II SA/Lu 763/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi D. M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania D. M. G. od decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. wydanej z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup drugiego aparatu słuchowego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż pismem z dnia 1 czerwca 2010 r. D. G. zwrócił się m.in. o przyznanie mu zasiłku na zakup drugiego aparatu słuchowego. Z akt sprawy wynika , iż dochód strony wyniósł 247,47 zł i wynikał z posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni 1.1955 ha przeliczeniowych. Art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej stanowi, iż przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 194 zł. Kwota ta podniesiona została do 207 zł rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., Nr 127, poz. 1055). Stąd też dochód skarżącego ustalono na 247,47 zł (1.1955 ha x 207 zł). W dalszej części organ odwoławczy zacytował treść art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wymieniając rodzaje potrzeb bytowych, na które ma być przyznany zasiłek celowy. Ponadto, Kolegium podniosło, iż do oceny organów administracji należy czy w konkretnej sprawie przyznanie określonego świadczenia jest uzasadnione ze względu na okoliczności sprawy i mieści się w celach pomocy społecznej (art. 3 ust. 2 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Rozstrzygnięcie w tym zakresie zapada w ramach uznania administracyjnego wyrażonego przez konkretną decyzję administracyjną. Działając w ramach uznania organy nie podejmują decyzji w sposób dowolny, ale też prawo nie nakazuje im spełnienia każdego żądania obywatela. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Organ orzekający podniósł ponadto, że potrzeba zakupu przez D. G. drugiego aparatu słuchowego nie jest niezbędną potrzebą bytową. Strona pomimo niewątpliwych problemów ze słuchem (obustronny niedosłuch), które skutkują koniecznością posługiwania się aparatem słuchowym, nie ma szczególnych trudności w kontakcie z otoczeniem, co wynika z obserwacji pracownika socjalnego. Z opinii lekarskiej wynika, że obustronne protezowanie jest zalecane przede wszystkim u osób czynnych zawodowo. D. G. jest osobą nieaktywną zawodowo i drugi aparat, chociaż wskazany, nie jest mu w chwili obecnej niezbędny do właściwego funkcjonowania. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, pomoc społeczna jest instytucją, która powołana jest do wspierania osób potrzebujących w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, ale jej celem nie jest utrzymywanie na koszt podatnika osób i rodzin oraz zapewnianie wszystkich zgłaszanych przez nie potrzeb. Dlatego też Kolegium dostrzegając problemy zdrowotne strony, uznało, że zakup drugiego aparatu słuchowego nie jest niezbędną potrzebą bytową w rozumieniu art. 39 ust . 1 ustawy o pomocy społecznej. Organ orzekający podkreślił także, iż niniejsza decyzja nie uniemożliwia stronie występowania z kolejnymi wnioskami o udzielenie pomocy społecznej, a poza tym może ona wystąpić z wnioskiem o dofinansowanie zakupu aparatu ze środków PFRON. Na marginesie organ zauważa, że strona nie próbuje rozwiązać swojej trudnej sytuacji życiowej, co uwidacznia się w tym, że nie podejmuje prac społecznie użytecznych zlecanych jej przez właściwy powiatowy urząd pracy. Natomiast podnoszona przez skarżącego w piśmie z dnia 24 września 2010 r. okoliczność kwestionowania prawidłowości zaświadczenia lekarskiego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący podnosi, że decyzje są niezgodne z prawem , naruszają zasady współżycia społecznego. Ponadto "organy nie zwracają uwagi czy osoba trwale bezrobotna ma możliwość obrony, czy posiada środki na papier, aby godnie reprezentować swoją osobę". W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie organy administracji przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Z uwagi na to, że skarżący domagał się zasiłku celowego, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako " ustawa". Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy, powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z kolei art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) stanowią, że prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (art. 8 ust. 3 ustawy) wyniósł 247,47 zł. Na dochód ten składa się dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,955 ha przeliczeniowych w wysokości 247,47 zł miesięcznie, obliczony zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy i § 1 pkt 2 litera "e" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych. Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Dochód skarżącego obliczony zgodnie z przepisami ustawy nie przekroczył zatem kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, warunkującego przyznanie pomocy społecznej. Skarżący jest także osobą bezrobotną i niepełnosprawną w stopniu lekkim, spełnia więc kryteria przyznawania pomocy społecznej, określone w art. 7 ustaw. Podkreślenia wymaga fakt, że zasiłek celowy, w przeciwieństwie do zasiłku okresowego czy zasiłku stałego, o jakich mowa w art. 37 i 38 ustawy, jest świadczeniem uznaniowym. Organ administracji ma w tej sytuacji zapewniony pewien zakres swobody, co do oceny, czy wnioskodawcy spełniającemu kryterium dochodowe należy przyznać zasiłek celowy oraz – w przypadku uznania zasadności udzielenia tej formy pomocy – w jakiej wysokości to świadczenie ustalić. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza zatem załatwienie sprawy, zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Kontrola takiej decyzji dokonana przez sąd administracyjny sprowadza się do oceny, czy w toku wydawania decyzji organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W szczególności sąd kontroluje, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Organy administracji obu instancji orzekające w tej sprawie, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, uznając, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem zakup drugiego aparatu słuchowego. Organy administracji uwzględniły bowiem wskazane wyżej przepisy ustawy i przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego, rozważając wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji są wyczerpujące, szczegółowo przedstawiają przyczyny odmowy pomocy. Sąd w całości podzielił stanowisko Kolegium, iż zakup przez D. G. drugiego aparatu słuchowego nie jest niezbędną potrzebą bytową. Podkreślenia wymaga fakt, że pomimo obustronnego niedosłuchu skarżący nie ma problemów w kontakcie z otoczeniem, zaś z opinii lekarskiej wynika, że obustronne protezowanie jest zalecane przede wszystkim u osób czynnych zawodowo. Skarżący jest bezrobotny i drugi aparat, chociaż wskazany, nie jest niezbędny w celu prawidłowego funkcjonowania. Ponadto organy orzekające w niniejszej sprawie pouczyły skarżącego o możliwości ubiegania się o udzielenie pomocy, a także możliwości wystąpienia do PFRON o dofinansowanie zakupu aparatu. Jak wynika z dowodów zawartych w aktach administracyjnych skarżący jest objęty systematyczną pomocą Ośrodka Pomocy Społecznej w O., natomiast sam nie próbuje rozwiązać swojej trudnej sytuacji życiowej , co przejawia się tym, że nie podejmuje prac społecznie użytecznych zlecanych mu przez właściwy powiatowy urząd pracy. Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w skardze nie wykazał on by został pozbawiony "możliwości obrony" i uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Mając zatem na względzie wszystkie powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z e zm.).