II SA/Lu 790/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant St. sekr. sąd. Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] września 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpoznaniu wniosku L. P. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. odmawiającą przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Republik Radzieckich. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pojęcie represji w rozumieniu ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich zawiera przepis art. 2 pkt 2 lit. "a" tejże ustawy. Stosownie do regulacji, represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że strona urodziła się na deportacji w dniu 24 września 1944 r. w miejscowości H. (K.), która w okresie okupacji należała do terytorium III Rzeszy, jako dziecko robotników przymusowych. Tym samym nie został spełniony zawarty w cytowanym przepisie w/w ustawy warunek deportacji do pracy przymusowej. Świadczenie, o którym mowa w ustawie, przysługuje wyłącznie osobom, które osobiście doświadczyły represji wywiezienia do pracy przymusowej i nie może być przyznane za represje, którym podlegali rodzice osoby zainteresowanej. W skardze na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych L.P. wnosiła o uchylenie tej decyzji, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 2 lit."a" ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej (...) poprzez jego błędną interpretację. W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła stanowisko zawarte w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym, jeśli ktoś urodził się na terenie III Rzeszy w okresie wykonywania pracy przymusowej przez matkę deportowaną do tejże pracy, może być uznany za osobę represjonowaną w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. "a" cytowanej ustawy i na tej podstawie ma prawo do przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego wynikającego z przedmiotowej ustawy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Świadczenie pieniężne, o którym mowa w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), przysługuje przy spełnieniu innych wymogów ustawowych, osobom które podlegały represjom (art. 1). Represją w rozumieniu ustawy jest: 1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych; 2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium: a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945, b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach (art. 2). Z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że rodzice skarżącej wywiezieni zostali do pracy przymusowej i pracę tę wykonywali. Świadczy o tym decyzja z dnia 9 kwietnia 1997 r. przyznająca uprawnienia do świadczenia pieniężnego B.G. – matce skarżącej. Jako podstawę odmowy przyznania takich uprawnień skarżącej, organ wskazał, że urodziła się ona jako dziecko robotników przymusowych, a zatem nie został spełniony warunek deportacji do pracy przymusowej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, okoliczność, że skarżący ze względu na wiek nie mógł wykonywać pracy przymusowej, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (vide wyrok SN z 13 stycznia 2000 r., sygn. III RN 112/99). Obowiązkiem organu jest zatem jedynie ustalenie faktycznego czasu trwania pobytu określonej osoby na deportacji. Odmowa przyznania świadczenia pieniężnego osobie urodzonej i przebywającej ponad 6 miesięcy w miejscu wykonywania prac przymusowych przez rodziców w wyniku ich uprzedniej deportacji, narusza przepis art. 2 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym (...), stanowiący samodzielną podstawę do uznania takiej osoby za represjonowaną. Naruszenie powołanego przepisu prawa materialnego miało oczywisty wpływ na wynik sprawy. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w wyroku.