II SA/Lu 774/21
WyrokWSA w Lublinie2021-12-07
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski, Brygida Myszyńska – Guziur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który złożył oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, jeśli jego oświadczenie jest sprzeczne z dowodami wskazującymi na kontynuowanie działalności rolniczej (np. pobieranie dopłat unijnych)?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Kluczowym powodem była niespełniona przesłanka zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego przez rolnika, co zostało wykazane poprzez pobieranie przez niego dopłat unijnych i złożenie kolejnego wniosku o płatności po złożeniu oświadczenia o zaprzestaniu działalności. Sąd uznał, że oświadczenie rolnika podlega weryfikacji, a dowody wskazują na sprzeczność z rzeczywistym stanem faktycznym.Stan faktyczny
Skarżący K. C. ubiegał się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad bratem, którego niepełnosprawność powstała po 25. roku życia. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanki dotyczącej momentu powstania niepełnosprawności oraz na fakt pobierania przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że choć kryterium momentu powstania niepełnosprawności jest niekonstytucyjne, skarżący nie spełnia warunku zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, co potwierdziły dowody w postaci pobierania dopłat unijnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy WSA Brygida Myszyńska – Guziur (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
K. C. (dalej jako "strona", "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że wnioskiem z dnia 14 grudnia 2020 r. skarżący zwrócił się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad bratem - J. C..
Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., Wójt Gminy K. (dalej również jako "Wójt Gminy") odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia. W ocenie organu pierwszej instancji, w sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b oraz art. 17 ust.5 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. - dalej: "u.ś.r."), ze względu na moment powstania niepełnosprawności brata – J. C., którego niepełnosprawność powstała po ukończeniu 25 roku życia. Organ pierwszej instancji wskazał, że z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania
o Niepełnosprawności w Ł. z dnia 14 października 2019 r. wynika, że niepełnosprawność J. C. datuje się od [...] marca 2016 r., a w tej dacie miał on 31 lat. Ponadto organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący opiekuje się niepełnosprawnym w stopniu znacznym bratem i z tego tytułu ma przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy, o którym mowa w art. 16a u.ś.r.
W wyniku rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy przytoczył treść art. 17 ust.1 i ust.1b u.ś.r. oraz zwrócił uwagę na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W związku z tym,
w ocenie Kolegium obowiązkiem organu pierwszej instancji było rozpatrzenie wniosku skarżącego w oparciu o treść normy zawartej w art. 17 u.ś.r., z pominięciem zastrzeżenia z art. 17 ust.1b tej ustawy, dotyczącego okresu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Niemniej jednak, zdaniem Kolegium powyższe naruszenie, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy gdyż skarżący nie spełnia warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r., którym jest - w przypadku rolnika - zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wskazano, że skarżący w części III wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oświadczył pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, że zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 1 lutego 2018 r.
Kolegium ustaliło, że skarżący jest właścicielem użytków rolnych o pow. 2,32 ha (1,57455 ha przelicz.), a więc jest w posiadaniu gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, do której odsyła art. 3 pkt 6 u.ś.r. Ponadto korzysta
z płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności z tytułu gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).
W 2018 r otrzymał płatności do pow. 4,73 ha, w 2019 r. do pow. 3,91 ha, a w 2020 r. do pow. 1,69 ha. W dniu 1 czerwca 2021 r., a więc już po złożeniu wniosku o świadczenie pielęgnacyjne wraz z oświadczeniem o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia 1 lutego 2018 r., złożył wniosek o przyznanie płatności na 2021 r. do gruntów o pow. 1,69 ha.
W związku z powyższym organ odwoławczy nie dał wiary oświadczeniu skarżącego o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia 1 lutego 2018 r., złożonemu dla potrzeb postępowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17b ust. 2 u.ś.r.). Podkreślono, że skarżący jest producentem rolnym i prowadzi działalność rolniczą, a dowodem na to jest pobieranie przez niego dopłat unijnych
w latach 2018 – 2020 r. oraz złożenie w dniu 1 czerwca 2021 r. wniosku o przyznanie płatności na 2021 r.
W ocenie Kolegium również zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nad bratem nie wymagał i nie wymaga rezygnacji z aktywności zawodowej, w tym wypadku rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Skarżący, zdaniem organu odwoławczego nie spełnia również przesłanki związku przyczynowo - skutkowego,
o której mowa w art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17b ust. 1 u.ś.r.
Ponadto wskazano, że J. C. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia 14 października 2019 r., w którym stwierdzono, że wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W orzeczeniu stwierdzono, że przyczyną niepełnosprawności jest upośledzenie narządu ruchu i choroby układu pokarmowego, niepełnosprawność istnieje od 31 roku życia, a znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...] lipca 2016 r. Orzeczenie wydano na czas określony tj. do [...] października 2024 r.
Z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych z J. C.
i K. C. w dniu 12 stycznia 2021 r. wynika, że J. C. ma amputowaną prawą kończynę dolną, chodzi za pomocą protezy wspierając się o kule ortopedyczne. Ponadto choruje na zespół krótkiego jelita, jelito cienkie ma wycięte
i w związku z tym objęty jest programem pozajelitowego leczenia żywieniowego
w poradni leczenia żywieniowego. Został przeszkolony, wraz z bratem K.,
w zakresie przygotowania i podania mieszaniny żywieniowej. Ma także założoną stomię, jeden woreczek na dobę wymienia sobie sam. J. C. choruje także na gruźlicę i ma problemy z zębami. Przez większą część doby jest podłączony do kroplówki umocowanej na stojaku lub w specjalnym plecaku. J. C. pozostaje pod stałą kontrolą dentysty, pulmonologa, co 3 miesiące jeździ na badania kontrolne do L.. Na wizyty do stomatologa w K., które odbywają się średnio raz
w miesiącu, J. C. jeździ sam. Jest w stanie samodzielnie wstać z łóżka, przemieszać się po domu i poza nim, korzystając z protezy i kul ortopedycznych. Zdarzają mu się zawroty głowy i chwilowe utraty przytomności. Z wyjaśnień J. C. wynikało, że wymaga wsparcia osób drugich w codziennym funkcjonowaniu od 2016 r. Na początku wsparcie to otrzymywał od żony, ale po jej odejściu w 2018 r. pomocą służy mu brat K. , który mieszka wraz ze swoją rodziną (żoną i dwojgiem dzieci w wieku 8 i 4 lata), w innej miejscowości, odległej o około 5 km. J. C. mieszka sam, ma troje dzieci, które zgodnie z wyrokiem sądu mieszkają z matką. Podczas wywiadu w dniu [...] stycznia 2021 r. J. C. przyznał, że pod nieobecność brata jest w stanie przygotować i podłączyć worki żywieniowe i kroplówki, jest w stanie sam ubrać się, przygotować prosty posiłek czy napój, umyć talerz. Jest w stanie samodzielnie przyjąć leki (raz dziennie), zmierzyć temperaturę ciała (2-3 razy na dobę), zmierzyć ciśnienie (2-3 razy na tydzień), jest też w stanie sam pojechać do stomatologa (średnio raz w miesiącu), wykupić leki, jest w stanie napalić w piecu centralnego ogrzewania. J. C. przyznał, że może pozostać bez opieki i nadzoru innej osoby, nie ma problemów z pamięcią.
W ocenie Kolegium zakres opieki skarżącego nad niepełnosprawnym bratem nie wskazuje na to, że opieki tej nie można byłoby pogodzić z prowadzeniem ponad dwuhektarowego gospodarstwa rolnego. Okoliczność, że skarżący pobiera dopłaty bezpośrednie świadczy o tym, że jest w stanie pogodzić prowadzenie gospodarstwa rolnego z opieką nad bratem.
W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego majacego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:
- dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy brakiem wykonywania pracy zarobkowej przez skarżącego a sprawowaniem przez niego opieki podczas gdy
w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje
i przesądzające znaczenie ma powstrzymywanie się od pracy zarobkowej bez względu na to, czy oznacza ono rezygnację z trwającego stosunku prawnego, czy też niepodejmowanie pracy (pracy w gospodarstwie), co doprowadziło do niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia.
- art. 17b ust. 1 pkt 2 u.ś.r. poprzez niepoparte na zgromadzonym materiale dowodowym twierdzenie organu, że skarżący nie zaprzestał pracy
w gospodarstwie rolnym i w konsekwencji wydanie decyzji odmawiającej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pomimo spełnienia przez niego przesłanki opisanej w ww. przepisie.
2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. poprzez niepoparte materiałem dowodowym zaprzeczenie złożonemu oświadczeniu i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy tj. okoliczności niemożności podjęcia pracy i niewykonywania pracy w gospodarstwie rolnym.
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy pobieżnie i w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy ocenił zgromadzony materiał dowodowy w aspekcie sprawowanej przez niego opieki nad bratem. Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, że jest on całodobowo w pełnej gotowości "pomocy ojcu" i lakonicznie stwierdził, że zakres opieki nie uprawnia do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Podniósł, że z uwagi na zły stan zdrowia brata i konieczność stałej i długotrwałej opieki nad nim, nie ma możliwości aktywności zawodowej. Określona w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłanka sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji nie jest powiązana w sposób konieczny z warunkiem stałego zamieszkiwania osoby sprawującej opiekę z osobą niepełnosprawną.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 zm. zm.); dalej jako: "p.p.s.a."
W pierwszej kolejności należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmownej na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP – wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn.. akt K 38/13.
W przedmiotowej sprawie istotą sporu jest ustalenie, czy organ prawidłowo odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uznając, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych w art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w zw. z art. 17 ust. 1, ponieważ pomimo złożonego w dniu 14 grudnia 2020 r. w części III wniosku
o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oświadczenia, nie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w tym gospodarstwie.
Wyjaśnić należy, że przesłanki materialnoprawne przyznania świadczenia zostały uregulowane w art. 17 u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: pkt 1 - matce albo ojcu, pkt 2 - opiekunowi faktycznemu dziecka, pkt 3 - osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej, pkt 4 - innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji
i edukacji (art. 17 ust. 1). Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała pkt 1 - nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub pkt 2 - w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia (art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z art. 17 ust. 5 nie przysługuje, jeżeli:
1) osoba sprawująca opiekę:
a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,
b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
2) osoba wymagająca opieki:
a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym
w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni
w tygodniu;
3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;
4) (uchylony);
5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa
w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Stosownie zaś do treści art. 17b ust.1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:
1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;
2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym (ust. 1).
Dowodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego jest w świetle art. 17b ust. 2 u.ś.r. stosowne oświadczenie złożone przez rolnika pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Taka forma dowodzenia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia została wprowadzona z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika. Z oczywistych względów nie ma w tym przypadku innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak
w przypadku osób rezygnujących zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej). Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Potencjalne sankcje karne, jakie mogą być zastosowane względem rolnika, który złożył niezgodne
z prawda oświadczenie, pozostają bez związku z obowiązkiem organu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, Kolegium zasadnie dokonało zatem weryfikacji oświadczenia skarżącego o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym, przeprowadzając w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, które doprowadziło do prawidłowej konkluzji, że skarżący nie spełnia przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym bratem. Jak wynika z ustaleń organu odwoławczego (pisma Agencja Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2021 r.) skarżący pobiera płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego i ONW. Otrzymał wskazane płatności w 2018 r., 2019 i 2020 r. Prawne przesłanki pobierania płatności są ściśle powiązane
z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, co zasadnie zostało wykazane przez Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zwraca również uwagę, że już po złożeniu oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie płatności na rok 2021 w dniu [...] czerwca 2021 r.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, zdaniem Sądu, Kolegium prawidłowo odmówiło skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na niespełnienie podstawowej przesłanki – zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jak powyżej wykazano złożone przez skarżącego oświadczenie jest sprzeczne ze ustalonym stanem faktycznym.
W ocenie Sądu zasadna jest również argumentacja organu odwoławczego odnosząca się do relacji między zakresem sprawowanej opieki ustalonym w oparciu
o wywiad środowiskowy a możliwością pracy w gospodarstwie rolnym. Jak wynika
z wywiadu środowiskowego z dnia [...] stycznia 2021 r. J. C. pod nieobecność brata jest w stanie przygotować i podłączyć worki żywieniowe i kroplówki, jest w stanie sam ubrać się, przygotować prosty posiłek czy napój, umyć talerz. Jest w stanie samodzielnie przyjąć leki (raz dziennie), zmierzyć temperaturę ciała (2-3 razy na dobę), zmierzyć ciśnienie (2-3 razy na tydzień), jest też w stanie sam pojechać do stomatologa (średnio raz w miesiącu), wykupić leki, jest w stanie napalić w piecu centralnego ogrzewania. J. C. przyznał, że może pozostać bez opieki i nadzoru innej osoby, nie ma problemów z pamięcią.
W związku z powyższym prawidłowo Kolegium stwierdziło, że zakres opieki skarżącego nad niepełnosprawnym bratem nie wskazuje na to, że opieki tej nie można pogodzić z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Okoliczność, że skarżący pobiera dopłaty bezpośrednie świadczy o tym, że jest w stanie pogodzić prowadzenie gospodarstwa rolnego z opieką nad bratem. Rolnik jest bowiem organizatorem własnej pracy, ma możliwość jej zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną.
Należy również odnotować, że w skardze błędnie podniesiono zarzut naruszenia art. 17b ust. 1 pkt 2 u.ś.r., gdyż przepis ten (odnoszący się do małżonków rolników
i domowników) nie miał w ogóle zastosowania w sprawie. Pełnomocnik skarżącego powinien był wskazać jako podstawę prawną zarzutu punkt 1 powołanego przepisu.
W ocenie Sądu nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie. Kolegium zgodnie z prawem odmówiło przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nie naruszyło tym samym zasady legalności (art. 6 k.p.a.). Stan faktyczny został ustalony w pełni prawidłowo, nie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a także zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.). Równie bezzasadny jest zarzut naruszenia zasady ochrony zaufania (art. 8 k.p.a.). Nie sposób uznać bowiem, że decyzja zgodna z prawem, choć niezgodna z oczekiwaniami strony postępowania, narusza zaufanie tej strony do organów administracji publicznej.
W uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. organ wyjaśnił wszystkie przesłanki faktyczne i prawne leżące u podstaw wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Reasumując stwierdzić należy, że Kolegium zasadnie uznało, że skarżący nie spełnił warunku z art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r., tym samym prawidłowo odmówiło skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami
i nie zachodzą przesłanki uzasadniające jej uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Sąd nie dopatrzył się zatem
w niniejszej sprawie uchybień, ani tych wywiedzionych w skardze, ani też innych – branych pod rozwagę z urzędu, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło