II SA/Lu 788/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. J. W. wnioskiem z dnia 19 lipca 2010 r. doprecyzowanym w piśmie z dnia 6 sierpnia 2010 r. oraz z dnia 25 sierpnia 2010 r. wystąpił o wznowienie postępowania administracyjnego, wnosząc o uwzględnienie w niniejszej sprawie nowych dokumentów uzyskanych z Instytutu Pamięci Narodowej w lutym 2010 r. Organ orzekający decyzją z dnia [...] odmówił wnioskodawcy wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, ze względu na uchybienie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Strona nie zgadzając się z wyżej wymienionym rozstrzygnięciem w ustawowym terminie wniosła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wskazując, iż nie wiedziała o wymogu złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w terminie miesięcznym od chwili uzyskania nowych dowodów. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o odmowie wznowienia postępowania. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylnie decyzji ostatecznej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, biorąc pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego – Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosowanie do art. 16 § 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach określonych w Kodeksie. Z powyższego przepisu wyrażającego zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynika, że decyzja taka nie może być w zasadzie wzruszona w trybie postępowania administracyjnego, z wyjątkami ściśle określonymi w przepisach kpa. Po analizie przedłożonych przez stronę dokumentów Kierownik Urzędu uznał, iż strona w trakcie postępowania w sposób rażący uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania od momentu powzięcia wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kpa (art. 16 § 1). Wiąże się to także z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państw wyrażoną w art. 8 kpa. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania mające charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, które w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszczają możliwość wznowienia ostatecznie decyzji administracyjnej, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, o czym stanowi art. 149 § 1 kpa. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. W przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wykazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa – organ administracji na podstawie art. 149 § 3 kpa wydaje decyzje odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić je zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa. Stosowanie do art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowania administracyjne jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z treści tego przepisu wynika, że za przyczynę wznowienia postępowania mogą być uznane tylko takie okoliczności lub dowody, które istniały w momencie wydania decyzji, a jednocześnie nie były znane organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie, strona w dniu 19 lipca 2010 r., zwróciła się z prośbą o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie dokumentów uzyskanych w lutym 2010 r. z Instytutu Pamięci Narodowej. Organ orzekający pismem z dnia 27 lipca 2010 r. poinformował stronę o trybach służących wzruszeniu decyzji ostatecznie, w tym o wymogu zastosowanym w art. 148 kpa – podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe organ pierwszoinstancyjny prawidłowo zauważył, iż poprzez wniesienie podania, wznowienie postępowania nastąpiło z rażącym uchybieniem terminu określonym w art. 148 § 1 kpa. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa). W związku z powyższym Kierownik Urzędu uznał, że istnieją podstawy do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Skargę na powyższą decyzję złożył J. W. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż zaskarżona decyzja narusza zasady konstytucji i jest krzywdząca, sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrolowana decyzja w ocenie sądu nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie, a tylko w takim przypadku sąd był władny ją uchylić czy stwierdzić jej nieważność. Taki zakres orzekania sądów administracyjnych wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). W świetle tego przepisu sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na wstępie podnieść należy, że instytucja wznowienia postępowania administracyjnego uregulowana przepisami art. 145 – 153 kpa ma na celu usuwanie wad jakimi są obarczone ostateczne decyzje administracyjne. W orzecznictwie sądowym istnieje zgodność poglądów, że we wstępnej fazie postępowania uznaniowego organ administracji winien badać wyłącznie czy wniosek o wznowienie postępowania oparty został o ustawowe przesłanki wznowienia wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Tak więc jedną z przeszkód nie pozwalających na wznowienie postępowania na żądanie strony jest niedochowanie przez nią terminu zgłoszenia tegoż żądania i jednocześnie brak podstaw do przywrócenia tego terminu. Zgodnie z zasadą wynikającą z zasadą art. 148 § 1 kpa strona winna wnieść podanie o wznowienie postępowania w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym się dowiedziała o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. O tej zasady ustawodawca wprowadził dwa wyjątki (w art. 148 § 2 i w art. 145 § 2 kpa), które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Z literalnego brzmienia cytowanego wyżej przepisu art. 148 § 1 kpa wynika, że miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Z niewadliwych ustaleń organów administracji wynika, że skarżący J. W. dnia 19 lipca 2010 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa na podstawie dokumentów uzyskanych w miesiącu lutym 2010 r. z Instytutu Pamięci Narodowej. Prawidłowo więc organ uznał, iż wniosek skarżącego w którym domagał się on wznowienia postępowania zaskarżonego decyzją ostateczną został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w powołanym wyżej art. 145 § 1 kpa. Podkreślić należy, że organ administracji zobowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnej. Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.