II SA/Lu 77/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., znak: NB [...], wydanym na podstawie art. 148 § 1 k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. L. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2005 r., znak: [...], nakazującą H. i J. S. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 11,80 x 8,10 m, budowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości N., wobec niezachowania ustawowego terminu do wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 15 września 2011 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. L. wpłynął wniosek J. S., uzupełniony pismem z dnia 30 września 2011 r., o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] czerwca 2005 r., nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego w miejscowości N. Jako podstawę wznowienia postępowania wnioskodawca wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż, w jego ocenie, wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Z wniosku J. S. wynikało, iż dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji był projekt budowlany rozbudowy przedmiotowego budynku sporządzony przez inż. B. S., który z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy nie został dostarczony w wyznaczonym terminie do organu pierwszej instancji. Powyższe skutkowało brakiem możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej i wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego. We wniosku o wznowienie postępowania J. S. wniósł również o legalizację obiektu i o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości N. W uzupełnieniu złożonego wniosku, pismem z dnia 30 września 2011 r., J. S. poinformował, iż o przesłance stanowiącej podstawę wznowienia postępowania dowiedział się w roku 2008. Odmawiając wznowienia postępowania w sprawie, organ pierwszej instancji wskazał, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta została wydana, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową. Organ podniósł, iż wznowienie postępowania służy wyłącznie usuwaniu następstw szczególnie ciężkich wadliwości proceduralnych, które mogły wpłynąć na treść decyzji oraz jej skutki prawne. W wypadkach wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a., które uzasadniają wznowienie postępowania, wadą dotknięte jest samo postępowanie, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W fazie wstępnej rozpatrywania wniosku o wznowienie postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest jedynie do zbadania dopuszczalności wznowienia, tj. do sprawdzenia, czy podana we wniosku przyczyna wznowienia mieści się w kategorii przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 k.p.a. oraz czy został zachowany termin określony w art. 148 powołanej ustawy. Na wstępnym etapie postępowania organ powinien zatem ograniczyć się do badania jedynie formalnych podstaw wznowienia. Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego w O. L. powołał się na treść art. 148 § 1 k.p.a., z którego wynika, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). W związku z tym, iż w niniejszej sprawie w ostatniej instancji decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. wydał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. L., jest on organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ ten uznał, iż strona nie zachowała terminu jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, o czym stanowi art. 148 § 1 k.p.a., gdyż z uzupełnienia złożonego wniosku (pismo z dnia 30 września 2011 r.) wynika, iż składający go J. S., o przesłance stanowiącej podstawę wznowienia postępowania dowiedział się w roku 2008. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...], który w całości podzielił argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, iż zawarte w zażaleniu H. S. argumenty dotyczące złego stanu zdrowia składającego wniosek J. S., w związku z czym pomylił on datę dowiedzenia się o przyczynie wznowienia postępowania, pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W sytuacji, gdy strona postępowania niezdolna jest do czynności prawnych, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują możliwość jej działania przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania (art. 32 k.p.a.). W skardze na powyższe postanowienie J. S. podniósł, iż budynek gospodarczy zrealizował na swojej działce na podstawie zgłoszenia, które pozwalało na budowę obiektu o powierzchni do 35 m², natomiast wykonany przez niego budynek jest większy. Skarżący wskazał ponadto, iż sporny obiekt jest mu niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie złożonym na rozprawie w dniu 27 marca 2012 r. skarżący wskazał, iż, w jego ocenie, nie zachodziła podstawa do tego, by odmówić wznowienia postępowania, gdyż wyraźnie wskazał przyczynę wznowienia przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W związku z tym, iż wskazana w niniejszej sprawie przez skarżącego J. S. podstawa wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., nakazującą H. i J. S. rozbiórkę budynku gospodarczego budowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości N., ma oparcie w treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowe dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję), termin wniesienia podania o wznowienie postępowania określa art. 148 § 1 k.p.a. W myśl art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z powyższego wynika, że niezbędnym warunkiem wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest złożenie przez wnioskodawcę podania o wznowienie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania jest zatem podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Organ, który rozpatruje podanie o wznowienie postępowania, musi zatem w pierwszej kolejności sprawdzić, czy zostało ono złożone w terminie. Zachowanie terminu musi być przez stronę udowodnione, z przepisów k.p.a. nie wynika bowiem, że wystarczy tutaj uprawdopodobnienie (por. wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., III SA 2802/97, niepubl., wyrok NSA z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046). Organ administracji publicznej nie jest jednakże zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dla ustalenia tej okoliczności. Jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie przez stronę terminu do wniesienia podania o wznowienie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji poczynił niezbędne kroki w celu ustalenia zachowania przez skarżącego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Pismem datowanym na 22 września 2011 r. zwrócił się bowiem do skarżącego o określenie terminu, w którym dowiedział się on o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (k. 85 akt organu I instancji). W odpowiedzi na to pismo skarżący wskazał, iż o przesłance do wznowienia postępowania dowiedział się w 2008 roku (k. 86 akt organu I instancji). W tym miejscy podnieść należy, iż w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wznowienia postępowania żona skarżącego – H. S. wskazała, iż mężowi chodziło o to, że dowiedział się o możliwości legalizacji samowoli budowlanej w 2008 r., nie zaś, że dowiedział się wówczas o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia przedmiotowego postępowania. Ponadto H. S. wskazała, że o podstawie wznowienia dowiedziała się w końcu września 2011 r. (k. 83 akt organu II instancji). W ocenie Sądu, organy zasadnie nie uznały tych okoliczności za miarodajne dla oceny zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie, gdyż to nie H. S., ale jej mąż J. S. wniósł podanie o wznowienie postępowania. Stąd okoliczność, kiedy H. S. dowiedziała się o przyczynie wznowienia postępowania, jest dla oceny zachowania terminu do złożenia tego podania przez J. S. obojętna. Sąd nie podziela jednocześnie stanowiska organu, iż skarżący, który, jak wskazała jego żona, jest chory i rozkojarzony, wskutek czego pomylił fakty, mógł działać przez pełnomocnika. Wskazanie terminu, w którym skarżący dowiedział się o przyczynie wznowienia postępowania, stanowi oświadczenie wiedzy, którego można dokonać wyłącznie osobiście. Jednakże uchybienie to, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, nie miało wpływu na wynik sprawy. Skarżący, mimo złego stanu zdrowia, jest osobą mającą pełną zdolność do czynności prawnych. Organy nie miały zatem powodu, by odmówić wiarygodności jego oświadczeniu co do terminu dowiedzenia się o okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania. Również okoliczności podniesione przez skarżącego w piśmie złożonym na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 27 marca 2012 r. nie mogły stanowić podstawy uwzględnienia skargi. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie kwestionowały bowiem, iż skarżący wskazał podstawę wznowienia postępowania, jednakże, jak już wyżej wskazano, dla wszczęcia postępowania wznowieniowego, oprócz wskazania przyczyny wznowienia, konieczne jest zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie. Zatem uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, mimo formalnej poprawności tego podania, czyni wszczęcie postępowania wznowieniowego niedopuszczalnym. Należy podkreślić, iż wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie stanowiłoby rażące naruszenie prawa, gdyż godziłoby w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., Poz. 270), nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.