II SA/Lu 770/13

PostanowienieWSA w Lublinie2013-10-16

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a., co ma miejsce w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W takich przypadkach postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżąca S. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną (samotne wychowywanie dwojga dzieci, dochód 1890 zł, niepełnosprawność). Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił przyznać S. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego - w zakresie wniosku S . K. o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a: I. przyznać S. K.prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej ; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. S. K. w dniu 30 września 2012 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku wskazała, iż samotnie wychowuje dwoje niepełnoletnich dzieci, zaś dochód jej trzyosobowej rodziny stanowi kwota 1 890 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku PPF wynika, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną (I grupę inwalidzką), samotnie wychowującą dwoje małoletnich dzieci, która nie posiada żadnego majątku ani zasobów finansowych. Jej miesięczne dochody wynoszą 1 890 zł netto, zaś same "opłaty stałe" wynoszą 1 200 zł. Biorąc zatem pod uwagę wysokość ponoszonych przez rodzinę skarżącej miesięcznych wydatków, a także uwzględniając inne niezbędne wydatki rodziny takie jak: koszty zakupu żywności, koniecznych artykułów gospodarstwa domowego i odzieży, należy uznać, iż sytuacja materialna skarżącej nie pozwala jej na samodzielne ustanowienie w niniejszej sprawie profesjonalnego pełnomocnika, bez poniesienia uszczerbku koniecznego utrzymania jej oraz jej rodziny. W tej sytuacji zasadne jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, iż zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych, dokonane na mocy powołanego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Mając zatem na uwadze, iż w niniejszej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek w tym przedmiocie należy uznać za bezprzedmiotowy. W tej sytuacji, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., należało umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych względów Sąd orzekł, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło