II SA/Lu 790/17
PostanowienieWSA w Lublinie2017-11-15
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada stałe źródło dochodu, zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i jest w stanie wspierać finansowo członków rodziny, może zostać uznana za osobę ubogą, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która posiada stałe źródło dochodu, zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i jest w stanie wspierać finansowo członków rodziny, nie może być uznana za osobę ubogą w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, jeśli ponoszenie kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia adwokata, znacząco uszczupliłoby środki pozostające na utrzymanie konieczne, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżąca M. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na wspólne gospodarstwo domowe z synem, rentę w kwocie [...] zł netto miesięcznie oraz dochody syna z gospodarstwa rolnego. Wykazała miesięczne koszty utrzymania koniecznego w kwocie [...] złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że skarżąca nie jest osobą ubogą, ale nie jest też w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, zwłaszcza w zakresie kosztów ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Inne z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a I. przyznać M. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca na druku PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz pełnoletnim synem, z którym utrzymuje się ze swojej renty w kwocie [...]złotych netto oraz dochodów syna w kwocie [...]złotych miesięcznie uzyskiwanych z uprawy czterohektarowego gospodarstwa rolnego. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] złotych netto. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego skarżącej składają się wydatki na energię elektryczną – [...] złotych, gaz – [...] złotych, wodę – [...] złotych, telefon – [...] złotych, wywóz śmieci – [...] złotych oraz leczenie – [...] złotych. Łącznie wykazane miesięczne wydatki wynoszą [...] złotych. Skarżąca oświadczyła, że pomaga synom, gdyż są w trudnej sytuacji w związku z czym na koszty utrzymania koniecznego pozostaje jej niewielka kwota.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA
w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353).
Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Skarżąca ma stałe źródło dochodu (rentę w kwocie [...]złotych netto miesięcznie), który pokrywa wydatki związane z kosztami utrzymania koniecznego oraz pozwala na wsparcie synów. Ma też zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (jak wynika z punktu 2.2 druku PPF zamieszkuje w domu jednorodzinnym, którego koszty utrzymania w pełni ponosi, co wynika z punktu 5 oraz 11 druku PPF). Nie można zatem zaliczyć skarżącej do osób ubogich bądź, posiadających dochody nie pozwalające na pokrycie wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Brak jest więc przesłanek do uwzględnienia w całości wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W ocenie referendarza sadowego skarżąca wykazała jednak, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i syna. Ustalenie wystąpienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.) wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów postępowania, o zwolnienie od których wnosi strona oraz ocenę wpływu ponoszenia tych kosztów na możliwość ponoszenia przez stronę kosztów utrzymania koniecznego. Na obecnym etapie niniejszego postępowania jego koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych zaś minimalne wynagrodzenie adwokata ustanowionego z wyboru dla prowadzenie niniejszej sprawy wyniesie 480 złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] złotych zaś ponoszone przez skarżące miesięcznie wydatki wynoszą łącznie [...] złotych. Zatem na poczet kosztów utrzymania nie wymienionych na druku PPF (jako chociażby zakupu środków czystości i higieny osobistej czy odzieży) w gospodarstwie domowym skarżącej pozostaje kwota [...]złotych netto. W ocenie referendarza sądowego kwota ta pozwala skarżącej na poniesienie wszystkich wymaganych na obecnym etapie niniejszego postępowania kosztów sądowych. Decyduje o tym nie tylko ich wysokość ale i to, że będą one występować sukcesywnie, tym samy nie obciążając budżetu gospodarstwa domowego w stopniu skutkującym powstaniem uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Ponadto zwrócić należy uwagę na to, że w toku postępowania skarżąca uiściła kwotę wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych. Skoro więc była w stanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego uiścić jednorazowo kwotę dwukrotnie wyższa od tej, którą może być zobowiązana jednorazowo uiścić obecnie nie można przyjąć, aby uiszczenie jednorazowo kwoty dwukrotnie niższej od wpłaconej groziło uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej syna. Uszczerbkiem takim skutkować zaś będzie zobowiązanie skarżącej do poniesienia minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru. Wynagrodzenie to stanowi bowiem [...] część kwoty pozostającej w gospodarstwie domowym skarżącej. Uszczuplenie o taką kwotę dochodu spowoduje, że na poczet kosztów utrzymania koniecznego nie wymienionych przez skarżącą pozostanie [...] złotych. Kwota ta nie pokryje miesięcznych wydatków związanych z zakupem środków czystości i higieny osobistej oraz zakupu odzież dla dwóch osób. Skutkiem tego będzie zaś uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło