II SA/Lu 769/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody na rzecz R. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. . Zaskarżonym do sądu postanowieniem z [...] r. Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez R. K. (dalej jako: skarżący) na postanowienie Starosty [...] z [...] r., odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z [...] r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Stan sprawy przedstawia się następująco: Postanowieniem z [...] r. Starosta Z., po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z [...] r. w przedmiocie pozwolenia na budowę w zakresie przebudowy stacji transformatorowych, linii napowietrznej i sieci niskiego napięcia. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] r. Wojewoda stwierdził, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru odpisu postanowienia z [...] r. wynika, iż zostało ono odebrane przez dorosłego domownika w dniu [...] r. Termin na wniesienie zażalenia upłynął z dniem [...] r. Zażalenie na postanowienie zostało nadane w [...] za pośrednictwem operatora pocztowego Post[...]. Organ ustalił, że na kopercie znajduje się numer przesyłki, ale nie ma daty jej nadania. Na podstawie śledzenia przesyłki stwierdził, że dla korespondencji o wskazanym numerze pierwsze adnotacje pochodzą z dnia [...] r. W związku z powyższym Wojewoda ocenił, że przesyłka została nadana w dniu [...] r., zatem zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W skardze do sądu administracyjnego na postanowienie Wojewody R. K. zarzucił naruszenie: (1) art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że nadanie przez skarżącego odwołania od decyzji w zagranicznej placówce pocztowej nie jest równoznaczne w wniesieniem pisma w terminie, pomimo iż taka interpretacja przepisów obowiązującego prawa (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.) zamyka skarżącemu możliwość dochodzenia praw na drodze sądowej; (2) art. 57 § 5 ust. 2 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sytuacji gdy art. 57 § 5 ust. 2 k.p.a. jest niezgodny z przepisami wspólnotowymi, w tym z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz rozporządzeniem nr (...) Parlamentu i Rady z (...) listopada 2007 r. [brzmienie dosłowne ze skargi], w zakresie, w jakim nakłada obowiązek oddania pisma w polskiej placówce pocztowej, a nie nadanie go w dowolnej placówce pocztowej w UE; (3) zakazu dyskryminacji ze względu na przynależność państwową wyrażonego w art. 18 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 2 pkt 13 dyrektywy (...) Parlamentu Europejskiego i Rady z (...) grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług, [brzmienie dosłowne ze skargi], poprzez brak zastosowania tych przepisów wbrew zasadzie pierwszeństwa prawa unijnego oraz zasadzie bezpośredniości i brak przyjęcia, że nadanie przesyłki pocztowej w zagranicznym urzędzie pocztowym powoduje zgodnie z prawem unijnym zachowanie wyznaczonego terminu; (4) art. 7 w zw. z art. 8 i 57 § 5 pkt 2 k.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie pojawiających się w sprawie wątpliwości na korzyść strony i nieprzyjęcie w świetle zgromadzonego materiału, że odwołanie zostało złożone w terminie; (5) art. 9 k.p.a., poprzez brak udzielenia skarżącemu jako stronie zamieszkującej na terenie [...] niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w przedmiocie warunków skutecznego wniesienia przez niego odwołania, przez co dopuszczenie i doprowadzenie do sytuacji powodującej zaistnienie szkody po stronie skarżącej, podczas gdy nie powinna ona jej ponosić. Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Do skargi dołączył dokumentację dotyczącą przesyłki nadanej przez niego do Starosty, w języku niderlandzkim wraz z tłumaczeniem na język polski. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o oddalenie skargi jako bezpodstawnej. W uzasadnieniu wskazał, że do skargi dołączono nowe dowody, a zgromadzony w dacie wydania postanowienia materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, że zażalenie zostało wniesione w dniu [...] r. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością jego uchylenia. Należy przy tym zauważyć, że większość zarzutów skargi jest niezasadna, tym niemniej jednak sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), lecz ma dokonać kompleksowej oceny legalności zaskarżonego aktu. Wbrew argumentom skargi organ nie naruszył art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w powiązaniu z przepisami Konstytucji gwarantującymi dostęp do drogi sądowej (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP) oraz przepisami prawa unijnego, dotyczącymi rynku usług pocztowych (nota bene w skardze nie podano nazw aktów prawnych prawa unijnego, których naruszenia dopatruje się skarżący). Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z aktualnie obowiązującym brzmieniem art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. W związku z takim brzmieniem przepisu chybione jest twierdzenie o jego sprzeczności z prawem unijnym (w tym z rozporządzeniem nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczącym doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych ("doręczanie dokumentów") oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000 oraz z dyrektywą 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług). Przywołany przepis prawa krajowego w pełni odzwierciedla standard unijny wynikający z wymienionych regulacji. Co istotne, Wojewoda nie kwestionował możliwości nadania zażalenia w dowolnej placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Nie twierdził również, że pismo zostałoby nadane w terminie tylko wówczas, gdyby zostało przekazane polskiemu operatorowi pocztowemu w terminie właściwym do wniesienia środka zaskarżenia. Wątpliwości Sądu, nie budzi również fakt, że Post[...] jest operatorem pocztowym spełniającym kryteria art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. Nie kwestionował tego również Wojewoda. Zgodnie z dokumentacją złożoną przez skarżonego przy skardze, do transportu spornej przesyłki miały zastosowanie "ogólne warunki świadczenia powszechnych usług pocztowych w zakresie, w jakim dotyczą świadczenia powszechnych usług pocztowych na podstawie Ustawy o poczcie" (oryginał – k. 8, tłumaczenie – k. 10). Nie było także sporne to, że termin na wniesienie zażalenia będzie zachowany, jeżeli w wyżej wymienionej placówce przesyłka zostanie nadana najpóźniej w ostatnim dniu terminu i irrelewantny w tym zakresie jest czas przekazania jej polskiemu operatorowi pocztowemu. Ubocznie należy zauważyć, że gdyby taka była interpretacja organu, to za datę nadania przesyłki przyjąłby dzień [...] r., nie zaś [...] r. (k. 10 akt organu administracyjnego). Chybiony był także zarzut skarżącego w zakresie braku prawidłowego pouczenia. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przesyłki były doręczane skarżącemu na adres w Polsce, zgodnie ze wskazanym przez niego adresem do korespondencji. Po drugie zaś należy zauważyć, że u podstaw powyższych twierdzeń skarżącego legła błędna interpretacja przepisów. Należy zatem jeszcze raz wskazać, że nadanie w terminie siedmiu dni zażalenia m.in. w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej świadczyło o zachowaniu terminu, bez względu na to, kiedy pismo zostało przekazane polskiemu operatorowi pocztowemu. Odmienna treść pouczenia byłaby błędna. W ocenie Sądu nietrafiony był również zarzut skargi odnoszący się naruszenie art. 7 w zw. z art. 9 i art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. W sprawie nie istniały żadne wątpliwości co do interpretacji przepisów, zatem zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony (art. 7a k.p.a.) w ogóle nie miała zastosowania. W sprawie nie miała również zastosowania zasada rozstrzygania na korzyść strony wątpliwości co do stanu faktycznego (art. 81a k.p.a.), gdyż w istocie w sprawie nie było takich wątpliwości, które trzeba byłoby rozstrzygać w oparciu o tą zasadę. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymagało jedynie podjęcia pewnych czynności przez Wojewodę, których zaniechanie spowodowało błędne ustalenia faktyczne kluczowe dla rozstrzygnięcia, o czym będzie mowa w dalszych wywodach uzasadnienia. Istotą sporu w sprawie jest to, kiedy przesyłka została nadana w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, tj. w [...], w placówce spółki Post[...]. Wojewoda błędnie wywiódł, że przesyłka została nadana w dniu [...] r. opierając się na wydruku śledzenia przesyłki, z którego wynika, że pierwsza adnotacja co do przesyłki pojawiła się tego właśnie dnia. Wskazane przez Wojewodę w uzasadnieniu postanowienia adnotacje dotyczące przesyłki pochodzą z jednej daty, a dwie z nich wprost odnoszą się do przyjęcia jej w sortowni ("sorting center"). Wydruk śledzenia przesyłki o takiej treści nie może świadczyć, że pismo zostało nadane w dniu [...] r. Należało mieć na uwadze, że przesyłka trafiła do sortowni w nocy (w dniu [...] r., godz. 2.56), co powinno wywołać uzasadnione wątpliwości, czy jest to również data jej nadania. W związku z powyższymi rozważaniami, stwierdzenie, że strona nie zachowała terminu do wniesienia zażalenia było przedwczesne. Wojewoda powinien bowiem wezwać skarżącego do wykazania nadania przesyłki w terminie. W rozpoznawanej sprawie wątpliwości co do daty nadania przesyłki nie powstały z winy organu, ani z winy strony, bowiem żaden z tych podmiotów nie ma wpływu na sposób funkcjonowania Post[...] tj. nieumieszczenie stempla pocztowego na kopercie, pozwalające na precyzyjne ustalenie daty nadania przesyłki już w oparciu o samą kopertę. Kwestia ta jest jednak całkowicie bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, gdyż ustalenie daty nadania przesyłki pocztowej jest możliwe w oparciu o inne wiarygodne źródła. Dokumentacja dotycząca przesyłki, dołączona przez skarżącego do skargi wraz z tłumaczeniem na język polski, nie pozostawia wątpliwości, że zażalenie zostało nadane z zachowaniem terminu w dniu [...] r. Świadczy o tym adnotacja z tego dnia (z godz. 12.04): "przesyłka odebrana przez Post[...]" (wydruk śledzenia przesyłki, oryginał – k. 7, tłumaczenie – k. 9). W tej sytuacji Wojewoda błędnie ustalił fakty mające kluczowe znaczenie w sprawie, a tym samym błędnie uznał, że zażalenie zostało wniesione przez skarżącego z uchybieniem terminu. Wojewoda naruszył zatem przepisy postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.) w stopniu mającym niewątpliwie decydujący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Z uwagi na stricte procesowy charakter zaskarżonego postanowienia, w ramach wytycznych co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.) należy jedynie wskazać, że obowiązkiem Wojewody po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku będzie rozpoznanie zażalenia wniesionego przez skarżącego od postanowienia Starosty [...] z [...] r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania objął uiszczony wpis od skargi (100 zł), skarżący nie wykazał, aby poniósł inne koszty postępowania podlegające zwrotowi.