II SA/Lu 779/09

PostanowienieWSA w Lublinie2010-01-11

Skład orzekający: Sędzia NSA Grażyna Pawlos

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, który wraz z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, uzyskuje stałe dochody z emerytur i posiada mieszkanie oraz działkę gruntu, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna rodziny skarżącego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Kwota pozostająca po uiszczeniu niezbędnych wydatków jest wystarczająca do pokrycia wpisu sądowego i ewentualnego ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Prawo pomocy powinno być stosowane z ostrożnością w szczególnie trudnych sytuacjach.
Stan faktyczny
Skarżący W. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że wraz z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, a ich łączny miesięczny dochód brutto wynosi 2848,44 zł. Posiadają mieszkanie i działkę gruntu. Po odliczeniu miesięcznych wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego, rodzinie pozostaje około 1100 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., znak: [...] w przedmiocie sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., znak: [...] oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...]., znak: [...] w przedmiocie samowolnie wykonanej nadbudowy obiektu budowlanego - w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. W. Z. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W formularzu urzędowym PPF wnioskodawca wskazał, że wraz z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Na ich miesięczny dochód składają się ich emerytury w wysokości 1900,28 brutto zł i 948,16zł brutto, co daje łącznie kwotę 2848,44 zł brutto. Skarżący podał, że wraz żoną posiadają mieszkanie o pow. 62,50 m2 oraz działkę gruntu rolnego o pow.1258 m2 . Wskazał, że na miesięczne wydatki rodziny składają się opłaty za: mieszkanie – ok.520zł, za telefon – ok.40 zł, za energię elektryczną - ok.70zł, za paliwo do samochodu – ok.100zł, za leki – 265, 12zł (grudzień 2009r.), a także koszty ubezpieczenia na życie – 123 zł (kwartalnie), ubezpieczenia samochodu OC – 279 zł ("ostatni okres") oraz koszty pobytu w sanatorium w październiku 2009r. – ok. 300zł. Z powyższego zestawienia wynika, że średnie miesięczne wydatki rodziny skarżącego wynoszą ok.1100zł.( w tym 1/3 z kwoty 123zł, 1/12 z kwoty 300zł i 1/6 z kwoty 279zł) Sąd zważył, co następuje: Wniosek nie może być uwzględniony. Przepis art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na jej wniosek, w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Instytucja prawa pomocy wprawdzie stanowi konstytucyjną gwarancję ochrony praw strony, to jednak ze względu na to, że jest wydatkowana ze środków Skarbu Państwa powinna być stosowana z dużą ostrożnością, w szczególnie trudnych sytuacjach. Stanowi ona bowiem odstępstwo od konstytucyjnej zasady równego ponoszenia danin publicznych, dlatego powinna obejmować wyłącznie wyjątkowe sytuacje tj. takie, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005r., FZ 478/04 niepubl.) W ocenie Sądu sytuacja materialna rodziny skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Kwota ok. 1100zł miesięcznie, jaka pozostaje jego rodzinie po uiszczeniu niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego (tj. ok. 2200zł netto – 1100 zł) jest wystarczająca do uiszczenia jednorazowo wpisu sądowego w wysokości 100zł, a także pozwala na ustanowienie we własnym zakresie – w razie potrzeby – profesjonalnego pełnomocnika, którego wynagrodzenie wynosi ok. 300 zł. Mając na uwadze, że skarżący wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, uzyskują stałe dochody i nie posiadają innych osób na utrzymaniu, należy stwierdzić, że ewentualne poniesienie dalszych kosztów postępowania, nie przekraczających jednak każdorazowo kwoty 100 zł nie spowoduje uszczerbku koniecznego utrzymania ich rodziny, dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może być uwzględniony. Z tych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i § 3 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło