co potwierdza pismo z Międzynarodowego Biura Poszukiwań Zaginionych. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art.154 § 1 kpa oraz art.25 ust.2pkt.2 i art. 20 ust.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jedn. Dz.U z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zmianami ) odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] oraz decyzji z dnia [...]. Na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy organ postanowieniem z dnia [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że decyzja z dnia [...] została doręczona stronie w dniu 10 czerwca 2008r. co potwierdza zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art.127 § 3 kpa strona mogła złożyć w terminie 14 dni, jednak pismo stanowiące taki wniosek zostało nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 7 lipca 2008r., a więc z uchybieniem terminu. W tej sytuacji Z. S. pismem z dnia 2 sierpnia 2008r. nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 4 sierpnia 2008r. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie uprawnień po kombatancie i ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdziła, że chciała wysłać pismo z Międzynarodowego Biura Poszukiwań przetłumaczone na język polski przez biegłego tłumacza, jednak termin tłumaczenia nie z jej winy został znacznie przedłużony. Wysłanie tego pisma po tłumaczeniu mimo wszystko spowodowało uchybienie terminu. Uzupełniając wniosek w odpowiedzi na wezwanie organu do wskazania okoliczności uprawdopodobniających uchybienie terminu bez winy strony Z. S. wyjaśniła, że w dniu 30 kwietnia 2008r. doznała złamania ręki i do tej pory jest leczona w przychodni w K. Po doznanym urazie przez 2 tygodnie opiekował się nią syn, który jednak musiał wracać do pracy. Ponieważ wymagała opieki wyjechała do syna do miejscowości G. w woj. P., gdzie przebywała do 30 maja 2008r. W dniu 1 lipca 2008r. ponownie wyjechała do syna. Wyjeżdżając, dokumenty w sprawie wniosku przekazała M. R., polecając mu, aby po przetłumaczeniu pisma z Międzynarodowego Biura Poszukiwań odesłał go do Urzędu. Kiedy wróciła do domu w dniu 10 sierpnia 2008r. M. R. poinformował ją , że dokumenty wprawdzie przesłał, ale nastąpiło to z uchybieniem terminu, ponieważ tłumaczka nie mogła dokonać tłumaczenia w wymaganym czasie, natomiast nie chciał wysyłać dokumentu nie przetłumaczonego. To zdaniem strony przemawia za przywróceniem jej terminu do rozpoznania wniosku. Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ podkreślił, że stosownie do art. 58 § 1 i 2 kpa w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zdaniem organu za taką okoliczność nie można uznać złamania ręki, które miało miejsce w kwietniu 2008r, strona bowiem miała możliwość uwierzytelnienia podpisu z zachowaniem terminu. Podobnie organ ocenił opóźnienie tłumacza, które jego zdaniem nie stało na przeszkodzie do zachowania terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. S. ponownie zaznaczyła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i wniosła o przywrócenie jej uprawnień jako żonie po kombatancie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art.58 § 1 kpa przywrócenie terminu może nastąpić tylko wtedy, gdy strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swej winy. W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że brak winy strony w uchybieniu terminowi podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy procesowe( B. Adamiak i J. Borkowski - Kodeks Postępowania Administracyjnego – Komentarz Wydawnictwo C.H.BECK 2004 str.328 i nast. oraz podane tam orzecznictwo ). Skarżąca braku winy w uchybieniu terminu upatruje w opóźnieniu tłumaczenia pisma z Międzynarodowego Biura Poszukiwań Zaginionych oraz w skutkach kontuzji, jakiej doznała w kwietniu 2008r. Trafnie jednak organ stwierdził, że w warunkach sprawy żadna z tych okoliczności nie uzasadnia przyjęcia braku winy. Słusznie zauważono, że brak tłumaczenia w żaden sposób nie wpływał na zachowanie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dbałością o własne interesy nie można także uzasadnić powierzenia swoich spraw innej osobie, która miałaby dokonać za stronę odpowiednich czynności procesowych. Stanowisko organu nie budzi zastrzeżeń, skoro uchybienie w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem, narusza obiektywny miernik staranności i stanowi podstawę do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, skoro nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie ( por. postanowienie SN z dnia 23 listopada 2005r. II CZ 103/05 LEX nr 188555 ). Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że wbrew forsowanemu zarzutowi skarżąca nie była pozbawiona możliwości przedstawienia tłumaczenia wspomnianego pisma już w dacie biegu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Z treści wniosku o przywrócenie terminu oraz uzupełniającego pisma z dnia 23 sierpnia 2008r. wynika jednoznacznie, że u syna przebywała do 30 maja 2008r i ponownie od dnia 1 lipca 2008r. Tymczasem decyzja o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] i [...] została doręczona stronie w dniu 10 czerwca 2008r., a znajdujące się w aktach sprawy tłumaczenie przez tłumacza przysięgłego języka niemieckiego pisma Międzynarodowego Biura Poszukiwań Zaginionych z dnia 12 stycznia 2007r. zawiera datę 18 czerwca 2008r., co oznacza, że zostało sporządzone jeszcze przed upływem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Nie było również żadnych podstaw do doszukania się uzasadnienia dla braku winy w niedochowaniu terminu w chorobie skarżącej. W orzecznictwie przyjmuje się, że brak winy występuje w razie choroby strony lub jej pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób. Innymi słowy, choroba strony lub jej pełnomocnika, która nie uniemożliwia podjęcia działania choćby przy pomocy osób trzecich, nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2005 r., III CZ 79/05, niepubl.). Skarżąca w żadnym razie nie uprawdopodobniła, że uraz przedramienia jakiego nabawiła się 30 kwietnia 2008r. uniemożliwił jej zachowanie terminu. Z treści powołanych pism wynika natomiast w sposób nie budzący wątpliwości, że kontuzja ta nie spowodowała u skarżącej upośledzenia czynności ruchowych w stopniu uniemożliwiającym jakiekolwiek działanie, czego potwierdzeniem są jej podróże do syna. Skoro skarżąca nie przytoczyła argumentów mogących świadczyć o wadliwości oceny Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, według której choroba wykazana zaświadczeniem lekarskim oraz brak tłumaczenia pisma z Międzynarodowego Biura Poszukiwań Zaginionych nie uniemożliwiała jej złożenia w terminie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, postanowienie odmawiające przywrócenia terminu należało uznać za prawidłowe. Z tego względu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) skargę należało oddalić.