II SA/Lu 780/20
WyrokWSA w Lublinie2021-04-08
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Grzegorz Grymuza, Jerzy Parchomiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o pozwolenie na budowę nadbudowy istniejącego budynku wymogi braku okien i drzwi oraz ściany oddzielenia pożarowego należy odnosić do całej ściany budynku czy tylko do części powstałej w wyniku nadbudowy?Ratio decidendi
Wymogi braku okien i drzwi („ślepej ściany”) oraz ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy odnosić wyłącznie do części ściany powstałej w wyniku nadbudowy, która jest przedmiotem robót budowlanych objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają kompetencji do oceny zgodności istniejącej części budynku z przepisami prawa budowlanego w tym postępowaniu. W konsekwencji zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę było prawidłowe.Stan faktyczny
Skarżąca K. S. zaskarżyła decyzję Wojewody Lublina z października 2020 r., który utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublina z lipca 2020 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa budowlanego i rozporządzenia techniczno-budowlanego, w szczególności dotyczących wymogów ochrony przeciwpożarowej i przesłaniania budynku sąsiedniego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2020 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] października 2020 r., po rozpatrzeniu odwołania K. S. (dalej jako: skarżąca), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z [...] lipca 2020 r., w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Wskazaną wyżej decyzją z [...] lipca 2020 r., organ I instancji, po rozpatrzeniu wniosku M. B. (inwestora), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę, obejmującego nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wymianą stolarki okiennej na drzwiową, zmianą układu balkonów oraz budową schodów zewnętrznych łączących balkony dolne z górnymi, budową schodów zewnętrznych wraz z wykonaniem wewnętrznej instalacji elektrycznej na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w L..
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie szeregu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, ze zm.; dalej jako: P.b.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia
12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2019 r. poz. 1065; dalej jako: r.w.t.). Zarzuty dotyczyły w szczególności kwestii niespełnienia wymogów w zakresie ochrony przeciwpożarowej (usytuowania nadbudowywanej ściany budynku, zawierającej otwory okienne, w odległości mniejszej niż 8 m od ściany budynku zlokalizowanego na działce sąsiedniej) oraz przesłaniania budynku sąsiedniego (projektowana nadbudowa istotnie zwiększa stopień przesłaniania okna w budynku sąsiednim w stosunku do stanu istniejącego).
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] października 2020 r., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że planowana nadbudowa spełnia wszystkie zapisy wynikające z wydanych na wniosek inwestora decyzji określających warunki zabudowy dla planowanej inwestycji, z [...] września
2017 r. i z [...] listopada 2019 r.
W ocenie Wojewody planowana inwestycja jest również zgodna z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Ściany zewnętrzne planowanej nadbudowy, leżące w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, pozbawione są otworów oraz spełniają warunki pozwalające uznać ją za ścianę oddzielenia pożarowego, zgodnie z § 235 r.w.t.: konstrukcja z bloczków gazobetonowych o grubości min. 24 cm, izolacja zewnętrzna z materiału niepalnego, tj. wełny mineralnej, zamurowane istniejące otwory; projektowana więźba dachowa drewniana, zabezpieczona środkami ogniochronnymi do stopnia nierozprzestrzeniającego ognia, izolacja wewnętrzna dachu niepalna (wełna mineralna), przekrycie dachu niepalne (blacha stalowa płaska). Spełnienie przez przegrody zewnętrzne warunków dla ściany oddzielenia pożarowego pozwala na zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisu szczególnego § 12 ust. 4 pkt 2 r.w.t.
W zakresie zgodności planowanej nadbudowy z przepisami § 13 r.w.t., organ odwoławczy stwierdził, że budynek objęty planowaną inwestycją, w stanie istniejącym, tj. przed wykonaniem projektowanej nadbudowy powoduje przesłanianie jednego okna na parterze w budynku należącym do skarżącej. Po wykonaniu planowanych robót budowlanych przesłaniane będzie nadal to samo okno w budynku na działce nr [...]. Zmianie ulegnie wysokość przesłaniania, w związku ze zmianą wysokości budynku, podlegającego nadbudowie. Jednakże § 13 r.w.t. nie wprowadza różnicowania stopnia przesłaniania, nie można zatem stwierdzić, jak wywodzi skarżąca, że w stanie przed nadbudową stopień przesłaniania wynosi 38%, a po nadbudowie wzrasta do 100%. W świetle aktualnego brzmienia tego przepisu, w obu przypadkach występuje przesłanianie i w tym zakresie planowana nadbudowa nie wprowadza zmian. Wobec powyższego należy uznać, że planowana nadbudowa nie zmienia stanu przesłaniania w odniesieniu do budynku, stanowiącego własność Skarżącej.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody, pełnomocnik K. S. podniósł zarzuty naruszenia:
(1) art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 12 ust. 4 r.w.t., poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że przesłanka braku okien i drzwi, warunkująca możliwość nadbudowy istniejącego budynku, usytuowanego w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy z działką sąsiednią, odnosi się wyłącznie do nadbudowywanej części ściany, w sytuacji, gdy wykładnia językowa naruszonego przepisu wskazuje, iż przesłanka braku okien i drzwi dotyczy całej "nadbudowanej ściany", a w konsekwencji, dopuszczalna jest tylko nadbudowa budynku usytuowanego ścianą "ślepą" w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy z działką sąsiednią;
(2) art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z w zw. z § 12 ust. 4 pkt 2 oraz § 271 ust. 1, ust. 9 i ust. 10 oraz § 209 ust. 1 pkt 1 r.w.t., poprzez niewłaściwe sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi
i dopuszczenie możliwości nadbudowy budynku na zasadzie § 12 ust. 4 pkt 2 r.w.t., pomimo niespełnienia przez przedłożony projekt przepisów § 271 ust. 1 w zw. z § 209 ust. 1 pkt 1 r.w.t.; uchybienia te polegały na dopuszczeniu usytuowania nadbudowywanej ściany budynku, zawierającej otwory okienne, w odległości mniejszej niż 8 m od ściany budynku zlokalizowanego na działce sąsiedniej w sytuacji, gdy ściany obu budynków nie spełniają wymagań warunków technicznych dla ściany oddzielenia pożarowego, czego wymaga zastosowany przepis § 12 ust. 4 r.w.t.; ponadto organ dokonał niewłaściwej wykładni naruszonych przepisów i uznał, że spełnienie warunków dla ściany oddzielenia pożarowego, o których mowa w przepisach § 271-273 r.w.t. dotyczy tylko nadbudowywanej części ściany, w sytuacji, gdy gramatyczna oraz celowościowa wykładnia przepisów wskazuje, iż wymóg ten odnosi się do całej ściany, a zatem zarówno jej istniejącej jak i nadbudowywanej części.
(3) art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 12 ust. 4 w zw. z § 13 r.w.t., poprzez nieprawidłowe ustalenie zgodności projektu zagospodarowania działki przedłożonego przez inwestora z przepisami rozporządzenia i bezpodstawne dopuszczenie możliwości nadbudowy budynku na zasadzie § 12 ust. 4 pkt 2 r.w.t. a także bezpodstawne pominięcie zastosowania § 13 r.w.t., z uwagi na uprzednie występowanie niedozwolonego przysłaniania budynku skarżącej przez budynek inwestora, w sytuacji, gdy zastosowanie przepisu § 13 r.w.t. nie jest uwarunkowane uprzednim nieistnieniem przysłaniania, a projektowana nadbudowa nie spełnia wymogu umożliwienia naturalnego oświetlenia budynku na działce [...], co wynika z analizy przysłaniania przedstawionej przez inwestora oraz z opinii prywatnej sporządzonej na zlecenie skarżącej; należy przy tym uwzględnić niemożność skorzystania z przepisu szczególnego § 13 ust. 4 r.w.t. w związku z definicją zabudowy śródmiejskiej zawartą w § 3 pkt 1 r.w.t. oraz zapisami uchwały nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie uchwalenia Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta L., zgodnie z którymi teren inwestycji leży poza zasięgiem obszaru funkcjonalnego śródmieścia - Centrum Miasta;
(4) art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy; uchybienie to polegało na błędnym ustaleniu, że inwestycja obejmuje zamurowanie istniejących otworów nadbudowanej ściany, co pozwala, zakwalifikować nadbudowaną ścianę jako ścianę oddzielenia pożarowego.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji wydanych w obydwu instancjach oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.), gdyż rozpoznanie sprawy było konieczne, z uwagi na istniejącą sytuację epidemiczną przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie było możliwości przeprowadzenia rozprawy z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu
i dźwięku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Dla właściwego rozstrzygnięcia sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie kluczowe jest zwrócenie uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia organów administracji architektoniczno-budowlanej. Zamierzenie inwestycyjne objęte wnioskiem i będące przedmiotem zaskarżonej decyzji nie dotyczy budowy nowego budynku, lecz nadbudowy budynku już istniejącego (jak również wykonania innych dodatkowych robót budowlanych, które nie są zasadniczo przedmiotem sporu między stronami). Kontrola legalności, jakiej dokonuje sąd administracyjny, ma się odnosić do tego przedmiotu rozstrzygnięcia. Rolą organów administracji architektoniczno-budowlanej nie była ocena w zakresie tego, czy budynek już istniejący spełnia wymogi wynikające z przepisów prawa (w tym w szczególności z przepisów techniczno-budowlanych), ale czy zgodne z przepisami prawa (w tym przepisami techniczno-budowlanymi) jest konkretne zamierzenie inwestycyjne będące przedmiotem wniosku, obejmujące m.in. nadbudowę istniejącego budynku.
Argumentacja skargi wskazuje, że wszystkie kwestie sporne w rozpoznawanej sprawie nawiązują do norm odległościowych wskazanych w § 12 r.w.t. Minimalne normy odległości budynku wyrażone w tym przepisie realizują różne cele – zapewnienie prywatności właścicielom (użytkownikom) sąsiedniego budynku, zapewnienie odpowiedniego stopnia nasłonecznienia (odesłanie do § 13 i 60 r.w.t.), zapewnienie odpowiedniego poziomu ochrony przeciwpożarowej (odesłanie do § 271-273 r.w.t.). Od podstawowych norm odległościowych (ust. 1) prawodawca dopuścił cały szereg wyjątków, ale są one obwarowane szeregiem dodatkowych przesłanek. Stąd dwustopniowość wymagań – konieczność spełnienia nie tylko norm odległościowych, ale również innych wymogów, odnoszących się do kwestii nasłonecznienia i ochrony przeciwpożarowej.
Z niespornych ustaleń wynika, że nadbudowywany budynek usytuowany jest w odległości mniejszej niż 4 m od granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Według informacji zawartych w projekcie budowlanym odległość budynku od granicy pomiędzy działkami wynosi 2,57 m, odległość między ścianami budynków – 6,40 m.
Kluczowe elementy sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie dotyczą: po pierwsze spełnienia wymagań w zakresie tzw. "ślepej ściany" (braku okien i drzwi); po drugie wymogów ochrony przeciwpożarowej w aspekcie odległości nadbudowywanej ściany budynku objętego pozwoleniem na budowę w stosunku do będącego własnością skarżącej budynku mieszkalnego znajdującego się na sąsiedniej działce nr [...]; po trzecie, zachowania wymogów w zakresie zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń w budynku skarżącej, w kontekście norm wyznaczających minimalne odległości pomiędzy budynkami.
Rozwiązanie pierwszych dwóch ze wskazanych problemów leży we właściwej interpretacji i właściwym zastosowaniu w konkretnej sprawie § 12 ust. 4 pkt 2 r.w.t. W świetle tego przepisu, w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi.
Istota sporu co do interpretacji przytoczonego przepisu sprowadza się do kwestii tego, do czego należy odnosić wymogi braku okien i drzwi ("ślepej ściany") oraz ściany oddzielenia przeciwpożarowego w analizowanym przypadku: czy do całej ściany (tworzącej wschodnią elewację budynku, od strony granicy z działką nr [...]), czy wyłącznie do tego, co powstaje w wyniku nadbudowy, tj. nadbudowanej części tej ściany (z pominięciem części istniejącej, nie objętej robotami budowlanymi stanowiącymi przedmiot rozstrzygnięcia organu).
Przywołany przepis wcale nie jest tak jednoznaczny jak chce tego pełnomocnik skarżącej. Wykładnia językowa prowadzi do przeciwstawnych konkluzji – użyty przez prawodawcę termin "w nadbudowanej ścianie" można rozumieć dwojako: jako całą ścianę objętą nadbudową (ściana istniejąca, która ma być nadbudowana, taką interpretację przyjmuje skarżąca). Jednakże na poziomie wykładni językowej w pełni uprawniony jest również wniosek, że chodzi o to, co jest nadbudowywane, co powstało w wyniku nadbudowy. Na ten drugi kierunek interpretacji wskazuje użycie imiesłowu powstałego od czasownika w formie dokonanej (nadbudowana), a nie niedokonanej (nadbudowywana). W ocenie Sądu chybiona jest argumentacja pełnomocnika skarżącej, który wywodzi, że gdyby prawodawcy chodziło wyłącznie o część powstałą w wyniku nadbudowy, użyłby w analizowanym przepisie sformułowania: "w nadbudowie". Takie wyrażenie nie miałoby sensu, nadbudowa nie musi obejmować przecież wyłącznie ściany, nie wiadomo, od czego przepis w takim brzmieniu miałby się odnosić.
W przypadku pierwszego kierunku interpretacji należałoby w konsekwencji przyjąć, że jeśli nie są spełnione wymogi wynikające z podstawowych norm odległościowych (§ 12 ust. 1 r.w.t.), nadbudowa jest możliwa tylko wówczas, gdy cała ściana (w części istniejącej oraz powstałej w wyniku nadbudowy) ma być pozbawiona okien i drzwi oraz ma spełniać wymogi ściany oddzielenia pożarowego. W przypadku przyjęcia drugiego stanowiska, wymogli "ślepej ściany" i ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy odnosić wyłącznie do tej części, która powstała w wyniku nadbudowy.
Wskazaną rozbieżność, do jakiej prowadzą wyniki wykładni językowej, trzeba usunąć drogą innych metod wykładni. W ocenie Sądu należy zwrócić uwagę na cel stosowania przepisu w konkretnym, analizowanym przypadku – chodzi o ocenę tych robót budowlanych, które aktualnie są przedmiotem wniosku. Jak wskazano wyżej – przedmiotem postępowania nie jest ocena zgodności z prawem budowlanym istniejącego już budynku, ale robót budowlanych w zakresie jego nadbudowy (oraz innych robót, które nie są przedmiotem sporu). Podążenie drogą argumentacji pełnomocnika skarżącej oznaczałoby konieczność badania, czy wymogi w zakresie "ślepej ściany" oraz wymogi przeciwpożarowe spełnia również ta część ściany, która w ogóle nie jest przedmiotem wniosku. Oznaczałoby to konieczność dokonywania ocen wychodzących poza przedmiot wniosku o pozwolenie na budowę i poza kompetencje organów administracji architektoniczno-budowlanej. Oceny stanu technicznego budynku istniejącego i zgodności z prawem budowy budynku już istniejącego (po zakończeniu robót budowlanych) można dokonywać, ale w innych trybach regulowanych przepisami Prawa budowlanego (postępowanie legalizacyjne, naprawcze). Co więcej, kompetencje w tym zakresie ustawodawca przyznał organom nadzoru budowlanego, a nie organom administracji architektoniczno-budowlanej.
W związku z tym w ocenie Sądu w przypadku postępowania w sprawie pozwolenia na roboty budowlane prawidłowa jest taka interpretacja § 12 ust. 4 pkt 2 r.w.t., w świetle której wymogi braku okien i drzwi ("ślepej ściany") należy odnosić do tego, co jest przedmiotem robót budowlanych objętych wnioskiem w sprawie pozwolenia na budowę. Skoro wniosek obejmuje nadbudowę budynku, wymogi "ślepej ściany" i ściany oddzielenia przeciwpożarowego mają być odnoszone do części nadbudowanej, czyli powstałej w wyniku nadbudowy.
W związku z tym w ocenie Sądu za prawidłowe należy uznać stanowisko Wojewody, który po analizie rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym uznał, że nadbudowa objęta wnioskiem pozbawiona jest okien i drzwi, ponadto spełnia wymogi ściany oddzielenia pożarowego (konstrukcja z bloczków gazobetonowych o grubości min. 24 cm, izolacja zewnętrzna z materiału niepalnego, tj. wełny mineralnej, brak otworów, więźba dachowa drewniana, zabezpieczona środkami ogniochronnymi do stopnia nierozprzestrzeniającego ognia, izolacja wewnętrzna dachu niepalna – wełna mineralna, przekrycie dachu niepalne – blacha stalowa płaska). Skoro tak, organy administracji architektoniczno-budowlanej nie miały podstaw do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Zarzuty naruszenia § 12 ust. 4 oraz § 271 i § 209 r.w.t. należy w tej sytuacji uznać za nieuzasadnione.
Podobna droga argumentacji przesądza o niezasadności zarzutów odnoszących się do zachowania wymogu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13 r.w.t.). Zgodnie z powołanym przepisem (ust. 1), odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: (1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m; (2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Sąd podziela przy tym argumentację skarżącej, nie kwestionowaną zresztą przez organ, że ze względu na położenie działek poza wyznaczony w studium obszar zabudowy śródmiejskiej, nie ma podstaw do zastosowania § 13 ust. 4 ur.w.t., pozwalającego na zmniejszenie o połowę wymaganych odległości.
Podobnie jak w przypadku poprzednio analizowanych wymogów, także i co do wymogu zapewnienia odpowiedniego nasłonecznienia, kluczowe jest odniesienie się do przedmiotu postępowania, wyznaczanego przedmiotem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Analizowany § 13 r.w.t. należy do grupy przepisów ustanawiających normy odległościowe sytuowania nowych budynków. Nadbudowa z istoty swojej nie zmienia odległości między budynkami, ale w dość oczywisty sposób może zmieniać warunki nasłoneczniania (niski budynek przed nadbudową może spełniać wymogi wynikające z § 13 r.w.t., po jego znaczącej nadbudowie może przesłaniać budynek sąsiedni naruszając wymogi wynikające z tego przepisu). W rozpoznawanej sprawie prawidłowe zastosowanie § 13 r.w.t. wymaga dokonania oceny, czy planowana nadbudowa powoduje, że przestają być spełnione wymogi wynikające z norm zakazujących przesłaniania. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że warunek nasłonecznienia w odniesieniu do okna znajdującego się na parterze budynku na działce nr [...] nie był spełniony już w stanie wyjściowym, istniejącym. Wojewoda ma rację, że § 13 r.w.t. nie wskazuje na stopnie nasłonecznienia, kryterium to ma charakter zero-jedynkowy: albo jest spełnione, albo nie. Jeżeli kryterium nasłonecznienia w odniesieniu do analizowanego okna nie było spełnione już w stanie wyjściowym, nadbudowa nie zmieniła tego kryterium (ujmowanego zerojedynkowo). Skoro tak, nie można uznać, że projektowana nadbudowa jest sprzeczna z § 13 r.w.t.
Należy przy tym zauważyć, że kwestia nasłonecznienia jest badana nie tylko w kontekście norm odległościowych pomiędzy budynkami, ale również w kontekście wymogów co do zapewnienia światła dziennego i minimalnego nasłonecznienia (§ 57
i 60 r.w.t.; analiza tzw. linijki słońca). Wynika to jednoznacznie z treści samego § 13 r.w.t., w którym prawodawca wskazał dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie – musi być zachowana odpowiednia odległość między budynkami, ale musi być spełniony też drugi warunek, wynikający z analizy zapewnienia światła dziennego
i minimalnego nasłonecznienia (linijki słońca). Do akt sprawy została dołączona analiza nasłonecznienia w warunkach określonych w § 60 ust. 1 r.w.t., obejmująca stan przed
i po nadbudowie, sporządzona na zlecenie inwestora przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Analiza wskazuje, że wymogi wynikające z norm odnoszących się do nasłonecznienia (§ 57 i § 60 r.w.t.) są spełnione, Sąd nie ma podstaw do kwestionowania tej analizy, skoro nie zostały przedstawione żadne dowody wskazujące na jej wadliwość. Ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze do sądu administracyjnego, skarżąca nie przedstawiła argumentów podważających prawidłowość tej analizy.
W tej sytuacji organy administracji architektoniczno-budowlanej nie miały podstaw do uznania, że planowana nadbudowa narusza wymogi wynikające z norm dotyczących nasłonecznienia (§ 13, § 57, § 60 r.w.t.). Zarzut naruszenia § 12 ust. 4 w zw. z § 13 r.w.t. jest niezasadny.
W pewnym zakresie zasadna jest argumentacja pełnomocnika skarżącej odnosząca się do kwestii tego, że inwestycja obejmuje zamurowanie istniejących otworów nadbudowanej ściany. Rzeczywiście stwierdzenie: "zamurowane istniejące otwory" pojawiło się w uzasadnieniu decyzji Wojewody (s. 4). Stwierdzenie to jest niezrozumiałe, gdyż projekt budowlany nie obejmował zamurowania otworów w istniejącej części ściany, nie objętej robotami budowlanymi, których dotyczy pozwolenie. Nie do końca zatem wiadomo, co Wojewoda miał na myśli, używając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji takiego sformułowania. W ocenie Sądu jest to błąd w uzasadnieniu decyzji, a nie błędne ustalenia faktyczne, stanowiące naruszenie podstawowych zasad postępowania dowodowego (zasady prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów; art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.). Przede wszystkim jednak błąd ten nie wpływa na treść rozstrzygnięcia, skoro – jak wyżej wywiedziono – wymogi braku okien i drzwi oraz ściany oddzielenia pożarowego należy odnosić do części powstałej w wyniku nadbudowy, a nie części istniejącej, nie objętej robotami budowlanymi, których dotyczy pozwolenie.
Końcowo należy zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt sprawy, mający znacznie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W sprawach dotyczących pozwoleń na budowę organy administracji architektoniczno-budowlanej muszą dążyć do wyważenia kolidujących interesów inwestora (korzystającego z wolności zabudowy) oraz pozostałych stron (wynikający z 5 ust. 1 pkt 9 P.b. obowiązek poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej). Ocena zgodności z prawem projektowanych robót budowlanych musi uwzględniać uzasadnione, a zatem oparte na obowiązujących przepisach prawa, interesy właścicieli (użytkowników) nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Skarżąca prezentuje punkt widzenia uwzględniający wyłącznie wpływ budynku na działce nr [...], na budynek znajdujący się na działce będącej jej własnością (nr [...]). Tymczasem oddziaływania budynków w istniejącym stanie są bardziej złożone. Owszem, budynek inwestora w stanie istniejącym (istniejąca ściana na wschodniej elewacji, w części nie objętej nadbudową) oddziałuje na budynek mieszkalny skarżącej, ale nie mniejszy wpływ wywołuje budynek skarżącej na działkę sąsiadującą i znajdujący się na niej budynek (inwestora), a zakres przesłaniania (ilość przesłanianych okien) jest zdecydowanie większy (zob. analizę sporządzona na kopii mapy zasadnicze, k. 153 akt adm.). W gęstej zabudowie miejskiej, jaka istnieje na obszarze, w którym położone są sporne działki, dążenie do racjonalnego wyważenia spornych interesów właścicieli tych działek musi być brane pod uwagę przy wykładni przepisów prawa budowlanego, oczywiście do granic wyznaczanych zasadą legalizmu, jako naczelną dyrektywą działań organów administracji, w tym architektoniczno-budowlanej.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji architektoniczno-budowlanej nie miały podstaw do uznania, że objęte wnioskiem inwestora roboty budowlane, w tym zwłaszcza nadbudowa spornego budynku, miałyby naruszać wymogi wynikające z przepisów prawa budowlanego, w tym norm techniczno-budowlanych. Skoro tak, organy nie miały podstaw do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b.).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło