II SA/Lu 796/11

WyrokWSA w Lublinie2011-11-29

Skład orzekający: Witold Falczyński, Joanna Cylc-Malec, Krystyna Sidor

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego złożony po upływie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 kpa może być uwzględniony mimo złożenia wcześniejszego wniosku do innego organu w sprawie świadczenia związanego z tą samą decyzją?
Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego musi zostać złożony w terminie miesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie do wznowienia. W przypadku spóźnienia organ ma obowiązek odmówić wznowienia postępowania z przyczyn formalnych, bez badania merytorycznej zasadności wniosku. Wniosek złożony do innego organu, nawet jeśli dotyczy świadczenia związanego z tą samą decyzją, nie zastępuje obowiązku terminowego złożenia wniosku o wznowienie do organu, który wydał decyzję.
Stan faktyczny
J. C. otrzymał decyzję MOPR z 2003 r. przyznającą rentę socjalną na określony okres. Po wyroku sądu z 2004 r. przedłużającym okres niepełnosprawności, J. C. złożył w 2011 r. wniosek o wznowienie postępowania w celu zmiany decyzji MOPR. Organ odmówił wznowienia z powodu przekroczenia miesięcznego terminu na złożenie wniosku, który upłynął w 2005 r. Skarżący twierdził, że nie uchybił terminowi, ponieważ w 2004 r. złożył wniosek do ZUS o wypłatę renty, jednak ZUS nie był organem właściwym do wznowienia postępowania zakończonego decyzją MOPR.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2011r. sprawy ze skargi J. Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej zmiany decyzji przyznającej rentę socjalną oddala skargę. Postanowieniem z dnia ... 2011r., nr ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu zażalenia J. C. utrzymało w mocy postanowienie Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie ... z dnia ... 2011r., nr ....o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zmiany decyzji wydanej przez Kierownika MOPR ...z dnia ...2003r., znak: .... W uzasadnieniu wyjaśniono, że decyzją z dnia ... 2003r. przyznano J. C. rentę socjalną na okres od 1 marca 2003r. do 31 maja 2004r. w związku z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 1 czerwca 2002r. potwierdzającym niepełnosprawność J. C. w stopniu umiarkowanym do 31 maja 2004r. Następnie na skutek odwołania od tego orzeczenia Sąd Rejonowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 15 października 2004r., sygn. akt VII P 1883/02 zaliczył J. C. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na okres od 1 czerwca 2002r. do 31 grudnia 2006r. W związku z tym wyrokiem J. C. w dniu 3 czerwca 2011r. złożył wniosek o zmianę - w trybie wznowienia postępowania - decyzji z dnia ... 2003r. w części dotyczącej okresu przyznania renty socjalnej. Badając sprawę, organy obu instancji stwierdziły, że wniosek o wznowienie został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa, który biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Prawomocny odpis wyroku Sądu z dnia 15 października 2004r. został bowiem doręczony J. C. osobiście w dniu "11 grudnia 2005r.", a więc termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu "11 stycznia 2006r." Organ zwrócił również uwagę, że na skutek zmiany regulacji prawnej z dniem 1 października 2003r. przyznawanie i wypłatę renty socjalnej przejął Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł J. C. domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji. Skarżący wskazał, że nie można przyjąć, że uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie, gdyż niezwłocznie po otrzymaniu wyroku Sądu z dnia 15 października 2004r. w dniu 11 grudnia 2004r. (organ błędnie wskazał na 2005r.) skarżący w dniu 15 grudnia 2004r. złożył do ZUS - który w związku ze zmianą przepisów od 1 października 2003r. jako organ właściwy w sprawach rent socjalnych wypłacał skarżącemu świadczenia do 31 maja 2004r. zgodnie z decyzją MOPR - wniosek o wypłatę zaległej renty socjalnej za okres od 1 czerwca 2004r. do 31 grudnia 2006r. Skarżący wskazał, że ZUS nie informował go przez wiele lat, że powinien zwrócić się w sprawie zaległej renty do MOPR, uczynił to dopiero w piśmie z dnia 20 października 2010r., dlatego skarżący nie składał wcześniej do tego organu wniosku o wznowienie postępowania w celu zmiany decyzji MOPR z dnia ... 2003r. Skarżący wyjaśnił, że do tej pory nie otrzymał zaległej za okres od 1 czerwca 2004r. do 31 grudnia 2006r. renty, gdyż ZUS nie wydał w tej sprawie rozstrzygnięcia. Wprawdzie w dniu ... 2007r. organ wydał decyzję o odmowie przyznania renty skarżącemu, ale – jak skarżący wskazał - decyzja ta dotyczyła innego wniosku złożonego przez skarżącego w dniu 29 czerwca 2004r. tj. jeszcze przed wyrokiem z dnia 15 października 2004r. na wypadek, gdyby Sąd nie uwzględnił żądania skarżącego; od decyzji tej skarżący odwoływał się do Sądu Pracy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego orzeczenia (postanowienia, decyzji) w zakresie jego zgodności z prawem, oceniając czy w toku postępowania organ nie naruszył przepisów postępowania i czy zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Zostało ono wydane na skutek wniosku J. C. z dnia "3 czerwca 2010r.", który wpłynął do organu I instancji w dniu 3 czerwca 2011r., o "zmianę decyzji MOPR .... z dnia ... 2003r., MOPR....", a więc z uwagi na to, że decyzja ta stała się ostateczna, słusznie wniosek ten został potraktowany przez organ jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji. Sam skarżący na rozprawie w dniu 24 listopada 2011r. potwierdził, że składając wniosek żądał wznowienia postępowania. Badając skargę, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że postępowanie wznowieniowe przebiega dwuetapowo: w pierwszym etapie organ bada warunki formalne wniosku, w szczególności to czy został on złożony w ustawowym terminie, a także to czy wnioskodawca wskazał podstawę wznowienia spośród wymienionych szczegółowo w art. 145 - 145a kpa, a dopiero następnie, gdy stwierdzi, że uchybienia formalne nie występują - wydaje na mocy art. 149 § 1 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania i rozpoznaje sprawę merytorycznie w celu podjęcia jednej z decyzji wskazanych w art. 151 kpa tj. odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej albo uchylającej tę decyzję i rozstrzygającej na nowo o istocie sprawy. Jeżeli jednak organ ustali, że wniosek o wznowienie jest spóźniony (bądź że zawiera inne uchybienia formalne), niedopuszczalne jest dokonywanie oceny zasadności tego wniosku – dotyczy to również sądu administracyjnego, gdy rozpoznaje on skargę na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z powodów formalnych. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane w trybie art. 149 § 3 kpa, a zatem Sąd oceniając prawidłowość tego postanowienia bada wyłącznie to czy organ miał podstawy do odmowy wznowienia postępowania z przyczyn formalnych – Sąd nie bada natomiast tych okoliczności, podnoszonych przez skarżącego, które dotyczą kwestii zasadności przyznania i wypłaty przez ten organ renty socjalnej za okres od 1 czerwca 2004r. do 31 grudnia 2006r. Przechodząc do oceny zgodności zaskarżonego postanowienia z obowiązującymi przepisami należy stwierdzić, że jest ono prawidłowe. W świetle art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Skarżący jako okoliczność uzasadniającą wznowienie wskazuje wydanie wyroku Sądu Rejonowego ... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 października 2004r., którym sąd ten zaliczył J. C. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na okres od 1 czerwca 2002r. do 31 grudnia 2006r. - jest więc to podstawa wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Jak wynika z informacji sekretariatu Sądu Rejonowego .... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 lipca 2011r. /k.17 akt admin./ J. C. odebrał prawomocny odpis tego wyroku osobiście w dniu 11 grudnia 2004r., okoliczności tej skarżący nie kwestionuje, prostując, że w informacji omyłkowo wskazano rok 2005, zamiast 2004. Nie ma znaczenia okoliczność, iż o tym, że do "przedłużenia" okresu renty socjalnej właściwy jest MOPR, skarżący dowiedział się dopiero z pisma ZUS z dnia 20 października 2010r. W tej sytuacji słusznie więc organy obu instancji stwierdziły, że miesięczny termin do złożenia do MOPR, który wydał decyzję z dnia ...2003r. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją upłynął z dniem 11 stycznia 2005r. Wniosek złożony do tego organu dopiero w dniu 3 czerwca 2011r. nie mógł więc być merytorycznie rozpoznany, dlatego prawidłowo organ odmówił wznowienia postępowania z przyczyn formalnych. Odnosząc się do argumentów skargi stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. W szczególności okoliczność, iż skarżący niezwłocznie po otrzymaniu wyroku Sądu Rejonowego z dnia 15 października 2004r., którym zaliczono go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do 31 grudnia 2006r. – tj. jeszcze w grudniu 2004r. wystąpił do ZUS o przyznanie mu świadczenia w związku z orzeczonym tym wyrokiem stopniem niepełnosprawności - nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotem niniejszej sprawy jest inny, odrębny wniosek skarżącego, choć również złożony w związku z przedmiotowym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 15 października 2004r. Jak wynika z akt sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadził postępowanie na wniosek skarżącego w trybie przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2003r., Nr 135 poz. 1268 ze zm.), na podstawie których organ ten stał się organem właściwym do ustalania i wypłaty renty socjalnej z dniem 1 października 2003r. Na podstawie dokumentacji przekazanej mu przez MOPR ... Zakład wydał w ...2003r. decyzję przyznającą J. C. rentę socjalną zgodnie z aktualnym wówczas orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności tj. od 1 października 2003r. do 31 maja 2004r. Następnie w związku z przedmiotowym wyrokiem Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 15 października 2004r. Zakład prowadził postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu renty socjalnej na wskazywany przez niego okres tj. od 1 czerwca 2004r. do 31 grudnia 2004r., które zakończyło się wydaniem decyzji z dnia ... 2004r. o odmowie przyznania renty socjalnej na ten okres, a decyzja ta została utrzymana w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego ... z dnia ... 2005r. w sprawie sygn. akt VIII U 5982/04 – jak jednocześnie wynika z tego wyroku skarżący J. C. uzyskał na ten okres prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Należy przy tym stwierdzić, że choć ZUS z dniem 1 października 2003r. stał się z mocy organem właściwym do wypłaty renty socjalnej, to jednak nie był on organem właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji przez inny organ emerytalno – rentowy tj. przez MOPR. Zakład nie mógł więc wzruszyć ostatecznej decyzji MOPR, mógł jedynie orzec o dalszym pobieraniu renty socjalnej, ale wyłącznie w trybie odrębnego postępowania i samodzielnego zbadania czy skarżący spełnia przesłanki przyznania renty socjalnej na kolejny okres (lub bezterminowo) określone w ustawie o rencie socjalnej i - jak wyżej wskazano - takie postępowanie prowadził i sprawę renty socjalnej na okres od 1 czerwca 2004r. do 31 grudnia 2006r. rozstrzygnął. W świetle powyższego, stanowisko skarżącego, iż nie uchybił on terminowi do złożenia wniosku o wznowienie, gdyż już w grudniu 2004r., tj. niezwłocznie po otrzymaniu wyroku Sądu Rejonowego ...z dnia 15 października 2004r. złożył wniosek do ZUS o przedłużenie pobierania renty socjalnej zgodnie z tym wyrokiem, nie jest usprawiedliwione. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dacie wpływu tego wniosku (wraz z odpisem wyroku z dnia 15 października 2004r.) tj. w grudniu 2004r. – jak wyżej wskazano - uprawniony był na mocy przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej - do samodzielnego orzekania w sprawie renty socjalnej, dlatego nie można uznać, że organ ten powinien był potraktować wniosek skarżącego jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem w dniu 1 kwietnia 2003r. decyzji Kierownika MOPR ...., który podlegałby przekazaniu temu organowi. Wniosek skierowany do ZUS w grudniu 2004r. nie był więc wnioskiem o wznowienie postępowania – wniosek taki skarżący złożył do MOPR ... dopiero w dniu 3 czerwca 2011r. Z tych względów stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania przez MOPR .... jest prawidłowe, dlatego skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło