II SA/Lu 768/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-09-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej, która jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy ustawy, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe, gdyż skarżąca korzystała z ustawowego zwolnienia na mocy art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku ze sprawą dotyczącą świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jednocześnie, na podstawie art. 262 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, uznając, że jej sytuacja majątkowa (dochód 950 zł, alimenty 650 zł, utrzymanie dwóch małoletnich dzieci) uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca K. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata), wskazując na niskie dochody (950 zł stażu, 650 zł alimentów) i utrzymywanie dwojga dzieci. Sąd stwierdził, że skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Następnie rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata, uznając, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie pomocy w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka . POSTANOWIENIE Skarżąca K. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwojgiem niepełnoletnich dzieci, z którymi utrzymuje się z wynagrodzenia za staż pracowniczy w wysokości 950 zł miesięcznie oraz alimentów płaconych na dzieci w łącznej kwocie 650 złotych miesięcznie. Ponadto wskazała, iż nie posiada żadnego majątku ani oszczędności pozwalających jej pokryć koszty sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarżąca K. G. jest w niniejszej sprawie zwolniona z obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych. Wynika to wprost z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej jako p.p.s.a., zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Powyższe oznacza, iż skarżący w niniejszym postępowaniu toczącym się w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych należało umorzyć jako bezprzedmiotowe w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań, a mianowicie ustanowienie adwokata. W myśl art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, to jest poprzez ustanowienie adwokata, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analizując kondycję majątkową skarżącej, w kontekście przywołanej wyżej regulacji Sąd uznał, iż jest ona osobą, której wniosek zasługiwał w tym zakresie na uwzględnienie. Do konkluzji tej prowadzi przede wszystkim wysokość miesięcznych dochodów strony, liczba osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wysokość miesięcznych kosztów jego utrzymania. Już bowiem w drodze zwykłej obserwacji można wyprowadzić wniosek, że utrzymanie za kwotę około 1.600 zł miesięcznie trzech (w tym dwóch małoletnich) osób, nie pozwala na wygenerowanie środków w celu opłacenia zawodowego pełnomocnika. Mając na względzie powyższe Sąd, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowił dla strony adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło