II SA/Lu 794/09

WyrokWSA w Lublinie2010-02-18

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Ewa Ibrom, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił nakazania rozbiórki przyłącza wodociągowego, które zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, ale w okresie obowiązywania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i czy w sprawie należy uwzględnić potencjalne pogorszenie warunków użytkowych dla właściciela działki, przez którą przyłącze przebiega?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, w szczególności rzeczywistego przebiegu przyłącza wodociągowego przez działkę skarżącego. Brak dokładnego ustalenia przebiegu przyłącza uniemożliwił ocenę, czy istnieją podstawy do nakazania jego rozbiórki, w tym czy powoduje ono niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania nakazu rozbiórki części przyłącza wodociągowego, które zostało wykonane w 1976 r. na działce skarżącego na rzecz sąsiedniej nieruchomości. Organy nadzoru budowlanego uznały, że przyłącze, mimo braku pozwolenia na budowę, nie podlega rozbiórce, ponieważ nie narusza planu zagospodarowania przestrzennego i nie powoduje zagrożenia dla ludzi ani mienia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa budowlanego i procedury administracyjnej, twierdząc, że przyłącze uniemożliwia mu zagospodarowanie własnej działki i że organy nie wyjaśniły istotnych okoliczności sprawy, w tym rozbieżności między dokumentacją techniczną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. F. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Magdalena Markowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lutego 2010 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. F. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] czerwca 2009 r., odmawiającą nakazania E. i D. małż. S. rozbiórki części przyłącza wodociągowego na działce nr ewid. [...] w L., doprowadzającego wodę do budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w L. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż jak wynika z umowy z dnia 31 stycznia 1976 r. o dostawę wody i odprowadzanie ścieków, zawartej pomiędzy poprzednią właścicielką działki nr ewid. [...] w L. – L. P. a Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w L., w 1976 r. wykonano przyłącze wodociągowe do budynków mieszalnych na działce nr ewid. [...]. W dokumentach będących w posiadaniu PGK w L. brak jest oficjalnej pisemnej zgody na wykonanie przyłączy. Wykonanie przyłączy potwierdza szkic powykonawczy, z którego wynika, że przyłączem tym doprowadzana była woda do trzech budynków będących własnością J. Ż., L. P. i J. K., a także, że część przyłącza została wykonana na działce nr ewid. [...]. Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w L. poinformowało również, że w latach siedemdziesiątych XX w. nie było obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przyłącza wodociągowego, lecz wystarczała zgoda dostawcy wody, wykonanie szkicu roboczego oraz powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej. Obowiązek ten spoczywał na inwestorze – L. P., która nie zrealizowała go jednak, gdyż inwentaryzacja ta została wykonana dopiero w 2009 r. przez obecnego właściciela budynku D. S. Przedsiębiorstwo nie posiada wiedzy, co do tego, kto w czasie budowy przyłącza był właścicielem działki nr ewid. [...] i czy wykonanie na niej przyłącza odbyło się za jego zgodą. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż w świetle przepisu art. 44 ust. 1 pkt 4 lit. "a" i "b" ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, obowiązującego w dacie budowy omawianego przyłącza, wykonanie tego przyłącza nie było wyłączone z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przyjmując, że wskazane przyłącze zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej, zastosować należy w tej sprawie, w myśl art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Ustawa ta pozwala na odstąpienie od przymusowej rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu i zalegalizowanie go na podstawie art. 40, pod warunkiem, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 37. Zdaniem organu drugiej instancji, w niniejszej sprawie nie zachodzi żaden z przypadków, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy, uzasadniających wydanie nakazu rozbiórki wspomnianego przyłącza. Organ podniósł, iż zarówno obecnie, jak i w czasie wykonywania przyłącza, teren obejmujący działkę nr ewid. [...] przeznaczony był pod zabudowę. Przyłącze nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a ponadto przyłącze zostało zaewidencjonowane w zasobach PGK w L. w 1976 r. i od tego czasu funkcjonuje. W ocenie organu odwoławczego przyszłe inwestycje na działce nr [...], jak i działkach sąsiednich winny uwzględniać utrwalony stan zabudowy. Organ zauważył, że projekt zagospodarowania działki nr [...] uwzględnia przyłącze, biegnące przez tę działkę do budynku D. S.. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył P. F., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, poprzez niewydanie nakazu rozbiórki przyłącza, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności w sprawie oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wadliwe skonstruowanie uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W załączniku do protokołu rozprawy z dnia 11 lutego 2010 r. skarżący zarzucił również, iż organ drugiej instancji nie odniósł się do różnic pomiędzy szkicem powykonawczym przyłącza z zasobów Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w L. a inwentaryzacją geodezyjną wykonaną w 2009 r. Zdaniem skarżącego, wątpliwości te zostałyby wyjaśnione, gdyby organ uwzględnił jego wniosek o wykonanie odkrywki i ustalenie faktycznego przebiegu przyłącza. Skarżący zarzucił także, iż odcinek przyłącza znajdujący się na działce nr ewid. [...] nie był i nie jest zaewidencjonowany w zasobach PGK w L., co potwierdza mapa otrzymana przez niego z PGK w dniu 14 maja 2009 r., znajdująca się w aktach sprawy. Skarżący podkreślił, iż stwierdzenie samowoli budowlanej winno skutkować zastosowaniem w rozpoznawanej sprawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Nawet jednak, gdyby przyjąć, że w sprawie tej mają zastosowanie przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., to organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego, w jego ocenie, naruszenie – wskutek realizacji przedmiotowego przyłącza – prawa własności skarżącego nie stanowi pogorszenia warunków użytkowych i nie jest ważną przyczyną uzasadniającą nakaz rozbiórki w świetle art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organ administracji publicznej jest więc na podstawie tych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do przepisu art.136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną. W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie dążyły do należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, naruszając tym samym powołane przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a., co w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem podkreślić, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest warunkiem niezbędnym prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego. Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte na skutek pisma skarżącego z dnia 15 maja 2009 r., skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z prośbą o zbadanie sprawy przebiegu przyłącza wodociągowego po działce skarżącego, oznaczonej numerem [..], doprowadzającego wodę do budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce oznaczonej numerem [...]. Skarżący podniósł, że od 1998 r. jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i w tym czasie żadne przyłącze do działek sąsiednich nie było na jego działce wykonywane. Na mapie, którą skarżący dysponuje również przyłącze nie jest uwidocznione. Przebieg przyłącza przedstawiony został natomiast na mapie wykonanej w kwietniu 2009 r. na zlecenia właściciela działki nr [...], D. S. Skarżący zażądał w związku z tym wyjaśnienia tej sprawy, w szczególności wyjaśnienia, czy przyłącze rzeczywiście istnieje, jeśli tak domagał się podjęcia przez organ nadzoru budowlanego działań zmierzających do usunięcia nielegalnie wykonanego przyłącza. Obowiązkiem organów nadzoru budowlanego w tej sprawie było zatem przede wszystkim jednoznaczne ustalenie, czy po działce skarżącego przebiega przyłącze wodociągowe do budynków na działkach sąsiednich, jeśli tak – kiedy zostało ono wykonane, jaki jest jego dokładny przebieg oraz czy przyłącze to wykonane zostało zgodnie z przepisami prawa budowlanego obowiązującymi w dacie jego wykonania. Dopiero po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zgodnie z regułami wskazanymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. możliwa byłaby ocena, czy i jakie działania podjąć powinien organ nadzoru budowlanego. Organ pierwszej instancji przeprowadził wprawdzie postępowanie wyjaśniające, w tym oględziny, zgromadził także materiał dowodowy w postaci dowodów z dokumentów i map, nie ustalił jednak stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości. Również organ drugiej instancji, mimo iż przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, nie usunął istniejących wątpliwości i nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Organy administracji nie wyjaśniły w szczególności bardzo istotnej w sprawie okoliczności, to jest faktycznego przebiegu przyłącza wodociągowego po działce nr [...], stanowiącej własność skarżącego. Jest poza sporem, że przyłącze wodociągowe doprowadzające wodę do budynków mieszkalnych na działce nr [...] zrealizowane zostało w 1976 r., a więc przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W dacie budowy przyłącza obowiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z Nr 38, poz. 229 ze zm.). Prawidłowe jest stanowisko organu drugiej instancji, że przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze (rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego - Dz. U. Nr 8, poz. 48) nie zwalniały budowy przyłącza wodociągowego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Stanowisko takie znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Poza powołanym przez organ wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, przytoczyć można także uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26 września 1990 r., III AZP 3/90, opubl. w OSNC 1991/1/2, w której wyjaśniono, że art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z 1974 r. ustanawia ogólną zasadę, że rozpoczęcie robót budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, z wyjątkiem robót zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, określonych ustawowo lub w drodze rozporządzenia wydanego na podstawie art. 28 ust. 4 ustawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, określające przedmiotowo rodzaje robót budowlanych, zwolnionych od uzyskania pozwolenia na budowę, zawierające wyjątki od ogólnej zasady prawnej wyrażonej w art. 28 ust. 1 i 3 prawa budowlanego, nie podlegają wykładni rozszerzającej. Skoro zatem przepisy ustawy z 1974 r. oraz powołanego rozporządzenia z 1975 r. nie wymieniają przyłącza wodociągowego jako zwolnionego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, przyjąć należy, że budowa takiego przyłącza wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Nie ulega wątpliwości, że przyłącze, o które chodzi w sprawie wykonane zostało bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie zatem z przepisem art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. w sprawie niniejszej nie będzie miał zastosowania przepis art. 48 tej ustawy, dotyczący budowy bez pozwolenia na budowę, lecz przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. W myśl przepisu art. 37 ust. 1 ustawy z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy organ właściwy stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Badając, czy zachodzą podstawy do zastosowania tego przepisu organ musi więc ustalić, jakie jest przeznaczenie danego terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz czy wybudowany bez pozwolenia obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jeśli wybudowany obiekt nie narusza ustaleń planu i nie powoduje skutków określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2, oznacza to brak podstaw do nakazania rozbiórki. Wówczas organ zgodnie z art. 40 ustawy wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że działki nr [...] i [...]przeznaczone są pod zabudowę (ubocznie zauważyć należy, że organ drugiej instancji odniósł się, zapewne tylko omyłkowo, do przeznaczenia działki nr [...], pomijając działkę nr [...], po której przyłącze przebiega). Nie zachodzi zatem przesłanka nakazania rozbiórki określona w art. 37 ust. 1 pkt 1. W sprawie nie wyjaśniono jednak należycie, czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2. O ile zgodzić można się z organem, że przyłącze na działce nr [...] nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych, to nie było na obecnym etapie postępowania podstaw do uznania, że przyłącze to nie powoduje także niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych otoczenia. Przez niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych otoczenia rozumieć należy m.in. uniemożliwienie zabudowy lub inne istotne ograniczenie możliwości zagospodarowania nieruchomości, na której wybudowany został określony obiekt budowlany. Należy podkreślić, że właściciel nieruchomości ma prawo do zagospodarowania jej zgodnie z przeznaczeniem. Jeśli samowolnie wybudowane przyłącze uniemożliwia lub w sposób istotny ogranicza możliwość wybudowania budynku na działce nr [...], przeznaczonej pod zabudowę, to nie ulega wątpliwości, że doszło do pogorszenia warunków użytkowych otoczenia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. Należy zauważyć, że skarżący podnosił wielokrotnie w toku postępowania, że chciałby na swojej działce wybudować budynek, usytuowany bezpośrednio przy granicy działki nr [...], to jest na terenie, po którym biegnie omawiane przyłącze. Nietrafne jest stanowisko organu drugiej instancji, iż przyszłe inwestycje na działce nr [...] winny uwzględniać fakt przebiegu przyłącza. Okoliczność ta nie może być powoływana jako uzasadnienie odmowy nakazu rozbiórki przyłącza w rozpoznawanej sprawie. Ocena, czy przyłącze w jakikolwiek sposób ogranicza możliwość zagospodarowania działki nr [...] musi być dokonana w oparciu o dokładne dane co do przebiegu przyłącza. Przebiegu tego organ jednak nie ustalił. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, w toku oględzin przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji w dniu 29 maja 2009 r. ustalono, iż do budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. L. w L. doprowadzona jest woda. Ustalono również, że w piwnicy tego budynku znajduje się wodomierz, wskazujący na "wejście" przyłącza wodociągowego z działki skarżącego, oznaczonej numerem [...]. Z protokołu oględzin wynika jednak, że nie było możliwości ustalenia przebiegu przyłącza, ponieważ teren jest utwardzony płytkami chodnikowymi z bloczków betonowych (k. 23 akt adm.). Wydając decyzję odmawiającą nakazania rozbiórki przyłącza organ pierwszej instancji uznał, iż sporny odcinek przyłącza wodociągowego przebiegający przez działkę nr [...] zlokalizowany jest w odległości około 0,50 m od ściany zachodniej budynku na działce nr [...]. Ustalając tę okoliczność organ oparł się wyłącznie na inwentaryzacji geodezyjnej wykonanej w 2009 r. na zlecenie współwłaściciela budynku mieszkalnego na działce nr [...] oraz sporządzonej wówczas mapie. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Zasadnie zarzuca skarżący, iż istnieje zasadnicza różnica pomiędzy szkicem powykonawczym przyłącza, znajdującym się zasobach archiwalnych Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w L., a inwentaryzacją przyłącza wykonaną w 2009 r. Na mapie z 2009 r. odległość przyłącza od budynku uczestników wynosi około 0,50 m, zaś w dokumentacji powykonawczej odległość ta jest znacznie większa. Słusznie również zwrócił skarżący uwagę, że z inwentaryzacji powykonawczej wynika, iż przyłącze nie kończy się na budynku uczestników, lecz biegnie dalej przez całą szerokość jego działki. Do rozbieżności tych organy w ogóle się nie ustosunkowały. W tej sytuacji uznanie przez organy administracji, iż stan faktyczny w sprawie został wyjaśniony w stopniu dostatecznym do wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie narusza wymogi wynikające z powołanych przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a. Ponownie należy podkreślić, iż dopiero prawidłowe ustalenie przebiegu przyłącza pozwoli na ocenę, czy istnieją podstawy do nakazania jego rozbiórki. Zaskarżona decyzja narusza również art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż wobec opisanych wyżej uchybień brak było podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Wskazane naruszenia przepisów postępowania uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie ulega bowiem wątpliwości, że stwierdzone uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd uchylił na podstawie art. 135 powołanej ustawy także decyzję organu pierwszej instancji mając na uwadze naruszenie przepisów przez organ pierwszej instancji. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy przez organy administracji. Rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji wyjaśnią wszystkie wskazane wyżej okoliczności. Ustalą, jaki jest faktyczny przebieg – na działce skarżącego - przyłącza wodociągowego doprowadzającego wodę do budynku mieszkalnego na działce nr [...]. W tym zakresie organy będą miały na względzie, iż zgodnie z art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organy rozważą zatem, czy celowym byłoby przeprowadzenie dowodu zgłoszonego przez stronę, to jest polegającego na odkryciu powierzchni działki skarżącego w celu ustalenia przebiegu spornego przyłącza. Uzasadnienie decyzji organów obu instancji powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Należy podkreślić, że obowiązkiem organów jest odniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 i 205 § 1 tejże ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło