II SA/Lu 782/03

WyrokWSA w Lublinie2004-03-18

Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu powszechnego, w wykonaniu którego ZUS przyznał i wypłacił świadczenie rehabilitacyjne, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.?
Ratio decidendi
Decyzje organów administracyjnych obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Podstawą wznowienia postępowania na podstawie tego przepisu może być jedynie sytuacja, gdy decyzja administracyjna została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W niniejszej sprawie pierwotna decyzja przyznająca zasiłek przedemerytalny nie była wydana w oparciu o takie orzeczenie, a późniejsze przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego przez ZUS na mocy wyroku sądu powszechnego nie stanowiło podstawy do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego I. P. po tym, jak organ administracji wznowił postępowanie w tej sprawie. Pierwotnie zasiłek został przyznany, jednak po informacji z ZUS o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego za okres, w którym skarżąca była zarejestrowana jako bezrobotna, organy uznały, że nie spełniała ona warunków do uzyskania statusu bezrobotnego. Po uchyleniu przez NSA pierwotnych decyzji z powodu błędnego wznowienia postępowania, organy ponownie wznowiły postępowanie, tym razem na innej podstawie prawnej, i ponownie odmówiły przyznania zasiłku. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędzia WSA Jacek Czaja (spr.), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2004 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej prawo do zasiłku przedemerytalnego – po wznowieniu postępowania. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Starosty z dnia [...] nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda, działając na postawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Gospodarczo-Społecznych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) – po rozpatrzeniu odwołania I. P. od decyzji Starost z dnia [...], nr [...], w sprawie uchylenia – po wznowieniu postępowania – decyzji wydanej z upoważnienia Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy, nr [...] z dnia [...], dotyczącej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...].04.1999 r. i odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...].04.1999r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda stwierdził, iż bezpośrednio przed rejestracją w Powiatowym Urzędzie Pracy I. P. przebywała na zasiłku chorobowym – od dnia [...].07.1998 r. do dnia [...].04.1999 r., po czym ubiegała się o przyznanie zasiłku rehabilitacyjnego. ZUS Oddział, decyzją z dnia [...].04.1999 r. odmówił przyznania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego z powodu odzyskania zdolności do pracy. Od tej decyzji zainteresowana odwołała się do Sądu, a następnie w dniu [...].04.1999 r. zarejestrowała się w urzędzie pracy jako osoba ubiegająca się o zasiłek przedemerytalny. Na podstawie dokumentów przedstawionych w Powiatowym Urzędzie Pracy organ I instancji decyzją z dnia [...].04.1999r. przyznał I. P. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...].04.1999 r. w wysokości 120% kwoty zasiłku, który pobierała od dnia [...].04.1999 r. do dnia [...].12.2000 r. W dniu [...].04.2001r. Powiatowy Urząd Pracy powiadomiony został przez ZUS Oddział, że I. P. nabyła na mocy wyroku sądowego prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od dnia [...].04.1999 r. do dnia [...].08.1999 r., które zostało jej naliczone i wypłacone. Z chwilą uzyskania tej informacji powstała sytuacja powodująca, że I. P. w dniu rejestracji nie spełniała warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i tym samym nie była uprawniona do przyznania jej prawa do zasiłku przedemerytalnego. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu – bezrobotnym jest osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do pojęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, jeżeli (....) nie pobiera świadczenia rehabilitacyjnego (...). Natomiast art. 37 j ust. 1 powołanej ustawy (obowiązujący od dnia [...].12.2001 r.) stanowił, że zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Mając na uwadze powyższe organ I instancji w dniu [...].04.2001 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z urzędu wznowił postępowanie w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, a następnie decyzją z dnia [...].05.2001 r. uchylił swoją decyzję z dnia [...].04.1999 r. przyznającą prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...].04.1999 r. Od tej decyzji I. P. odwołała się do Wojewody, który decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzję tą I. P. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi w dniu [...].01.2003 r. wydał wyrok uchylający decyzje I i II instancji, zarzucając im błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako podstawy wznowieniowej. W wyniku wykonania wyroku NSA, organ I instancji w dniu [...].03.2003 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Następnie decyzją z dnia [...] Starosta postanowił uchylić decyzję z dnia [...], w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...].04.1999 r. i odmówił przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...].04.1999 r. Organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję jako zgodną z przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skargę na decyzję Wojewody do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła I. P. i zaskarżając ją w całości wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji o raz decyzji Starosty z dnia [...].03.2003r., lub o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji. Skarga zarzuca: 1. naruszenie prawa, a w szczególności art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. przez przyjęcie, że wyrok sądu powszechnego, w wykonaniu którego ZUS przyznał i wypłacił świadczenie rehabilitacyjne, stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, 2. naruszenie przepisów art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 6 pkt 6 lit. a, art. 37 l ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) przez przyjęcie, że przyznanie i wypłata przez ZUS świadczenia rehabilitacyjnego w oparciu o wyrok sądowy wydany po upływie ponad roku od chwili uzyskania statusu bezrobotnego stanowi o niespełnieniu definicji osoby bezrobotnej w dacie ubiegania się o status bezrobotnego oraz przez orzeczenie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego bez uprzedniego wydania decyzji przedemerytalnego nadaniu statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi między innymi, że podstawą prawną uzyskania statusu osoby bezrobotnej nie była decyzja, ale ustalenie, iż nie zachodzą żadne negatywne przesłanki ustawowe uniemożliwiające nabycie statusu osoby bezrobotnej. Tym samym informacja ZUS o przyznaniu i wypłaceniu świadczenia rehabilitacyjnego w wykonaniu wyroku sądu powszechnego nie daje podstaw do przyjęcia, że zachodzi podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusz również art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 37 l ust. 1 i art. 37 n ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c stanowi, że "bezrobotnym jest osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy (...), jeżeli po ustaniu zatrudnienia (...) nie pobiera świadczenia rehabilitacyjnego". Skarżąca podaje, że w dniu rejestracji nie pobierała świadczenia rehabilitacyjnego. Według skarżącej przyznanie tego świadczenia za okres obejmujący dzień rejestracji nie jest tożsame z jego pobieraniem w tym przedziale czasowym. Twierdzenie Wojewody, że w dniu [...].04.1999 r. skarżąca nie spełniała warunków ustawowych do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i tym samym nie była uprawniona do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego jest błędne. Skarżąca podaje, że dniem niespełnienia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy i jednocześnie dniem ustania prawa do zasiłku przedemerytalnego, a tym samym utraty prawa do dalszego jego pobierania jest dzień uprawomocnienia się decyzji ZUS przyznającej skarżącej świadczenie rehabilitacyjne i wydane w oparciu o wyrok sądu z dnia 19.12.2000 r., a nie dzień rejestracji, tj. dzień uzyskania statusu bezrobotnego. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 8 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jest oczywiste i nie budziło to wątpliwości już od chwili wszczęcia postępowania wznowieniowego, że decyzja wydana z upoważnienia Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy, nr [...] z dnia [...], dotycząca przyznania skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] kwietnia 1999r., nie była wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Na okoliczność tą słusznie wskazuje skarżąca, przy czym była ona także podnoszona w odwołaniu od decyzji organu I – instancji, co zostało całkowicie pominięte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co więcej, organu obu instancji jako podstawę do wznowienia postępowania podały okoliczność, iż skarżąca w dniu rejestracji "nie spełniała definicji osoby bezrobotnej, a w raz z tym nie przysługiwał zasiłek przedemerytalny przyznany od dnia 24.04.1999r.". Przytoczona argumentacja w najmniejszym stopniu nie odpowiada przesłance wznowienia postępowania określonej w przepisie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co oznacza, że w istocie nie zachodzi w sprawie podstawa wznowienia oparta na tym przepisie. W świetle więc przepisu art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej, a wobec tego zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło