II SA/Lu 780/09

WyrokWSA w Lublinie2010-05-27

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Ewa Ibrom, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeśli jego lokalizacja jest niezgodna z przepisami o warunkach technicznych, a plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza tego typu zabudowy?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, ponieważ budowa została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, a lokalizacja obiektu jest niezgodna z przepisami o warunkach technicznych, co stanowi bezwzględną przeszkodę do legalizacji. Dodatkowo, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza tego typu zabudowy w danym terenie, co również uniemożliwia legalizację.
Stan faktyczny
Skarżąca J. M. wybudowała na swojej działce domek letniskowy o wymiarach 5,6 x 7,45 m, podczas gdy zgłosiła zamiar budowy budynku gospodarczego o mniejszych wymiarach. Budynek został usytuowany zbyt blisko granicy z sąsiednią działką, co narusza przepisy o warunkach technicznych. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje w tym miejscu zabudowy rekreacyjnej. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę obiektu, uznając go za samowolnie wybudowany i niemożliwy do legalizacji. Skarżąca kwestionowała charakter i wymiary obiektu oraz możliwość jego legalizacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia ... Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie po rozpoznaniu odwołania J. M. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. L. z dnia ... nakazującą jej rozbiórkę samowolnie zrealizowanego na działce nr ... w miejscowości S. domku letniskowego o konstrukcji drewnianej o wym. 7,45 x 5,6m. W toku postępowania ustalono, że J. M. zgłosiła Staroście Powiatowemu w T. L. w dniu 8 czerwca 2007r. zamiar dokonania robót budowlanych polegających na budowie zadaszenia nad istniejącą piwnicą ziemną oraz pomieszczenia gospodarczego o wymiarach 3 m x 8m. Podczas oględzin w dniu 15 czerwca 2009r. stwierdzono, że faktycznie inwestorka wybudowała domek letniskowy o wymiarach 5,6 x 7,45 m (41,7 m2). Budynek ten jest usytuowany w odległości 2,4 m - 2,8 m od budynku gospodarczego na sąsiedniej działce nr ... stanowiącej własność T. B. oraz w odległości 0,7 m - 1,0 m od granicy z tą działką; posadowiony został częściowo nad istniejącą piwnicą i częściowo na nowo wykonanej podmurówce. Część piwnicy o wym. 4,45 m x 2, 4 m jest zadaszona. Budynek posiada drewnianą konstrukcję, ściany są wypełnione deskami i ocieplone wełną mineralną. Dwuspadowy dach, będący jednocześnie zadaszeniem dla części istniejącej piwnicy, pokryty jest drewnianym gontem. Na poddasze budynku prowadzą schody wewnętrzne. W południowej ścianie usytuowane są drzwi wejściowe do piwnicy oraz drzwi wejściowe do domku z poziomu drewnianego tarasu opartego na podmurówce. Do domku dobudowano taras o wymiarach zewnętrznych 3,37 m x 1,85 m, nad którym znajduje się drewniany balkon o wymiarach 4,35 m x 1,85 m, na który prowadzą drzwi z poddasza. W oparciu o mapę do celów projektowych, opracowaną na zlecenie inwestorki, ustalono, że granica działki przebiega wzdłuż istniejącego ogrodzenia; budowa domku nie została zakończona. Z pisma Wójta Gminy T. z dnia 22 czerwca 2009r. wynika, że w świetle obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Tarnawatka z dnia 23 marca 2004r., nr XV/81/2004 część działki nr ... przeznaczona jest pod zabudowę zagrodową (MR), część pod uprawy polowe (RP) i część pod użytki zielone (RZ). Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż domek zlokalizowany jest w odległości 0,7 m - 1,0 m od granicy z działką sąsiednią nr ..., co jest niezgodne z przepisami o warunkach technicznych, organy nadzoru budowlanego bez przeprowadzania postępowania legalizacyjnego nakazały rozbiórkę przedmiotowego budynku. Skargę do sądu administracyjnego wniosła J. M. domagając się uchylenia decyzji obu organów administracyjnych. Skarżąca podnosiła, że wbrew stanowisku organów, przedmiotowy budynek nie jest domkiem letniskowym, lecz budynkiem gospodarczym, na którego budowę nie jest wymagane ani pozwolenie ani nawet zgłoszenie. Wskazała, że faktycznie budynek składa się z dwóch części (zgodnie – jej zdaniem – z dokonanym zgłoszeniem) z budynku gospodarczego o wymiarach 7,45 m x 3, 20 m, o pow. 23,84 m2 oraz z obudowy piwnicy o wymiarach 3 m x 2,4 m, o pow. 7,20 m2 - łącznie powierzchnia obiektu wynosi więc 31,04 m2, a nie jak ustalił organ 41,70 m2. Skarżąca podniosła, że zrealizowany przez nią obiekt jest budowlą, a nie budynkiem, bowiem nie jest trwale związany z gruntem, nie posiada fundamentu oraz nie jest "wydzielony w przestrzeni za pomocą przegród budowlanych". Ponadto zarzuciła, że organ podejmując decyzję o nakazaniu rozbiórki powinien był również rozważyć częściową rozbiórkę obejmującą wyłącznie obudowę wejścia do piwnicy o wymiarach 3 m x 2,4 m o pow.7,2 m2, ponieważ budowa części budynku była objęta zgłoszeniem. Zdaniem skarżącej, organ powinien był też rozważyć nakazanie przesunięcia obiektu na wymaganą odległość 3 m od granicy, bowiem w jej przekonaniu przesunięcie takie nie oznaczałoby – jak twierdzi organ - zbudowania nowego budynku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Materialnoprawną podstawą jej wydania był przepis art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym, właściwy organ nakazuje (...), w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ prawidłowo ustalił, że skarżąca wybudowała na działce domek letniskowy, zamiast dokonanego w zgłoszeniu budynku gospodarczego - o większych wymiarach i innym przeznaczeniu, co potwierdziła sama skarżąca w toku oględzin w dniu 15 czerwca 2007r. /k. 26/ i nie zakwestionowała stwierdzonych wówczas wymiarów domku. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego prawidłowo uznał, że budynek wykonano samowolnie tj. bez wymaganego pozwolenia. Organ słusznie przyjął, że w tym przypadku niemożliwa jest legalizacja obiektu, ponieważ miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza w tym terenie zabudowy rekreacyjnej, jaką jest niewątpliwie budowa domków letniskowych – działka nr ..., na której znajduje się przedmiotowy budynek, leży bowiem w obszarze przeznaczonym pod zabudowę zagrodową (MR), pod uprawy polowe (RP) i pod użytki zielone (RZ). Ponadto domek znajduje się zbyt blisko granicy z działka sąsiednią, co jest niezgodne z warunkami technicznymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690) - w § 12 ust. 1 – 4. Zgodnie z tym przepisem, zasadą jest, że budynek na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 4 m (w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy), 3 m (w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy). Możliwe jest również sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych do granicy w odległości 1, 5 m od granicy lub bezpośrednio przy niej, ale tylko wówczas, gdy wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo gdy nie jest możliwe zachowanie odległości 3 lub 4 m ze względu na rozmiary działki. Jedynie w sytuacji, gdy na sąsiedniej działce istnieją już inne budynki i są one usytuowane w odległości 1, 5 – 3 m od granicy lub bezpośrednio przy niej, to jest możliwe sytuowanie nowego budynku ścianą bez otworów w odległości mniejszej niż 3 czy 4 m od granicy, tj. odpowiednio - w takiej samej odległości, co już istniejący budynek (tj. w odległości 1,5 – 3 m) lub bezpośrednio przy granicy. Z przepisów tych wynika więc, że nowy budynek w żadnym wypadku nie może być sytuowany w odległości mniejszej niż 1,5 m nawet, jeśli na działce sąsiedniej znajduje się już budynek w takiej odległości. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy budynek został usytuowany w odległości 0,7 m – 1,0 m od granicy z działką sąsiednią, a więc jest to niezgodne z powołanymi przepisami. Już z tej przyczyny nie ma podstaw do zalegalizowania tej budowy: niezgodność z warunkami technicznymi stanowi bowiem bezwzględną przeszkodę utrzymania takiego stanu faktycznego i obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego domku letniskowego na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Zarzuty skargi są natomiast nieuzasadnione. W szczególności nie sposób podzielić stanowiska skarżących, iż przedmiotowy obiekt nie jest budynkiem (domkiem letniskowym), lecz budowlą składającą się z dwóch samodzielnych części tj. z budynku gospodarczego (którego budowa była zgłoszona) oraz zadaszonej piwnicy. Jak wynika z protokołu oględzin /k. 26/ oraz z dokumentacji fotograficznej /k.22-24/ przedmiotowy obiekt jest domkiem letniskowym, co skarżąca potwierdziła wprost w trakcie oględzin, a na jego budowę - w świetle art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, wymagane było pozwolenie właściwego organu architektonicznego. Domek ten posiada bezspornie wymiary 7,45 m x 5, 6 m, co daje powierzchnię 41,72 m2 - nawet więc, gdyby uznać, że ma on charakter budynku gospodarczego, to i tak ze względu na całkowitą powierzchnię przekraczającą 35 m2, niewystarczające byłoby dokonanie zgłoszenia zamiaru jego budowy. (art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego) Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi, iż organ powinien rozważyć nakazanie skarżącej przesunięcia budynku w celu zachowania wymaganej odległości od granicy z działką. Jak bowiem ustalono, budynek ma charakter rekreacyjny (letniskowy), a taka zabudowa nie jest dopuszczalna na działce nr ... w świetle obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Tarnawatka Nr XV/81/2004 z dnia 23 marca 2004r. Niezgodność dokonanej samowolnie budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania jest podstawową przeszkodą w zalegalizowaniu takiej budowy. (art. 48 ust. 1 i 2 pkt 1 lit a Prawa budowlanego). (por. także wyrok NSA z dnia 12 maja 1998r., sygn. akt IV SA 1070/96). Poza tym, w przypadku samowolnie zrealizowanych robót budowlanych polegających na budowie obiektu (art. 48 ust. 1), nie jest możliwe doprowadzenie takiego obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez nakazanie wykonania określonych robót (np. przesunięcia w inne miejsce) – takie rozwiązanie jest możliwe wyłącznie w odniesieniu do innych niż budowa robót budowlanych (art. 50 ust. 1 i art. 51), a ponadto, jak wskazano, tylko wtedy, gdy są one zgodne z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku należy uznać za prawidłowe. Z tych względów skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło