II SA/Lu 795/24
WyrokWSA w Lublinie2025-01-30
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Brygida Myszyńska-Guziur, Jerzy Parchomiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy hodowla gołębi na poddaszu budynku mieszkalnego stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymagającą zgłoszenia i czy organ prawidłowo nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania z powodu braku zgłoszenia i niewykonania obowiązków legalizacyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że hodowla około 40 gołębi na poddaszu budynku mieszkalnego, które wcześniej było nieużytkowe, stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wymagającą zgłoszenia. Ponieważ skarżący nie dopełnili obowiązku zgłoszenia i nie przedłożyli wymaganych dokumentów, organ prawidłowo wydał decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania poddasza.Stan faktyczny
Skarżący prowadzili hodowlę około 40 gołębi na poddaszu budynku mieszkalnego, które wcześniej było nieużytkowe. Organ nadzoru budowlanego ustalił, że zmiana ta wymagała zgłoszenia, którego skarżący nie dokonali. Po wszczęciu postępowania i wstrzymaniu użytkowania poddasza, skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów legalizacyjnych, w związku z czym organ wydał decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Protokolant Referent Kinga Kościejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi B. D. i L. D. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 9 sierpnia 2024 r., znak: ZOA-II.7721.22.2020 w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę.
Zaskarżoną do sądu decyzją z 9 sierpnia 2024 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania B. i L. D. (dalej jako: skarżący), Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: Lubelski WINB), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB) w Krasnymstawie z 13 czerwca 2024 r., w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Na skutek zgłoszenia właścicielki działki sąsiedniej, dotyczącego legalności hodowli gołębi w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działkach nr [...] przy ul. [...] w K., stanowiącym własność skarżących, organ
I instancji w sierpniu 2020 r. przeprowadził kontrolę. W toku kontroli ustalono, że na działkach znajduje się budynek mieszkalny wybudowany w latach 50-tych XX w., konstrukcji murowanej, z poddaszem. Z dokonanych ustaleń wynika, że parter budynku użytkowany jest jako mieszkalny, natomiast na poddaszu budynku znajdują się klatki do przetrzymywania gołębi oraz gołębie w ilości około 20 - 30 sztuk. Z oświadczenia właścicielki działki sąsiedniej wynika, że cała hodowla gołębi, która wcześniej była prowadzona w budynku gospodarczym została przeniesiona na poddasze budynku mieszkalnego.
W toku kilkukrotnych kontroli przeprowadzonych w trakcie postępowania ustalono, że w części poddasza znajduje się wydzielona metalową siatką przestrzeń do przetrzymywania gołębi, w której ustawiono 10 otwartych szafek na gołębie (cele gniazdowe, poidła i karmidła), pod szafkami brak jest szuflad do gromadzenia odchodów gołębi. W ścianie zewnętrznej znajdują się dwa wloty dla gołębi, natomiast w dachu budynku zostały zamontowane dwa okna dachowe. Wejście na poddasze stanowią drzwiczki zamontowane w ścianie północnej, wykonane ze skrzydła okiennego PCV. Przy wejściu na poddasze ustawiono metalową drabinę. Ustalono, że na poddaszu hodowanych jest około 40 gołębi.
Organ I instancji ustalił również, że właścicielka budynku (skarżąca) dokonała w lutym 2013 r. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w postaci wymiany pokrycia dachowego wraz z wymianą uszkodzonych krokwi. Starosta Krasnostawski nie wniósł sprzeciwu do robót objętych zgłoszeniem. PINB w Krasnymstawie stwierdził jednak, że zgłoszenie nie zawierało takich robót jak wykonanie dwóch okien dachowych i przebudowy ścian zewnętrznych z wykonaniem dwóch wlotów dla gołębi.
Ponieważ nie stwierdzono nieprawidłowości wykonanych robót, a tym samym zagrożenia bezpieczeństwa konstrukcji i budynku, ani naruszenia przepisów z zakresu warunków technicznych budynków, a wykonane roboty nie powodują zwiększenia oddziaływania na tereny sąsiadujące z nieruchomością, PINB w Krasnymstawie stwierdził, że w sprawie samowolnej przebudowy budynku mieszkalnego brak jest podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w związku z czym decyzją z 16 grudnia 2022 r., odstąpił od nałożenia na skarżących ww. obowiązku. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Lubelskiego WINB z 13 lutego 2023 r.
Na skutek kolejnego pisma właścicielki działki sąsiedniej, w marcu 2023 r. PINB w Krasnymstawie wszczął postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania ww. budynku mieszkalnego.
W toku postępowania uzyskano stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krasnymstawie oraz Powiatowego Lekarza Weterynarii. Stwierdzono w nich, że organy inspekcji sanitarnej nie sprawują nadzoru nad obiektami, w których prowadzona jest hobbystyczna hodowla gołębi. Z kolei Powiatowy Lekarz Weterynarii stwierdził, że warunki utrzymywania gołębi w przedmiotowym budynku nie budzą zastrzeżeń, zaś organ ten nie jest właściwy do wydawania opinii w kwestiach zagrożenia użytkowania obiektu.
Na podstawie poczynionych ustaleń decyzją z 1 czerwca 2023 r. PINB w Krasnymstawie, odmówił wydania nakazu przywrócenia przez skarżących poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ponieważ nie stwierdzono zmiany sposobu użytkowania.
W wyniku odwołania właścicielki działki sąsiedniej, decyzją z 27 lipca 2023 r. Lubelski WINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Sprzeciw od tej decyzji został oddalony wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 4 października 2023 r. (II SA/Lu 827/23).
Rozpatrując ponownie sprawę, postanowieniem z 14 marca 2024 r., wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowalne (aktualnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 725, ze zm.; dalej jako: P.b.) organ I instancji wstrzymał użytkowanie poddasza budynku mieszkalnego oraz nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia określonych dokumentów.
Ponieważ skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, decyzją z 13 czerwca 2024 r. PINB w Krasnymstawie nakazał skarżącym przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania poddasza budynku mieszkalnego położonego na działkach nr [...], poprzez usunięcie hodowli gołębi z poddasza budynku.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podnieśli zarzuty naruszenia art. 71 ust. 1 pkt 2 i art. 71a ust. 4 w zw. z ust. 1 P.b. poprzez błędne przyjęcie, że doszło do zmiany sposobu użytkowania poddasza budynku mieszkalnego. Ponadto skarżący zarzucili naruszenie art. 7 i art. 7a k.p.a., wyrażające się w braku właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i braku rozstrzygnięcia wątpliwości dotyczącym treści norm prawnych w obowiązującym zakresie na korzyść strony, tj. skarżących.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 9 sierpnia 2024 r. Lubelski WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 13 czerwca 2024 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że przekształcenie (przystosowanie) poddasza przedmiotowego budynku mieszkalnego na miejsce przechowywania znacznej ilości zwierząt - gołębi, stanowi zmianę sposobu użytkowania tego obiektu ze względu na zmianę warunków higieniczno-sanitarnych oraz ochrony środowiska w samym obiekcie i jego otoczeniu. W ocenie organu, hodowla zwierząt niezależnie od celu, jakiemu służy, nie może być prowadzona w budynku mieszkalnym, służącym zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Skoro pomieszczenia w przedmiotowym budynku mieszkalnym, winny spełniać różne wymagania techniczno-budowlane, zaś podjęcie w budynku o funkcji mieszkalnej hodowli zwierząt, także gołębi, zwłaszcza przy uwzględnieniu rozmiarów hodowli (w dacie wydania decyzji przez PINB w Krasnymstawie - około 43 gołębi), zmienia warunki higieniczno-sanitarne i ochrony środowiska. Powyższa zmiana powodowała konieczność dostosowania części spornego obiektu do prowadzonej hodowli - wydzielenia w części poddasza przy użyciu metalowej siatki przestrzeni, w której ustawiono szafki (cele gniazdowe) oraz poidła
i karmidła, wykonania dwóch wlotów dla gołębi. Powyższe pozwala uznać, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Skoro inwestor dokonał zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, z przeznaczeniem na hodowlę gołębi bez wymaganego zgłoszenia to wymagało to przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 71a P.b.
Wobec tego, że skarżący nie wywiązali się z obowiązków nałożonych postanowieniem z 14 marca 2024 r. i nie dostarczyli dokumentów wyszczególnionych w sentencji postanowienia, ale także w dalszym ciągu użytkują część poddasza budynku mieszkalnego jako gołębnik, pomimo wstrzymania jego użytkowania, należało nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania poddasza w budynku mieszkalnym.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Lubelskiego WINB z 9 sierpnia 2024 r. pełnomocnik B. i L. D. podniósł zarzuty naruszenia:
(1) art. 71 ust. 1 pkt 2 P.b., poprzez błędne przyjęcie, że doszło do zmiany sposobu użytkowania poddasza przedmiotowego budynku mieszkalnego wskutek podjęcia hodowli zwierząt, co zmienia warunki higieniczno-sanitarne oraz ochrony środowiska;
(2) art. 71a ust. 4 w zw. z ust. 1 P.b., poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy brak jest podstaw do zastosowania przedmiotowego przepisu, gdyż nie doszło do zmiany sposobu użytkowania poddasza budynku mieszkalnego;
(3) art. 7 i art. 7a k.p.a., wyrażające się w braku właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i braku rozstrzygnięcia wątpliwości dotyczącym treści norm prawnych w obowiązującym zakresie na korzyść strony, tj. skarżących.
W oparciu o powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Lubelski WINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżący dokonali (bez zgłoszenia) zmiany sposobu użytkowania poddasza budynku mieszkalnego jednorodzinnego, znajdującego się na działkach nr [...] w K., wykorzystując nieużytkowe poddasze do hodowli gołębi.
Przywołując dla porządku zasadnicze ramy prawne sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 71 ust. 1 P.b., przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: (1) podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń; (2) podjęcie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej (ust. 2). W przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, polegającej na podjęciu lub zaniechaniu w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego - do zgłoszenia, należy dołączyć ekspertyzę rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych (ust. 2a).
Zgodnie z art. 71 ust. 1 P.b., w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia: (1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części; (2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2. Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i - w przypadku stwierdzenia jego wykonania - w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 2). W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (ust. 4).
W rozpoznawanej sprawie bezsporny jest sposób zagospodarowania poddasza znajdującego się w budynku mieszkalnym na działkach nr [...] Na poddaszu, uprzednio nieużytkowym, w wydzielonej metalową siatką przestrzeni, skarżący umieścili klatki (szafki) do przetrzymywania gołębi wraz z elementami koniecznymi do prowadzenia hodowli (karmidła, poidła) oraz wykonali w ściennie zewnętrznej dwa wloty dla ptaków. W toku kilkukrotnych kontroli ustalono ostatecznie liczbę hodowanych ptaków na 43.
Bezsporne jest także, że przystosowanie poddasza do celów hodowli gołębi wymagało przeprowadzenia robót budowlanych (m.in. przebudowy ścian wewnętrznych, wykonanie otworów w ścianie zewnętrznej). Roboty takie wykonano przy wymianie pokrycia dachowego budynku (na podstawie zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej). Zrealizowane roboty wykroczyły poza zakres zgłoszenia (dodatkowo wykonano dwa okna dachowe). Wątek tych robót budowlanych, wykonanych bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia, będący przedmiotem tzw. postępowania naprawczego (art. 50-51 P.b.), został zamknięty ostateczną decyzją Lubelskiego WINB z 13 lutego 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję PINB w Krasnymstawie z 16 grudnia 2022 r. o odstąpieniu od nałożenia na skarżących obowiązku wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie poddasza budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem.
Rozpoznawana sprawa, w której postępowanie administracyjne wszczęto w marcu 2023 r. ma za przedmiot zmianę sposobu użytkowania części budynku bez wymaganego zgłoszenia. Brak zgłoszenia jest okolicznością bezsporną. Pełnomocnik skarżących kwestionuje kwalifikację prawną stanu faktycznego ustalonego w sprawie jako zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego. Argumentacja skargi opiera się na argumentach, że:
(1) wbrew stanowisku organów nadzoru budowlanego poddasze w budynku mieszkalnym nie miało charakteru nieużytkowego, ponieważ budynek stanowił od początku element zabudowy zagrodowej, a historycznie rzecz ujmując dla takiej zabudowy charakterystyczne jest wykorzystywanie poddasza jako użytkowego – do celów suszenia i przechowywania zbiorów, jak również do bytowania zwierząt domowych;
(2) organy nadzoru budowlanego nie wykazały w przekonujący sposób, że podjęcie hodowli gołębi w ilości ok. 40 sztuk na poddaszu budynku mieszkalnego zmienia warunki higieniczno-sanitarne i środowiskowe, co jest konieczne dla ustalenia, że doszło do zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 P.b.; w szczególności organy nie wskazały żadnych skonkretyzowanych norm prawnych, z których wynikałoby, że hodowla gołębi może być kwalifikowana jako zmiana sposobu użytkowania obiektu; w ocenie pełnomocnika nie istnieją żadne normy prawne określające warunki prowadzenia tego rodzaju hodowli gołębi.
W ocenie Sądu argumenty skarżących nie są zasadne.
Po pierwsze, organy zasadnie uznały, że poddasze w budynku mieszkalnym na działkach nr [...] było poddaszem nieużytkowym. Bezspornie poddasze nie było przystosowane do celów mieszkalnych, ani gospodarczych. Nie sposób wywodzić przeciwnych tez z faktów historycznych, odwołujących się do tradycji zabudowy zagrodowej. Skoro sprawa dotyczy zmiany sposobu użytkowania części budynku w XXI wieku, to należy brać pod uwagę uwarunkowania obecne a nie historyczne. W świetle uwarunkowań współczesnych, poddasze budynku mieszkalnego pozostaje poddaszem nieużytkowym w sensie prawnym, nawet jeśli jest wykorzystywane do czasowego składowania tam jakiś przedmiotów użytku domowego. Argumentacja skargi jest nietrafna także z tego powodu, że faktem powszechnie znanym jest zjawisko łączenia w nieodległych czasach (jeszcze w I połowie XX w.) funkcji mieszkalnej i hodowlanej w jednym budynku, co prowadziło do bytowania ludzi i zwierząt gospodarskich w tym samym budynku, a w skrajnych przypadkach nawet w tych samych pomieszczeniach. Trudno tego rodzaju standardy odnosić do współczesnych uwarunkowań zabudowy mieszkaniowej na terenach wiejskich.
Po drugie, w ocenie Sądu wprowadzenie hodowli gołębi w ilości ok. 40 sztuk, nawet dla celów własnych (niehandlowych), na poddaszu budynku mieszkalnego, zmienia zasadniczo uwarunkowania higieniczno-sanitarne, a częściowo również – środowiskowe.
W tej kwestii nader istotne znaczenie ma fakt, że problem hodowli gołębi przez skarżących na działce nr [...] był już przedmiotem innego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, w którym zostały wydane wyroki sądów administracyjnych. Treść tych wyroków zawiera istotne wskazania wpływające na ocenę stanu faktycznego zaistniałego w rozpoznawanej sprawie.
Zarówno sądowi z urzędu, jak i wszystkim stronom sporu w obecnie rozpoznawanej sprawie, znany jest fakt, że gołębie były wcześniej hodowane w znajdującym się na tej samej nieruchomości budynku gospodarczym, skąd zostały przeniesione w związku ze wspomnianą poprzednią sprawą administracyjną, zakończoną prawomocną decyzją nakazującą przywrócenie dotychczasowego sposobu użytkowania budynku (wyrok WSA w Lublinie z 23 marca 2016 r., II SA/Lu 891/15 oraz wyrok NSA z 25 września 2018 r., II OSK 2377/16).
Orzekające w tej sprawie sądy administracyjne obydwu instancji zgodnie uznały, że umieszczenie ponad 50 gołębi w budynku gospodarczym powoduje zmianę jego warunków – higieniczno-sanitarnych, co wymagało zgłoszenia właściwemu organowi. Bez znaczenia dla takiej oceny pozostaje argument dotyczący uznania gołębi za zwierzęta domowe, co w konsekwencji miałoby usprawiedliwiać utrzymywanie ich w każdym budynku, bez względu na jego przeznaczenie. Jasne jest bowiem, że zmiana warunków higieniczno–sanitarnych w jakich użytkowany jest budynek, polegająca na rozpoczęciu w nim hodowli zwierząt w żadnym razie nie zależy od tego, czy są to zwierzęta gospodarskie, czy domowe (por. uzasadnienie wyroku WSA w Lublinie w sprawie II SA/Lu 891/15).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku oddalającym skargę kasacyjną skarżących, wskazał, że "pojęcie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie zostało zdefiniowane w sposób wyczerpujący w art. 71 ust. 1 u.p.b. Ten ostatni przepis wskazuje jedynie najbardziej typową formę zmiany sposobu użytkowania obiektu, a więc podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności, która zmienia warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Dokonując uogólnienia powyższego pojęcia, można stwierdzić, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części obejmuje wszelkie działania lub zaniechania zmieniające dotychczasowy sposób korzystania z obiektu oraz wpływające na jego przeznaczenie, warunki techniczno-budowlane lub otoczenie. [...] W świetle powyższego ujęcia każda działalność – niezależnie od zmiany przeznaczenia obiektu budowlanego – która prowadzi do zmiany wewnętrznych lub zewnętrznych warunków korzystania z tego obiektu musi być kwalifikowana jako spełniająca hipotezę art. 71 ust. 1 u.p.b.".
Nader istotny, również dla rozpoznawanej sprawy jest następujący fragment uzasadnienia wyroku NSA: "W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego oraz Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjęły, że przekształcenie (przystosowanie) części drewnianej budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...] na miejsce przechowywania znacznej ilości (51 sztuk) zwierząt (gołębi) stanowi zmianę sposobu użytkowania tego obiektu ze względu na zmianę warunków higieniczno-sanitarnych oraz ochrony środowiska w samym obiekcie i jego otoczeniu. Powyższa zmiana oddziałuje zatem na zewnętrzne warunki użytkowania obiektu, powodując – co należy dodatkowo podnieść – także zwiększenie ograniczeń i uciążliwości dla terenów sąsiednich (por. art. 71 ust. 5 pkt 3 lit. d) u.p.b.). W tej sytuacji, niezależnie od przeznaczenia budynku (mieszkalnego lub gospodarczego) i rodzaju przetrzymywanych w nim zwierząt (zwierzęta domowe lub gospodarskie), każda zmiana użytkowania obiektu budowlanego polegająca na umieszczeniu w nim zwierząt, których ilość, rodzaj lub sposób utrzymywania może wpływać na wewnętrzne lub zewnętrzne warunki korzystania z tego obiektu, i dokonana bez wymaganego zgłoszenia, musi być kwalifikowana w świetle art. 71a w zw. z art. 71 ust. 1 u.p.b.".
Jakkolwiek obydwie sprawy są od siebie odrębne, dotyczą kontroli decyzji administracyjnych wydanych w odrębnych sprawach, różniących się podstawami faktycznymi, to nie sposób nie dostrzegać w tych sprawach kluczowego elementu wspólnego, do którego jednoznacznie odnosi się przytoczony fragment uzasadnienia wyroku NSA. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie innej przedmiotowo, ale tożsamej podmiotowo, wyraził pogląd w kwestii kwalifikacji prawnej faktu polegającego na umieszczeniu w budynku (gospodarczym lub mieszkalnym) zwierząt w tej ilości, jak w rozpoznawanej sprawie, jako zmiany sposobu użytkowania budynku (gospodarczego lub mieszkalnego). Sąd orzekający w rozpoznawanie sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powyższym wywodzie. Biorąc pod uwagę tożsamość podmiotową i wspólne kluczowe elementy przedmiotowe obydwu spraw, nie sposób znaleźć argumentów, które pozwalałyby od tego poglądu odstąpić w rozpoznawanej sprawie. Co więcej, jeśli sądy administracyjne przyjęły taką kwalifikację prawną umieszczenia hodowli gołębi w budynku gospodarczym, to tym bardziej zasadna jest kwalifikacja tego faktu jako zmiany sposobu użytkowania w odniesieniu do budynku mieszkalnego. W przypadku miejsca, w którym zamieszkują ludzie, zmiana uwarunkowań higieniczno-sanitarnych, na skutek umieszczenia na poddaszu hodowli blisko 40 gołębi, jest tym bardziej oczywista, w porównaniu do budynku gospodarczego.
Zasadny pozostaje także podniesiony w uzasadnieniu wyroku NSA argument odwołujący się do spowodowania zwiększenia ograniczeń i uciążliwości dla terenów sąsiednich. Rzeczą oczywistą dla każdej racjonalnie oceniającej osoby jest to, że hodowla gołębi w takiej ilości (40 sztuk) niesie ze sobą określone uciążliwości dla terenów sąsiednich, spowodowane dość znaczną ilością odchodów ptaków. Trzeba w tym miejscu zauważyć, że zwiększenie ograniczeń i uciążliwości dla terenów sąsiednich spowodowane zmianą sposobu użytkowania obiektu stanowi przesłankę wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamierzonej zmiany (art. 71 ust. 5 pkt 3 lit. d) P.b.).
Uzupełniając powyższy wywód należy wskazać dodatkowo, że wbrew argumentacji podniesionej w skardze, treść art. 71 ust. 1 pkt 2 P.b. nie odwołuje się do norm prawnych określających warunki higieniczno-sanitarne, które to normy miałyby zostać naruszone na skutek zmiany sposobu użytkowania obiektu. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że przesłanki kwalifikacji określonych działań (zaniechań) jako zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie są zdefiniowane w sposób zamknięty, odwołują się do pewnych standardów niekonieczne ujętych w obowiązujące normy prawne, czego dowodem jest analizowana wyżej przesłanka wniesienia sprzeciwu, wyrażona w art. 71 ust. 5 pkt 3 lit. d) P.b. odwołująca się do standardów oceny nie mających postaci wiążących norm prawnych (uciążliwość dla terenów sąsiednich). Trzeba mieć na uwadze fakt, że procedura zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego ma na celu właśnie umożliwienie weryfikacji przez organy nadzoru budowlanego, czy zmiana sposobu użytkowania jest zgodna z obowiązującymi normami prawnymi, a także czy nie narusza tych standardów, które mogą być podstawą wniesienia sprzeciwu (art. 71 ust. 5 P.b.).
Z powyższych wywodów płynie następująca konkluzja: wbrew argumentom podniesionym w skardze, w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie doszło do zmiany sposobu użytkowania poddasza w budynku mieszkalnym znajdującym się na działkach nr [...], a jednocześnie niesporne w sprawie jest to, że skarżący nie dopełnili obowiązku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, stosownie do art. 71 ust. 2 P.b. W tej sytuacji zasadnie organy nadzoru budowlanego wdrożyły procedurę uregulowaną w art. 71a P.b., zmierzającą do zalegalizowania zmiany sposobu użytkowania lokalu bez wymaganego zgłoszenia. Ponieważ bezspornie skarżący nie dopełnili obowiązku przedłożenia dokumentów wskazanych w postanowieniu, wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 P.b. (postanowienie PINB w Krasnymstawie z 14 marca 2024 r.), należało wydać decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego – legalnego – sposobu użytkowania poddasza budynku mieszkalnego.
W świetle jednoznacznego brzmienia art. 71a ust. 4 P.b., nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów wymienionych w art. 71 ust. 2, stosownie do postanowienia organu nadzoru budowlanego opartego na art. 71a ust. 1 pkt 2, skutkuje wydaniem decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo nakazały skarżącym przywrócenie zgodnego z prawem sposobu użytkowania poddasza w budynku mieszkalnym.
W świetle powyższej argumentacji podniesione w skardze zarzuty należy uznać za niezasadne. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy w zakresie koniecznym do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, nie naruszając zasad prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Na podstawie tych prawidłowych ustaleń faktycznych, organy prawidłowo zastosowały art. 71 ust. 1 pkt 2 i art. 71a ust. 1 i 4 P.b. Nietrafny jest również zarzut naruszenia 7a k.p.a., wyrażającego zasadę rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony. Abstrahując od faktu, że w rozpoznawanej sprawie występują strony o spornych interesach (skarżący oraz dążąca do likwidacji hodowli gołębi właścicielka działki sąsiadującej), co w świetle jednoznacznego brzmienia art. 7a § 1 in fine k.p.a., wyklucza zastosowanie tej zasady, w ocenie Sądu wykładnia art. 71 i art. 71a P.b. nie nastręcza trudności, które mogłyby być kwalifikowane jako niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych wyrażonych w tych przepisach.
Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło