II SA/Lu 773/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Sidor po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.i K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., znak: [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego - w zakresie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a przyznać skarżącej S. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka ; umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca S. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Sekcji Postępowania Egzekucyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...]., nr [...] nakazującą jej zwrot nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. N. za okres od 1 października 2008r. do 31 stycznia 2009r. w wysokości 2000 zł wraz z odsetkami. Następnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W formularzu PPF wskazała, że jest niepełnosprawna (posiada I grupę inwalidzką) i ma na utrzymaniu dwoje dzieci (syna w wieku 6 lat i córkę w wieku 17 lat). Jej miesięczne dochody wynoszą 1890 zł netto, z czego stałe opłaty wynoszą 1200 zł; wskazała, że nie starcza jej na opłaty za prąd, wodę, gaz – ma potrącenia komornicze za energię elektryczną i kredyt, spłaca także należności do MOPR-u za specjalistyczne usługi opiekuńcze. Nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu o pow. 29 m2 należącym do jej ojca. Sąd zważył, co następuje: Wniosek skarżącej S. K. o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Przepis art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na jej wniosek, w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Przedstawione przez skarżącą oświadczenie na okoliczność jej sytuacji majątkowej daje podstawę do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść - bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny - kosztów ustanowienia adwokata. Z formularza wniosku PPF oraz ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że sytuacja majątkowa skarżącej jest bardzo trudna – skarżąca jest bowiem osobą niepełnosprawną, ma na utrzymaniu dwoje dzieci, dlatego jej niskie dochody (ok. 1900 zł) pozwalają wyłącznie na pokrycie bieżących wydatków. Biorąc powyższe pod uwagę, uzasadnione jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata – koszt takiej pomocy wynosi bowiem co najmniej 240 zł, co stanowi znaczne obciążenie finansowe skarżącej, a wyłożenie przez nią tej kwoty stanowiłoby istotny uszczerbek utrzymania jej rodziny. Podkreślić przy tym należy, że wprawdzie instytucja prawa pomocy jest wydatkowana ze środków Skarbu Państwa i powinna być stosowana rozważnie, to jednak z uwagi na to, że stanowi ona procesową gwarancję ochrony praw strony, nie może być iluzoryczna. Odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wyjaśnić należy skarżącej, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Niniejsza sprawa dotyczy świadczeń rodzinnych, a więc w świetle powołanego przepisu skarżąca jest ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia wszystkich kosztów sądowych na każdym etapie postępowania sądowego. Jej żądanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zatem bezprzedmiotowe, dlatego postępowanie w tej części podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 w zw. z art. 63 P.p.s.a. Z tych względów należało orzec, jak w sentencji postanowienia.