II SA/Lu 775/04

WyrokWSA w Lublinie2004-12-23

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Krystyna Sidor, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwe do rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji w sprawie świadczeń rodzinnych, w tym dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było właściwe do rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji w sprawie świadczeń rodzinnych, ponieważ właściwość tę, zgodnie z art. 4778 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, posiadał sąd rejonowy. W związku z tym zaskarżona decyzja SKO została wydana bez podstawy prawnej, co stanowi wadę nieważności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą E.K. świadczenia rodzinne, w tym dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. E.K. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 155 kpa i kwestionując prawo organów do zmiany ostatecznej decyzji bez jej zgody. Skarżąca podniosła, że organy błędnie uznały ją za osobę nieuprawnioną do dodatku, mimo że wcześniej świadczenia zostały przyznane.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor -sprawozdawca, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie dodatku do świadczeń stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...]r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania E.K., utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. znak: [...] zmieniającą decyzję z dnia [...]., znak[...] w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych w części dotyczącej dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach podano, że E.K. nie spełniała wymogów do przyznania jej dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka – przewidzianych w art. 12 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) W chwili, gdy organ I instancji wydał decyzję o przyznaniu E.K. świadczeń rodzinnych wraz z dodatkami z tytułu samotnego wychowania dziecka ([...]VII.04) oraz decyzję zmieniającą ([...].VIII.2004r.) – E.K. pozostawała w związku małżeńskim z J.K. (ojcem jej dziecka J.K. ), natomiast na starszą córkę J.W. - pobierała alimenty od jej ocja. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E.K. wnosiła o uchylenie decyzji obu instancji jako wydanych z naruszeniem art. 155 kpa. Skarżąca wyraziła pogląd, że organy administracji nie były uprawnione do zmiany bez jej zgody decyzji ostatecznej Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]. przyznającej świadczenia w formie zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji, której podstawę prawną stanowić ma art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji – stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należy stwierdzić, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa – tzn. bez podstawy prawnej. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), które jako organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych wskazują wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne (art. 20 ust. 2 , art. 3 ust. 11) uprawniając go do upoważnienia w formie pisemnej innych wskazanych w ustawie osób – do wydania decyzji (art. 20 ust. 3). Nie ulega wątpliwości, że organ właściwy określony w ustawie – to organ uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych w pierwszej instancji, od których przysługuje odwołanie. Właściwym do rozpoznania odwołania nie jest jednak organ administracji publicznej wyższego stopnia – lecz inny organ wskazany w ustawie – (art. 127 § 2 kpa). Organem tym jest sąd rejonowy, co wynika z art. 4778 § 2 kodeksu postępowania cywilnego, który to przepis w brzmieniu aktualnie obowiązującym wszedł w życie na podstawie art. 34 ust. 2 lit.a powołanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało bez podstawy prawnej odwołanie od decyzji administracyjnej wydanej przez organ I instancji - zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności określoną art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielając pogląd wyrażony w wyroku sygn. akt IV SA 217/94 z dnia 12 maja 1995r. (ONSA 2/96 p. 91) obowiązany jest stwierdzić na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło