II SA/Lu 764/08

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić E. S. przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, strona skarżąca w terminie do jego opłacenia złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona podała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, bardzo schorowaną, co uniemożliwia jej podjęcie pracy. Podniosła, że jest na całkowitym utrzymaniu rodziców. W dalszej części wniosku o prawo pomocy złożonego na urzędowym formularzu strona podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trojgiem dzieci (w tym jedno dziecko niepełnoletnie). Wykazała, że w skład jej majątku wchodzi działka o pow. [...] m2 wraz z domem z "[...]" o pow. [...] m2 i nowym budynkiem w stanie surowym ([...], [...] i [...]) oraz działka o pow. [...] m2 wraz z domem o pow. [...] m2 (wg. określenia strony "[...]"). Strona podała również, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. W dodatkowych informacjach o stanie majątkowym strona podniosła, ze względu na sprawy rodzinne nie korzysta z działki nr [...] przy ul. [...]. W rubryce dotyczącej dochodów strona podała, że ona oraz jej dzieci nie uzyskują żadnych dochodów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: W myśl art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej i rodzinnej strony. W związku z podanymi w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy informacjami dotyczącymi jej sytuacji finansowej (wskazanie na brak jakichkolwiek dochodów strony oraz dzieci pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, pozostawanie na całkowitym utrzymaniu rodziców), wyjaśnienia wymagała kwestia ustalenia wysokości dochodów rodziców utrzymujących stronę, źródeł utrzymania dzieci pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (strona nie wyjaśniła, czy jej dzieci również pozostają na utrzymaniu jej rodziców, czy też posiadają inne źródła utrzymania /np. alimenty, renta rodzinna, czy też inne środki/), jak również czy wobec wykazania braku jakichkolwiek dochodów strona korzysta z pomocy opieki społecznej. Strona nie wykazała również rodzaju i wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie i na leczenie. Ponadto strona podając w uzasadnieniu wniosku, że jest osobą bezrobotną oraz że stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy, nie wykazała, czy posiada orzeczenie lekarskie ustalające stopień niepełnosprawności strony, czy też uznające ją za osobę niezdolną do pracy. Wyjaśnienia wymagała również kwestia sytuacji rodzinnej strony, bowiem na tle pisma uczestnika postępowania Z. T. z dnia [...] skierowanego do Wydziału Architektury Budownictwa i Urbanistyki w L. (znajdującym się w aktach administracyjnych [...]) powstały wątpliwości czy strona pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dziećmi (autor pisma podnosi, że strona zamieszkuje w L. przy ul. [...], natomiast jej dzieci mieszkają w nowym budynku przy ul. [...] w L.). W związku z powyższym, pismem z dnia 10 grudnia 2008r. wezwano stronę do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania. Z potwierdzenia odbioru wynika, iż wezwanie powyższe zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 17 grudnia 2008r., co strona potwierdziła własnoręcznym podpisem. Pomimo doręczenia wezwania, strona nie nadesłała żądanych w wezwaniu z dnia 10 grudnia 2008r. dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń (notatka urzędowa Kierownika Wydziału II z dnia 8 stycznia 2009r.). W tym miejscu podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 ustawy p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej szeroko pojętej sytuacji materialnej i rodzinnej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. Stwierdzić należy, że strona nie wykonując wezwania z dnia 10 grudnia 2008r. do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń uniemożliwiła wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących jej sytuacji finansowej (w szczególności dotyczących wysokości dochodów rodziców na utrzymaniu których pozostaje oraz źródeł finansowania utrzymania jej dzieci jak również rodzaju i wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie i leczenie), zdrowotnej (w zakresie posiadania orzeczenia lekarskiego o niezdolności do pracy bądź o stopniu niepełnosprawności) i rodzinnej (odnośnie osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym i pozostających na jej utrzymaniu), a w z związku z tym ustalenie, jakie są jej realne możliwości finansowe. Tym samym strona skarżąca nie wykazała, że zaistniały przesłanki przyznania prawa pomocy określone art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a., tj. że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak jest zatem podstaw do uznania, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 należało orzec jak w sentencji.