II SA/Lu 789/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz-sprawozdawca, Protokolant referent-stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004r. sprawy ze skargi A.L.-R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie dodatku do świadczeń rodzinnych stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w wyniku rozpatrzenia odwołania A.L.-R., decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy pierwszoinstancyjną decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta o odmowie przyznania na jej rzecz świadczenia w postaci dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka dla osób otrzymujących do dnia 01 maja 2004 r. ustalone na siebie świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego, przywołując unormowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, skoro odwołująca się ma ustalone prawo do renty inwalidzkiej, o rozstrzygającym znaczeniu, bo wyłączające jurydyczną rację przyznania omawianego dodatku, co wynika wprost z brzmienia art. 60 ust. 1 przywołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyła A.L.-R, wnosząc w istocie o jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, jako wydanej przy braku szczególnej staranności, gdy analizować zebrany materiał, prowadzącej do pominięcia istniejącej luki prawnej. Wskazywała na sprzeczność art. 60 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych z jej art. 3 ust. 1 i 5 . Stanowisku prawnemu organu zarzucała tendencyjność, a w dalszej kolejności naruszenie konstytucyjnej zasady równości w świetle jej art. 2, skoro zasadza się na nierównym traktowaniu osoby uprawnionej do renty inwalidzkiej z uzyskującą dochód z innego tytułu, w ocenie skarżącej krzywdzącym, zwłaszcza gdy chodzi o osoby podlegające szczególnej ochronie ze strony organów administracji publicznej, stąd w jej ocenie winien znaleźć zastosowanie mechanizm przewidziany dla pozostałych osób ubiegających się o świadczenia rodzinne, statuowany w art. 5 przywoływanej ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przytaczanych regulacjach ustawy o świadczeniach rodzinnych upatrywała istnienie luki prawnej, niedostrzeżonej przez organ rozstrzygający, a czyniącej zasadnym żądanie ze strony zainteresowanej przyznania wskazanego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne dodatku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wraz z leżącą u jego podstaw jurydyczną argumentacją. Akcentowało jednoznaczne i nie budzące wątpliwości interpretacyjnych brzmienie art. 60 ust. 1 rozważanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdy wywody skarżącej o istnieniu luki w uregulowaniach tej ustawy podlegają kwalifikacji, jako niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyniku złożenia skargi zważył, co następuje: Przedmiot żądania wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne stanowiło świadczenie w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego, skoro art. 60 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych odwołuje się do jej art. 12. Zważywszy datę wystąpienia z wnioskiem do właściwego organu administracji, podlegał on jurydycznej ocenie właśnie na gruncie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, przy zbędności odwoływania się do uregulowań międzyczasowych. Dyspozycja art. 3 pkt 11 ostatnio przywołanej ustawy organem właściwym do rozstrzygnięcia spraw z zakresu omawianej materii pierwszoinstancyjnie statuuje wójta bądź odpowiednio burmistrza, prezydenta miasta, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o wskazaną kategorię świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Natomiast nie zawiera ona szczególnych uregulowań dla postępowania odwoławczego, przewidując mocą jej art. 32 ogólne odesłanie do stosowania przepisów ustawy o postępowaniu w administracji dla podejmowania proceduralnych czynności w kwestiach nieuregulowanych ustawą o świadczeniach rodzinnych w sposób szczególny. Następstwem przedstawionej regulacji jest jednoznaczna kwalifikacja niniejszej sprawy jako administracyjnej, na etapie pierwszoinstancyjnym podlegającej rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez ustawowo określony organ administracji publicznej, przy przyjęciu za rozstrzygające kryterium materialnego. Sytuacja proceduralna ulega jednak zasadniczej zmianie, gdy analizować w dalszej kolejności postępowanie odwoławcze. Tu ustawodawca, posługując się kryterium formalnym, mocą przepisów o charakterze szczególnych, przekazał sprawy z zakresu rozpatrywania odwołań od pierwszoinstancyjnych decyzji powziętych przez organ administracji, gdy chodzi o materię ubezpieczeń społecznych, w tym świadczeń rodzinnych wraz z dodatkami do nich, właściwości sądu powszechnego, zgodnie z brzmieniem art. 4778 k.p.c., a contrario wyłączając dla realizowania trybu odwoławczego drogę administracyjną, przypisaną co do zasady, przy braku szczególnych uregulowań, unormowaniem art. 17 k.p.a. właściwości zdefiniowanego jego mocą organu wyższego stopnia. W tym miejscu należy bowiem przywołać przepis art. 127 § 2 k.p.a., stanowiący o właściwości do rozpatrzenia odwołania organu administracji publicznej wyższego stopnia, jeżeli jednak ustawa nie przewiduje innego organu odwoławczego. Dla badanego niniejszym postępowania odwoławczego, zważywszy jego przedmiot w kontekście materialnoprawnej kwalifikacji wnioskowanej kategorii świadczenia, ustawodawca przewidział właśnie w sposób szczególny inny organ odwoławczy, którym jest sąd powszechny, w myśl regulacji zawartej w art. 4778 k.p.c., gdy zważyć brzmienie obowiązujące od 01 maja 2004 r., a zatem rozstrzygające dla jurydycznej oceny w kontrolowanym procedowaniu administracyjnym. Zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze podejmując decyzję w wyniku rozpatrzenia odwołania zainteresowanej uczyniło to, jako organ niewłaściwy w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a dalej bez formalnoprawnej podstawy, w sposób realizujący także hipotezę art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ze skutkiem w postaci nieważności drugoinstancyjnej decyzji dotkniętej stwierdzoną formalnoprawną wadliwością przy jej wydaniu, gdy co do zasady sądowoadministracyjna kontrola jej legalności w omawianym proceduralnym aspekcie znajduje jurydyczną podstawę w uregulowaniu art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.