II SA/Lu 769/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2024 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę. Zaskarżoną przez A. B. (dalej jako: skarżący) do Sądu decyzją L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: LWINB lub organ) z dnia [...] września 2024 r. znak: [...] utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. (dalej jako: PINB) z dnia [...] czerwca 2024 r. znak: [...] zatwierdzającą właścicielce – L. K. – projekt budowlany zamienny budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej wraz z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., c.o. i elektryczną, WLZ oraz zagospodarowaniem terenu na działce o nr ewid. [...] (obr. 42, ark 12) przy ul. [...] w L.. Kategoria obiektu I – budynek mieszkalny jednorodzinny. Projekt budowlany zamienny opracowany przez: mgr inż. R. W., upr. Bud. nr [...] w specjalności architektonicznej, członek izby samorządu budowlanego nr [...] Na podstawie powyższych orzeczeń nałożono również obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Należy wyjaśnić, że postępowanie w sprawie istotnego odstąpienia od decyzji o pozwoleniu na budowę i projektu budowlanego dotyczące budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego przy ul. [...] w L. prowadzone było od maja 2019 r. Decyzją z dnia 20 stycznia 2020 r. znak: [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakazano właścicielce ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego - L. K.: 1. sporządzenie i przedstawienie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego miasta L., w terminie do dnia 29 maja 2020 r., czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w L., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz uwzględniającego obowiązek wykonania czynności lub robót budowlanych określonych w pkt 2 decyzji, przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian, 2. wykonanie w budynku, o którym mowa w pkt 1, w terminie do 31 lipca 202'0 r., niżej wymienionych czynności i robót budowlanych mających na celu doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, polegających na: a. wykonaniu odprowadzenia wód opadowych pochodzących z części północnej dachu budynku przy ul. [...] w taki sposób, aby rury spustowe skierować na własny teren nieutwardzony lub do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych, b. zamontowaniu rynny i rur spustowych zadaszenia balkonu I piętra (od strony ul. [...]), w celu odprowadzenia wód opadowych na teren nieutwardzony własnej działki, c. zamontowaniu na balkonie parteru w/w budynku od strony ul. [...] brakującej balustrady, d. zamontowaniu balustrady na schodach zewnętrznych od strony ul. [...] (po prawej stronie schodów), e. usunięciu połączenia zadaszenia balkonu I pietra budynku przy ul. [...] ze ścianą zewnętrzną budynku przy ul. [...] w L., f. usunięciu połączenia balustrad balkonów budynku przy ul. [...] ze ścianą zewnętrzną budynku przy ul. [...] w L.. Roboty wymienione w pkt 2 należało prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności i przynależnej do właściwej izby samorządu zawodowego. Decyzja powyższa była kontrolowana w postępowaniu odwoławczym oraz sądowoadministracyjnym. Tut. Sąd wyrokiem z dnia 24 września 2020 r. sygn. akt II SA/Lu 292/20 oddalił skargę – nie złożono skargi kasacyjnej. Wynikiem powyższego postępowania jest kolejne postępowanie zakończone zaskarżonymi obecnie do tut. Sądu decyzjami PINB z dnia 19 czerwca 2024 r. oraz LWINB z dnia 6 września 2024 r. W sprawie zastosowanie miały przepisy Prawa budowlanego obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Zgodnie bowiem z treścią art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471): Do spraw uregulowanych ustawą zmienioną w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienionej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 27 maja 2019 r. oraz nie zostało zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ww. ustawy, tj. do dnia 19 września 2020 r. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi w szczególności przepis art. 51 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ww. nowelizacji, dalej jako pr. bud.). Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Stosownie do art. 51 ust. 4 pr. bud. 4. po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Organy nadzoru budowlanego po sporządzeniu i złożeniu przez L. K. projektu budowlanego zamiennego stwierdziły, że jest on kompletny, został opracowany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz zawiera stosowne oświadczenia projektantów o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Organy podniosły także, że projekt zagospodarowania działki jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego oraz uwzględnia obowiązek wykonania czynności i robót budowlanych w przedmiotowym budynku mających na celu doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem nakazanych w pkt 2 decyzji PINB z dnia 20 stycznia 2020 r. wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud. LWINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 51 pr. bud. po wydaniu decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3, organ może wydać wyłącznie decyzję legalizującą inwestycję, przewidzianą w art. 51 ust. 4, bądź odmawiającą jej legalizacji - przewidzianą w art. 51 ust. 5 tejże ustawy. Ustawodawca nie przewidział przy wydawaniu tych decyzji możliwości nałożenia na inwestora jakichkolwiek nowych obowiązków zmierzających do zalegalizowania inwestycji. Zatem wszelkie kwestie dotyczące istotności odstępstw od projektu oraz możliwości ich legalizacji winny być przez organ rozważone na etapie wydawania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud., co organ I instancji uczynił. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego braku wszechstronnej analizy złożonego przez panią L. K. projektu zamiennego, w szczególności w części dotyczącej zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej, stwierdzono, wbrew stanowisku skarżącego, iż organ I instancji dokonał dogłębnej analizy dostarczonego przez L. K. projektu budowlanego zamiennego. Ponadto jak wynika z akt sprawy PINB wydał dwa postanowienia zobowiązujące inwestorkę do usunięcia braków w dostarczonym projekcie zamiennym. Odnośnie legalności podłączenia kanalizacji zewnętrznej z budynku mieszkalnego przy ul. [...] do studzienki kanalizacyjnej znajdującej się na posesji przy ul. [...], PINB wystąpił do MPWiK w L. o przekazanie informacji dotyczącej podłączenia budynku mieszkalnego przy ul. [...] w L. do sieci kanalizacyjnej. Z pisma MPWiK w L. Sp. z o.o. z dnia [...] października 2023 r. znak: [...] (k. 602 w aktach I instancji) wynika, że zasilenie w wodę i odprowadzenie ścieków sanitarnych z posesji przy ul. [...] w L. odbywa się poprzez wspólne przyłącza wod. - kan.: • przyłącze wodociągowe zlokalizowane jest na terenie posesji nr [...] i obsługuje także posesję nr [...], • przyłącze kanalizacji sanitarnej zlokalizowane jest na terenie posesji nr [...] i obsługuje także posesję nr [...]. W aktach sprawy znajduje się także pismo [...] w L. Sp. z o.o. z dnia 30 sierpnia 2017 r. znak: [...] (k. 618 w aktach I instancji), z którego wynika, że zarówno przyłącze wodociągowe (znajdujące się na terenie działki o nr ewid. [...]), jak i przyłącze kanalizacji sanitarnej (znajdujące się na działce o nr ewid.[...]), obsługują wspólnie budynki przy ul. [...] i [...] w L.. Z ww. pisma wynika też, że inwestorami wymienionych przyłączy byli wspólnie odbiorcy o nazwiskach [...], co wynika z protokołu odbioru podłączenia kanału sanitarnego do posesji nr [...] przy ul. [...] w L. z dnia 10 września 1976 r. (k. 617 w aktach I instancji) oraz protokołu odbioru podłączenia wodociągowego do posesji nr [...] przy ul. [...] w L. z dnia 10 września 1976 r. (k. 616 w aktach I instancji) oraz z pisma [...] Sp. z o.o. z dnia 18 października 2017 r. znak: [...] (k. 602 w aktach I instancji). Wyjaśniono, że ww. protokół odbioru podłączenia kanału sanitarnego do posesji przy ul. [...] nr [...] w L. z dnia 10 września 1976 r. oraz inwentaryzacja wod.-kan. ul. [...] (k. 615 w aktach I instancji) wskazuje na podłączenie instalacji kanalizacyjnej zewnętrznej na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] nr [...] w L. do studzienki rewizyjnej na działce o nr ewid.[...] przy ul. [...] w L.. Organy nadzoru uznały, że ówczesna właścicielka posesji przy ul. [...] nr [...] w L. A. K., która była inwestorem przedmiotowego budynku mieszkalnego, w okresie wykonywania instalacji zewnętrznej kanalizacji sanitarnej do swojego budynku posiadała zgodę na podłączenie tej instalacji do przyłącza kanalizacyjnego znajdującego się na posesji przy ul. [...], zatem przedmiotowe podłączenie instalacji kanalizacyjnej zewnętrznej istnieje legalnie. Ponadto zdaniem organu odwoławczego słuszne jest wyjaśnienie organu I instancji, zawarte w zaskarżonej decyzji, iż w powyższej sytuacji spory w zakresie prawa własności dotyczące instalacji zewnętrznej podziemnej kanalizacji sanitarnej czy rozliczenia kosztów studzienki rewizyjnej mogą być jedynie rozstrzygane w postępowaniu cywilnym a nie administracyjnym, na podstawie Kodeksu cywilnego przez sądy powszechne W skardze do sądu administracyjnego z dnia 17 września 2024 r. A. B. zarzucił decyzji naruszenie: art. 107, art. 106, art.7, art.8, art.9, art.75, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niezbadanie i nieustalenie wszystkich okoliczności, a w szczególności braku w przedłożonej dokumentacji projektowej dowodów potwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością sąsiedzką. Zaniechanie wszechstronnej analizy złożonych do akt sprawy dokumentów dotyczących zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej w tym inwentaryzacji wod-kan. miało, zdaniem skarżącego, istotny wpływ na wynik sprawy bowiem w konsekwencji doprowadziło do oparcia rozstrzygnięcia przez organ na stanie faktycznym niezgodnym z rzeczywistością i ze stanem prawnym, jak również wpłynęły na sporządzenie niewłaściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że powyższa decyzja legitymizuje (nadaje moc prawną) do dysponowania naszą częścią nieruchomości wbrew naszej woli i zgody, a urzędy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do wydawania takich decyzji. Skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie prowadzonego postępowania w szczególności całego zamierzenia budowlanego wraz z dołączoną dokumentacją dotyczącego zewnętrznej instalacji kanalizacyjnej od budynku mieszkalnego na działce [...] przy ul. [...] w L. do studzienki kanalizacyjnej znajdującej się na nieruchomości sąsiedniej działka nr [...] ul. [...]. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zastosowanie art. 105 kpa w sytuacji, gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, uwzględniające wszystkie okoliczności faktyczne podnoszone przez skarżącego, prowadzą do wniosku, iż prowadzone postępowanie w niniejszej sprawie tj. zgodnie z art.285 k.c. korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającej treści służebności gruntowej na podstawie braku oświadczenia złożonego bez formy aktu notarialnego jest posiadaniem służebności w złej wierze - jest bezprzedmiotowe. W skardze zawarto także wniosek o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny oraz argumenty świadczące, zdaniem skarżącego, o zasadności złożonego środka zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę LWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem tut. Sądu zaskarżona decyzja WINB w L. jest zgodna z prawem. Sąd podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego, co do zgodności z przepisami budowlanymi w tym przepisami techniczno-budowlanymi projektu budowlanego zamiennego sporządzonego w wykonaniu nałożonego na właścicielkę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w L. obowiązku przez organy nadzoru budowlanego. Projekt zamienny przygotowany został przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane - mgr inż. R. W.. W projekcie tym zawarto wszelkie stosowne oświadczenia, w tym odnoszące się do konstrukcji budynku, wewnętrznych instalacji: wod.-kan., c.w.u., c.o. oraz instalacji elektrycznej. Częścią projektu budowalnego zamiennego były również szczegółowy projekt wewnętrznych instalacji, w tym spornej instalacji wodno-kanalizacyjnej. Nie ma wątpliwości, że projekt zagospodarowania działki jest zgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Projektowane prace budowlane, które po ich wykonaniu będą objęte jeszcze postępowaniem sprawdzającym w ramach obowiązku uzyskania zgodny na użytkowanie pozwolą na doprowadzenie budynku mieszkalnego przy ul. [...] do standardów związanych z odprowadzeniem wód opadowych na własny teren, zamontowaniem balustrad na schodach i balkonach, likwidacją zadaszenia nad balkonem I piętra budynku. Należy również zauważyć, że w ramach decyzji, która wyznaczyła zakres sporządzonego projektu budowlanego zamiennego – decyzja PINB z [...] stycznia 2020 r. nakładająca obowiązek sporządzenia tego projektu oraz wykonania prac i czynności odnośnie budynku przy ul. [...] – nie nałożono żadnych szczegółowych obowiązków odnoszących się do zewnętrznej instalacji sanitarnej. W zakresie podstawowego zarzutu skargi złożonej przez A. B., co do braku posiadania przez L. K. tytułu prawnego do dysponowania jego nieruchomością (działka nr ewid.[...] przy ul. [...] w L.), na której znajduje się przyłącze kanalizacyjne, to należy uznać ten zarzut za niezasadny. Sąd w tym zakresie podziela ustalenia i stanowisko organów administracji obu instancji. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika bowiem, że budynek przy ul. [...] posiada legalne przyłącze wodno-kanalizacyjne. Świadczą o tym następujące okoliczności: 1. Obowiązek doprowadzenia tego przyłącza do stanu zgodnego z prawem nie wynika, z decyzji organów nadzoru nakładających obowiązek wykonania projektu budowlanego zamiennego wraz z pracami budowlanymi – decyzja PINB z 20 stycznia 2020 r. oraz decyzja WINB z 9 marca 2020 r. (decyzja ostateczna i prawomocna) 2. Organy ustaliły na podstawie dokumentów, że inwestorami przyłączy wodno-kanalizacyjnych byli poprzednicy prawni właścicieli nieruchomości przy ul. [...] i ul. [...] – A. K. oraz H. B.. W aktach znajdują się protokoły odbioru podłączenia kanału sanitarnego z dnia 10 września 1976 r. oraz z tego samego dnia protokół podłączenia wodociągowego. Ponadto organy dysponowały rysunkiem z inwentaryzacji wod-kan., na którym wskazano, że inwestorami są K. i B.. Organy dysponowały również decyzją z 12 maja 1977 r. wydaną z up. Prezydenta Miasta L. w sprawie nałożenia na A. K. opłaty za koszty budowy sieci kanalizacyjnej przy ul. [...], z której wynika, że obowiązek pokrycia części tych kosztów powstał z dniem podłączenia do urządzenia komunalnego. Z akt wynika również, że opłata ta została uiszczona. (k.611-614 akt org. I inst.) 3. Należy również podkreślić, że obowiązek posiadania przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane został nałożony na podstawie nowelizacji ustawy prawo budowlane z 2003 r. (art. 32 ust. 4 pkt 2) trudno więc zakładać, aby przy uzyskiwaniu pozwolenia na budowę w latach ’70 inwestor posiadał takie oświadczenie. W poprzednio obowiązujących przepisach inwestor musiał wykazać, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dokumentacja dotycząca przyłączy wodno-kanalizacyjnych zgromadzona przez organy pozwala na przyjęcie, że inwestor przystępując do użytkowania budynku przy ul. [...] dysponował zgodną na dokonanie zewnętrznego przyłącza kanalizacyjnego. 4. Dodatkowo należy wskazać, że obowiązek przechowywania dokumentacji budowlanej został nałożony na organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz inwestorów dopiero od 1995 r. (wraz z wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, art. 63) dlatego też nie ma podstaw do wymagania, aby obecnie całość dokumentacji związanej z pozwoleniem na budowę budynku przy ul. [...] była w dyspozycji organów lub właściciela tego budynku. W aktach znajduje się jednak decyzja o pozwoleniu na budowę wymagająca zatwierdzenia projektu wydana z up. Prezydenta Miasta L. z dnia 3 maja 1974 r. obejmująca budynek mieszkalny/środkowy segment szeregowca/ według zatwierdzonego projektu z dnia 19 kwietnia 1974 r., położonego przy ul. [...] w L. wraz z dokumentacją techniczną. (k. 30-40 akt org. I inst.). W aktach zgromadzonych w sprawie znajduje się również kopia zawiadomienia o przyjęciu zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego przez Urząd Miasta L. z dnia 15 października 1976 r. (k. 21 akt org. I inst.). Podsumowując obecnie, w ramach postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, okoliczność prawidłowego wykonania zewnętrznego przyłącza kanalizacyjnego nie budzi zastrzeżeń. Sąd również uznaje, że działania organów w tym zakresie były prawidłowe. Jeżeli skarżący rości sobie jakie pretensje do niewłaściwego wykonania przyłącza i zarzuca niezgodną z prawem ingerencję w prawo własności jego nieruchomości, to powinien skorzystać z drogi postępowania cywilnego przez sądem powszechnym. Z powyżej przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.